ESKİ YUGOSLAVYA`DA İŞLENEN BAZI SUÇLARIN KOVUŞTURULMASI HAKKINDA KANUN

Bu Kanunun amacı, eski Yugoslavya Ülkesinde 1.1.1991 tarihinden bu yana işlenen ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 827

(1993) sayılı Kararına ekli Statüde belirtilen suçları kovuşturmak için kurulan Uluslararası Mahkemenin yetkisine giren konularda Türk adlî makamlarının yetkilerini ve Uluslararası Mahkeme ile işbirliğini düzenlemektir.

Bu Kanunda geçen; a) 827

(1993) sayılı Karar : Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin aldığı 25.5.1993 tarihli ve 827

(1993) sayılı Kararı, b) Uluslararası Mahkeme : Eski Yugoslavya Ülkesinde 1.1.1991 tarihinden itibaren uluslararası insancıl hukukun ağır ihlallerinden sorumlu suç faillerini yargılamak için 827

(1993) sayılı Karar ile kurulan Uluslararası Mahkemeyi, c) Statü : Uluslararası Mahkemenin çalışması ile ilgili temel usul ve esasları düzenleyen ve 827

(1993) sayılı Kararın ekini oluşturan Statüyü, ifade eder.

Uluslararası Mahkemenin yargı yetkisine giren ve Statüde belirtilen bir suçu işleyen kimse, Türkiye'de bulunduğu takdirde, Türk Ceza Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca Türk mahkemelerinde yargılanır. Bu konuda Ankara mahkemeleri yetkilidir. Ancak, Uluslararası Mahkemenin yetki yönünden ulusal yargıya önceliği vardır.

Türkiye'de hakkında ceza kovuşturması başlamış bir kimseyle ilgili olarak, kovuşturmanın herhangi bir aşamasında Uluslararası Mahkeme, yargılama önceliğine dayanarak, kovuşturmanın nakli isteminde bulunduğu takdirde, bu talep Adalet Bakanlığınca istenen kişinin bulunduğu yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. Cumhuriyet savcısı önce bu kişinin kimliğini saptar, hakkındaki isnadın Uluslararası Mahkemenin yetkisine dair olan suçlardan olup olmadığını tespit eder, sanığın sorgusunu yaparak, incelemelerinin sonucuna göre sanığı tutuklanması için Sulh Ceza Mahkemesine başvurur. Sulh Ceza Mahkemesince bu konuda gerekli karar verilir. Dava görülmekte iken böyle bir istem Adalet Bakanlığı tarafından iletildiğinde, mahkemece durma kararı verildikten sonra sanığın Uluslararası Mahkemeye sevkine karar verilir. Kararın infazı konusundaki işlemler Adalet Bakanlığınca yerine getirilir. Nakil kararının verilebilmesi için fiilin Uluslararası Mahkemenin yer ve zaman bakımından yetkisi içinde olması şarttır. Bu kişi aleyhinde Türkiye'de, herhangi bir suçtan dolayı kovuşturma yapılmakta olması, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanmasını engellemez. Bu takdirde, Türkiye'de yargılanacak suçlar yönünden kovuşturmanın yeniden başlamasına kadar zamanaşımı işlemez. Kovuşturmanın nakli konusunda verilen karar, Adalet Bakanlığı aracılığı ile Uluslararası Mahkemeye bildirilir ve ilgili evrak da aynı yoldan gönderilir.

Uluslararası Mahkemede yargılanarak kesin hükümle mahkûm olan veya beraat edenler hakkında aynı suçtan dolayı Türkiye'de kovuşturma yapılamaz. Türkiye'de yargılanarak, işledikleri iddia edilen fiiller hakkında Türk Ceza mevzuatının öngördüğü hükümlere göre kesin hükümle mahkûm edilen veya beraat eden yabancıları Uluslararası Mahkemenin yeniden yargılayabilmesi için Türk yargı mercileri tarafından gerekli karar verilir.

Bu Kanun kapsamına giren suçlara ilişkin olarak Uluslararası Mahkemenin Statüsü uyarınca yapılacak işbirliği ve adlî yardım talepleri, bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yetkili adlî makamlar tarafından incelenir ve gerekli karar alınır.

Bu Kanun uyarınca verilen tutuklama kararları hakkında, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 112 nci maddesi uygulanır.

Bu Kanun hükümleri dairesinde Uluslararası Mahkeme tarafından yapılacak işbirliği ve adlî yardım talepleri ile tutuklama ve nakil talepleri, Adalet Bakanlığı tarafından yetkili adlî mercie iletilir. Adlî makamların karar ve işlemleri de aynı şekilde Adalet Bakanlığınca Uluslararası Mahkemeye bildirilir.

Bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca elde edilen bilgi, belge ve deliller Adalet Bakanlığı aracılığı ile Uluslararası Mahkemeye gönderilir.

Uluslararası Mahkeme önüne çıkarılacak sanık, tanık, bilirkişi ve suçtan zarar gören şahısların yol ve ikamet giderleri, Statü uyarınca Uluslararası Mahkeme tarafından karşılanır.

Uluslararası Mahkeme tarafından verilen hükmün Türkiye'de infazının istenmesi halinde, Adalet Bakanlığının talebi üzerine Ankara Ağır Ceza Mahkemesince karar verilir. Hükmün infazı hürriyeti bağlayıcı cezanın yerine getirilmesini içerdiği takdirde, Statü gereğince yazılı bildirimin yapılmış olması şarttır. İnfaz kararının verilebilmesi için Uluslararası Mahkeme kararının kesinleşmiş olması gerekir. Sanık hakkında aynı suçtan dolayı Türk Mahkemesince verilip kesinleşmiş ve infaz edilmiş bir kararın bulunması halinde, bu ceza Uluslararası Mahkemece verilen cezadan mahsup edilir.

Bu Kanun hükümleri gereğince tutuklama ve nakil ile ilgili kararlar aleyhine acele itiraz yoluna gidilebilir. Ağır Ceza Mahkemesince 11 inci maddeye göre verilecek karara karşı temyiz yolu açıktır.

Uluslararası Mahkeme, hâkimler, savcı ve savcılık personeli, yazı işleri müdürü ve kalem personeli Türkiye’de Uluslararası Mahkeme Statüsünün 30 uncu maddesi hükümleri uyarınca dokunulmazlık, ayrıcalık ve kolaylıklardan yararlanırlar.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve Uluslararası Mahkemenin eski Yugoslavya Ülkesinde işlenen suçlarla ilgili yargılama faaliyetlerinin sona ermesi ile yürürlükten kalkar.

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.