İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2005/10)

3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde, yerli üretici Trakya Döküm Sanayi ve Ticaret A.Ş. firması; Bulgaristan, Endonezya, Hindistan, Sırbistan ve Karadağ ile Tayland menşeli "demir veya çelikten boru bağlantı parçaları"nın, Türkiye’ye dampingli fiyatlarla ithal edildiği ve bu durumun yerli sanayie zarar verdiği iddiasıyla, söz konusu ülkeler menşeli söz konusu maddenin ithalatına karşı önlem alınması talebiyle başvuruda bulunmuştur.

Başvuru konusu madde, 7307.19 gümrük tarife pozisyonunda yer alan "demir veya çelikten boru bağlantı parçaları"dır. Demir veya çelikten boru bağlantı parçaları, dövülmeye müsait temper dökümden yapılır ve inşaat, makine, doğalgaz ve her türlü tesisatta kullanılan boruları birbirine bağlayan; dişi açılmış direk, te, rakor, nipel, manşon, kruva gibi malzemeleri ifade etmektedir. Bahse konu gümrük tarife pozisyonu; yalnızca bilgi amaçlı verilmiş olup, bağlayıcı değildir.

Şikayetçi firma, tek üretici konumundadır. Bu nedenle, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde; şikayetin, yerli üretim dalını temsil yeteneğini haiz olduğu anlaşılmıştır.

Bulgaristan, Endonezya ve Tayland için normal değerin tespitinde, söz konusu ülkelerde tüketime konu olan benzer mal için normal ticari işlemler çerçevesinde bağımsız alıcılar tarafından fiilen ödenmiş olan fiyat kullanılmıştır. Şikayete konu Hindistan ile Sırbistan ve Karadağ için ise, tüketime konu olan benzer mal için normal ticari işlemler sonucunda fiilen ödenmiş veya ödenmesi gereken karşılaştırılabilir iç piyasa satış fiyatları bu aşamada temin edilemediğinden, normal değerin tespitinde, yerli üreticinin üretim maliyetine makûl bir kâr marjının eklenmesi suretiyle bulunan oluşturulmuş normal değer yöntemi uygulanmıştır. İhraç fiyatının belirlenmesinde, Devlet İstatistik Enstitüsü ithalat istatistikleri esas alınmıştır. Tespit edilen ortalama CIF değer üzerinden hesaplanan navlun ve sigorta giderleri düşülmek suretiyle FOB ihraç fiyatına ulaşılmıştır. Başka bir ayarlama yapılmamış ve bu fiyatın fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir. Normal değer ile Türkiye’ye ihraç fiyatının karşılaştırılması, mümkün olduğu ölçüde aynı ticari aşamada (fabrika çıkış) yapılmıştır. Bu şekilde hesaplanan damping marjının önemli oranda olduğu görülmüştür.

Şikayet konusu ülkelerin her birinden yapılan ithalatın toplam ithalat içerisindeki payı 2002 yılından başlayarak, sürekli olarak, önemli oranda artış göstermektedir. Şikayet konusu ülkelerin ithalatı, her geçen yıl nispi ve mutlak olarak artış gösterirken, üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın payı ciddi oranda azalmaktadır. Aynı dönemde, pazardaki büyümeye rağmen, yerli sanayinin iç piyasa satışlarının kayda değer miktarda gerilediği, yerli sanayinin büyüyen pazardan yararlanamadığı ve bunun sonucu olarak yerli üretimin pazar payının yarıya yakın bir oranda azaldığı, bu pazar payının ise tamamen şikayete konu ülkeler tarafından ele geçirildiği müşahade edilmektedir. Şikayete konu ülkeler menşeli ithal fiyatlarının, yerli sanayinin fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı ve yerli üreticinin fiyatlarını 2004 yılında önemli oranda kırdığı tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın etkisi ile yerli üreticinin üretiminin, iç piyasa satışlarının, kapasite kullanımının önemli oranda düştüğü, pazar payının ciddi anlamda gerilediği ve stoklarının arttığı belirlenmiştir. Bu tespitler ışığında; başvuru aşamasında sunulan delillerden, dampingli olduğu iddia edilen fiyatlarla şikayet konusu ülkelerden yapılan söz konusu madde ithalatının, yerli sanayinin ekonomik göstergelerinde olumsuzluklara yol açtığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda; başvurunun yeterli bilgi, belge ve delilleri içerdiği anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nca 19/04/2005 tarihinde Bulgaristan, Endonezya, Hindistan, Sırbistan ve Karadağ ile Tayland menşeli söz konusu madde için, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde dampinge karşı soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Soruşturma, Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir.

Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, söz konusu maddenin yerli üreticilerine, bilinen ithalatçılarına ve yabancı üretici/ihracatçılarına soru formları gönderilecektir. Söz konusu tarafların, soru formu dağıtım listesinde yer alıp almadıklarını öğrenmek üzere, DTM İthalat Genel Müdürlüğü ile temasa geçerek bilgi almaları gerekmektedir. Anılan listede yer almadığını öğrenen veya makûl bir süre içinde soru formunu alamayan tarafların bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı olarak soru formu talebinde bulunması gerekmektedir. Ayrıca, ilgili ülkedeki üretici ve ihracatçılara iletilmesini kolaylaştırmak ve çabuklaştırmak amacıyla; soruşturmaya konu ülkelerin Türkiye’deki resmi temsilciliklerine de soru formu gönderilecektir.

Soru formunu cevaplandırma süresi, formun gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dahil 37 gündür. Tebliğ’in 7 nci maddesinde belirtilen, sonradan soru formu talebinde bulunan taraflar ise, bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren işleyecek 37 günlük süre ile bağlıdırlar. Soruşturmayla ilgili olduğu düşünülen diğer bilgi, belge ve görüşlerin dikkate alınabilmesi için, söz konusu bilgi, belge ve görüşlerin, bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren en geç 37 gün içinde DTM İthalat Genel Müdürlüğü’ne yazılı olarak ulaştırılması gerekmektedir. Soruşturmanın sonucundan etkilenebileceklerini iddia eden, ancak bu Tebliğ’in 7 nci maddesi kapsamına girmeyen diğer ilgili tarafların da (ürünü girdi olarak kullanan işletmeler, bunların meslek kuruluşları, tüketici dernekleri, üretim dalındaki işçi veya işveren sendikaları, vb.) görüşlerini bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 37 gün içinde yazılı olarak DTM İthalat Genel Müdürlüğü’ne bildirmeleri gerekmektedir.

Yönetmelik’in 26 ncı maddesinde belirtildiği üzere, taraflardan birinin belirtilen süreler içinde gerekli bilgiyi sağlamaması veya yanlış bilgi vermesi ya da bilgi vermeyi reddetmesi veya soruşturmayı engellediğinin anlaşılması halinde soruşturmaya ilişkin karar, -olumlu veya olumsuz- mevcut verilere göre alınacaktır. Geçici önlem alınması, vergilerin geriye dönük uygulanması

Karar’ın ilgili maddeleri uyarınca, soruşturma süresince geçici önlem uygulanması kararlaştırılabilir ve kesin önlem şeklindeki vergiler geriye dönük olarak uygulanabilir. Önlemlerin uygulanmasında, başlamış işlem kavramı ve istisnası bulunmamaktadır.

Soruşturmayla ilgili bilgi ve belgeler ile görüşlerin aşağıda belirtilen yetkili mercie iletilmesi gerekmektedir: Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü

Soruşturma, bu Tebliğ’in yayımı tarihinde başlamış kabul edilir.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı bulunduğu Bakan yürütür.