DEVLET MEZARLIĞI DIŞINDA DEFNEDİLEN BAZI DEVLET BÜYÜKLERİNİN MEZARLARI HAKKINDA KANUNUN UYGULANMASINA DAİR YÖNETMELİK

Bu Yönetmelik; Bakanlar Kurulunca mezarının Devlet Mezarlığı dışında bulunması kararlaştırılan Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları ile Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Ata Sökmen ve eski Başbakanlardan Adnan Menderes, eski Bakanlardan Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın mezarları ve eklerinin her türlü etüd, proje ve kontrollük işleri dahil olmak üzere yapımı, bakımı, onarımı, korunması, yönetimi ve bu yerler için kamulaştırma yapılması ile ilgili hususları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelik; Bakanlar Kurulunca Devlet Mezarlığı dışına defnedilmesi kararlaştırılan Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları ile Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Ata Sökmen ve eski Başbakanlardan Adnan Menderes, eski Bakanlardan Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın mezarları ile eklerini ve söz konusu mezarların bulunduğu yer il özel idaresi veya belediyesinin bu Yönetmelik gereğince yürütecekleri faaliyetleri kapsar.

Bu Yönetmelik, 17/7/2003 tarihli ve 4948 sayılı Devlet Mezarlığı Dışında Defnedilen Bazı Devlet Büyüklerinin Mezarları Hakkında Kanunun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen; a) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını, b) Mezar: Bakanlar Kurulunca mezarının Devlet Mezarlığı dışında bulunması kararlaştırılan Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları ile Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Ata Sökmen ve eski Başbakanlardan Adnan Menderes, eski Bakanlardan Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın mezarlarını, c) Mezar alanı: Bu mezarların sahasında mevcut olup, mezarda medfun Devlet büyüğüne ait araç, gereç, giyim, kuşam, kitap ve belgelerle, Devlet büyüğünün hatırasını taşıyan malzemelerin sergilendiği müze, sanat değeri taşıyan her türlü resim, heykel, kabartma ve benzeri eserler ile kültürel ve sosyal faaliyetlerin gerçekleştirildiği binalar ve eklentilerini, d) Kanun: 4948 sayılı Devlet Mezarlığı Dışında Defnedilen Bazı Devlet Büyüklerinin Mezarları Hakkında Kanunu, e) İdare: Kanun kapsamına giren ve bir protokolle devredilen mezar, bina eklentilerinin bulunduğu yer il özel idaresi, büyükşehir belediyesi veya belediyesini, f) Bütçe: İlgili il özel idaresi veya belediye bütçesini, g) Sayman: İl özel idare veya belediye bütçesi ve mallarından sorumlu hesap işleri daire başkanı, hesap işleri müdürü, muhasip veya saymanı, h) Encümen: İl daimi encümeni veya ilgili belediye encümenini, ı) Kurum ve kuruluşlar: İçişleri, Maliye, Bayındırlık ve İskan Bakanlıkları ile koordine ve işbirliği yapılacak kurumları ifade eder.

Mezar; mezar sahasında bulunan müze, sanat eserleri ile diğer yapılar ve eklentilerinden oluşan bir bütündür.

İlgili il özel idaresi veya belediye Yönetmelikte belirlenen hizmetleri, mevcut teşkilat yapısı içinde yer alan personel, araç ve gereç ile yürütür.

İl özel idaresi veya belediyenin görevleri şunlardır: a) Mezarı, mezarda medfun Devlet büyüğünün hatırasına layık olabilecek şekilde korumak, bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak, güzelleştirmek, geliştirmek ve tamamlamak, b) Mezarı halkın ziyaretine açık ve hazır bulundurmak, c) Mezar alanında bulunan taşınır ve taşınmaz malları korumak, sayım ve kontrolünü yapmak veya yaptırmak, d) Mezarın yangına, sabotaj ve hırsızlığa karşı güvenlik ve korunmasını sağlamak, e) Mezarı korumak, bakım ve onarımını yaptırmak, güzelleştirmek, geliştirmek ve tamamlamak amacıyla kendi mevzuatı çerçevesinde bağış ve yardım kabul etmek, f) Bu Yönetmelikte yazılı görev ve hizmetlerin gerçekleştirilmesi için İçişleri Bakanlığı bütçesine konulan ve ilgili il özel idaresine veya belediyeye aktarılan ödeneği amacına uygun olarak harcamak.

Mezar alanında bulunan taşınır ve taşınmazlar, saymanlarının zimmetinde bulunur. Bu sorumluluk, Ayniyat Yönetmeliği ve diğer mevzuat esaslarına göre sorumlulara aktarılır. Taşınır ve taşınmaz mal ve eserlerin kayıt, kabul, sayım ve kontrolü

Mezar alanında bulunan taşınır ve taşınmaz mal ve eserlerin kayıt, kabul, sayım ve kontrollerinde; il özel idareleri veya belediyelerin tabi olduğu idari ve mali mevzuat hükümlerine göre hareket edilir.

Mezar ve eklerinin hizmete açık tutulmasında; mezarda medfun Devlet büyüğünü tanıtma ana amaçtır. Bu nedenle; ziyareti engelleyici ve güçleştirici davranışlar önlenir. Mezar sahasında mezara ek olarak bulunan müze, anıt, kütüphane ve benzeri birimlerin açılış ve kapanış saatleri, bu yerin mülki amiri tarafından belirlenir ve ziyarete açık saatlerde, yeterli sayıda görevli personel bulundurulur.

Bir protokolle bulunduğu yer il özel idaresi veya belediyesine devredilen mezar ve sahasında yeni inşaat yapılması, idarenin teklifi üzerine, İçişleri Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığının koordinasyonu ile kararlaştırılır. Bakanlık bütçesinden yapılacak ödemeler ve idarelerin bütçelerine konulacak ödenek

Kanunun kapsamına giren mezar ve eklerinin tüm kamulaştırma, devir, temlik, projelendirme ve yapım giderleri için İçişleri Bakanlığı bütçesinde yer alan ödeneği, bu Bakanlığın talebi üzerine Bayındırlık ve İskân Bakanlığı bütçesine aktarmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir. Mezar ve eklerinin bakım, onarım, koruma, yönetim ve benzeri giderleri için İçişleri Bakanlığı bütçesinde yer alan ödenek, bulundukları yer il özel idaresi veya belediyesinin talebi üzerine bu idarelere ödenir. İdareler bütçelerine, mezarların bakımı için ödenek koyabilir ve bu ödenekten Kanun kapsamındaki mezarlık giderleri için harcama yapabilirler. Bu Yönetmelik gereğince İçişleri Bakanlığı bütçesinden ilgili idareye yapılan ödeme özel idare veya belediye gelir bütçesinde açılacak özel bir tertibe gelir ve karşılığında gider bütçesindeki ilgili tertibine ödenek kaydedilir. Bakanlık bütçesinden ilgili idareye yapılan ödeme Yönetmelik kapsamına giren mezar ve eklerinin, bakım, onarım, koruma, yönetim ve benzeri işlerin yürütülmesinden başka işlere ve hizmetlere harcanamaz. Senesi içinde harcanmayan ödenek ertesi sene bütçelerinde aynı tertibe gelir kaydedilerek aynı hizmete ayrılarak harcanır.

Bu Yönetmelik kapsamına giren mezar ve eklerinin, bakım, onarım, koruma, yönetim ve benzeri işlerin yürütülmesinden, mezarın bulunduğu yer il özel idaresi ya da belediyesi sorumludur.

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı ile il özel idareleri ve belediyeler, Kanun kapsamına giren mezar ve eklerinin Kanunun 2 nci maddesinde öngörülen işleri için; ilgili köyler ve bu amaçla kurulan dernek ve vakıflarla işbirliği yapabilirler.

İdareler, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 60 gün içinde, sorumlulukları altındaki mezar ve ekleri ile ilgili olarak protokol yapmak üzere Bakanlığa müracaat etmek zorundadır.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri, Maliye, Bayındırlık ve İskân Bakanları birlikte yürütür.