POLİS VAZİFE VE SALAHİYET KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ

(4/7/1934 tarih ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Fevkalade hallerde ve Devletin emniyet ve selametini ve içtimai nizamı tehdit ve ihlal kabiliyetini haiz vaziyetlerde bu hal ve vaziyetleri ihdas edeceklerinde veya devamına müessir olacaklarına şüphe edilenleri, sebep ortadan kalkıncaya kadar, polis nezaret altına alabilir ve umumi ve hususi nakil vasıtalarına vaziyet edebilir. Bu hal ve vaziyetin devamının takdiri en büyük mülkiye amirine aittir. 3 – 16/7/1965 tarih ve 694 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin

(4/7/1934 tarih ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Polisin umumi emniyete mütaallik inzibati vazifeleri iki kısımdır: A) Kanunlara ve nizamnamelere ve Hükümet emirlerine ve amme nizamına uygun olmıyan hareketlerin işlenmesinden evvel bu kanun hükümleri dairesinde önünü almak. 226 B) İşlenmiş olan bir suç hakkında Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ile diğer kanunlarda yazılı vazifeleri yapmak polisin göreceği vazifelerde salahiyetli amirden verilecek emirlerde Memurin Kanununun 40 ıncı maddesi hükmü cari değildir. 4 – 25/6/1973 tarih ve 1758 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 25) Madde – 25 – (4/7/1934 tarih ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Polis teşkilatı olmıyan yerlerde vilayet ve kaza jandarma kumandanları bu kanunda yazılı vazifeleri yaparlar ve salahiyetleri kullanırlar. 5 – 26/6/1973 tarih ve 1775 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 8 ve 20) Madde 8, fıkra iki – (4/7/1934 tarih ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Kapatmayı mucip sebepler suç teşkil ettiği takdirde tahkikat evrakı derhal Adliyeye verilir. Mahkemeden aksine bir karar verilinceye kadar bu kapatma devam eder.

(4/7/1934 tarih ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Polis aşağıda yazılı hallerde evlere girebilir: A) İstimdat veya yangın, su baskını ve boğulma gibi büyük tehlikelerin haber verilmesi veya görülmesi halinde; B) Ağır cezayı müstelzim bir suçun işlenmesine veya yapılmakta devam olunmasına mani olmak için. 6 – 25/4/1974 tarih ve E. 1973/41, K. 1974/13 sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı ile iptal edilmiş hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 9,20) Madde 9, ek fıkra – (26/6/1973 tarih ve 1775 sayılı Kanunla eklenen hükümdür.) Adli görevleri sırasında ilgili kanunlara göre yaptığı aramalar dışında, milli güvenlik veya kamu düzeni bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde, o yerin en büyük mülkiye amirinin emri ile, polis şüphe edilen kişilerin üstünü, özel kağıtlarını ve eşyasını arar ve yukarıdaki bentlerde sayılan alet veya eşyalara el koyar. Madde 20 fıkra üç, son cümle – (26/6/1973 tarih ve 1775 sayılı Kanunun hükmüdür.) (B) bendinde gösterilen hallerde de giriş sebebinin niteliğine göre, kurumun yetkilileri teşebbüsten haberdar edilebilir. 7 – 16/6/1985 tarih ve 3233 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin

(4/7/1934 tarih ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Aşağıda yazılı: A) Kumar oynanan umumi veya umuma açık yerleri; B) Uyuşturucu maddeler kullanılan yerleri; 227 C) Mevcut hükümlere aykırı hareketleri görülen umumi evler, birleşme yerleri ve tek başına fuhuş yapanların evlerini; D) Ahlaka ve umumi terbiyeye uygun olmıyan veya Devletin emniyet ve siyasetine mazarratı dokunacak oyun oynatılan veya temsil verilen yerleri; Polis, kati deliller elde ettiği takdirde o yerin en büyük mülkiye amirinin emriyle, kapatabilir. (26/6/1973 tarih ve 1775 sayılı Kanunun hükmüdür.) Kapatmayı mucip sebepler suç teşkil ettiği takdirde soruşturma evrakı derhal adliyeye verilir. Soruşturma evrakı adliyeye tevdi edilen şahıslar hakkında beraat kararı verilmesi veya kapatmaya sebebiyet verenlerin kapatılan yer ile ilgilerinin kesildiğinin kesin şekilde anlaşılması halinde mahalli en büyük mülkiye amiri o yerin süresinden önce açılmasına karar verebilir. Kapatmayı icap ettirecek sebep mahkemeye verilecek hallerden değilse, kapatma en çok üç ay devam edebilir. Ek fıkra – (26/6/1973 tarih ve 1775 sayılı Kanunun hükmüdür.) Mülkiye amirinin kapatma kararı aleyhine ancak idari yargı merciine başvurulabilir.

(4/7/1934 tarih ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Ar ve hayaya ve içtimai nizam ve ahlaka uygun olmıyan harekette bulunanlarla bu yolda söz ve türkü söyliyen ve çalgı çalanları, kadın ve genç erkeklere söz atanları, sarkıntılık edenleri ve genç kimseleri her türlü ahlaksızlığa teşvik eyliyenleri polis meneder. Suçlular hakkında tanzim olunacak evrak yirmi dört saat içinde Adliyeye verilir.

(4/7/1934 tarih ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Polis halkın rahatını bozacak ve rezalet sayılacak surette sarhoş olanlarla sarhoşluk halinde başkalarına tecavüz edenleri ve mutlak surette ammenin istirahatini bozanları yakalar ve haklarında tanzim edeceği evrakiyle yirmi dört saat içinde Adliyeye verir. Ek fıkra – (26/6/1973 tarih ve 1775 sayılı Kanunun hükmüdür.) 1 inci fıkraya göre yakalanan kişilerin sarhoşluk durumları resmi tabip, bulunmadığı takdirde özel tabip raporları ile, o yerde tabip mevcut değilse, yardımcı sağlık hizmetleri personelinden birinin müşahade raporuyla tespit edilir. Madde 17 fıkra bir, son parağraf – (4/7/1934 tarih ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Karakola götürülüp hakkında tanzim olunacak evrakla beraber yirmi dört saat içinde Adliyeye verilirler. 8 – 23/1/1986 tarih ve 3257 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin

(4/7/1934 tarih ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Hariçten gelen filimlerin gösterilmesi ve dahilde yapılacak filimlerin çekilmesi polisin iznine bağlıdır. Polis filimlerin ve senaryoların tetkik ve muayene işini alakalı makamlarla birlikte ve nizamnamesine göre yapar. 9 – 18/11/1992 tarih ve 3842 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri : (Madde numarası : Ek Madde 2) Ek Madde 2 fıkra bir – (16/6/1985 tarih ve 3233 sayılı Kanunun hükmüdür.) Polis, sanık olarak yakaladığı kişileri; lüzumsuz veya muhik olmayan bir gecikmeye meydan vermiyecek surette, yakalama yerine en yakın mahkemeye gönderilmeleri için gerekli süreler hariç en geç yirmidört saat içinde, üç veya daha fazla kişinin bir suçun icrasına iştiraki suretiyle toplu olarak işlenen suçlarda ise, sanık sayısının çokluğuna, sanıkların veya delillerin durumuna veya suçun niteliğine göre en geç onbeş gün içinde, soruşturmalarını tamamlıyarak adli 228 mercilere göndermek zorundadır. Ancak, polis, Cumhuriyet savcısının, savcının bulunmaması halinde sulh hakiminin yazılı emri bulunmadıkça sanığı yirmidört saatten fazla tutamaz. 10 – 3/8/2002 tarih ve 4771 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri : (Madde numarası : 8, 9, 11, 12, 13 Ek Madde 1) Madde 8 bend D- (16/6/1985 tarihli ve 3233 sayılı Kanunun hükmüdür.) Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasa düzenine, genel güvenliğe ve genel ahlaka zararı dokunacak oyun oynatılan, temsil verilen, film veya video bant gösterilen yerler,

(4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Polis: A) Askere, zabitlere ve zabıta memurlarına mahsus silahları, harb tüfeklerini ve namlusu 15 santimetreden uzun olan tabancaları; B) İzinsiz taşınan her model çap ve büyüklükte silah ve tabancalarla dinamit, bomba ve bunlara benzer yakıcı, öldürücü maddeleri ve zehirli gazlarla bunlara ait alet ve malzemeyi ve barut ve sair ateş alıcı eczayı ve yasak olan silahlara ait fişekleri; C) Üstünde bulundurduğu saldırma, kama bıçak ve sustalı çakıları, Amerikan yumruklarını, usturpa, matrakları, şişli bastonları ve buna benzer yaralayıcı aletleri; D) Ammenin emniyeti için tehlikeli bir vasıta olarak kullanılması muhtemel her türlü eşyayı; E) Serseri ve sabıkalılarda bulunan ve suç işlemeğe yarayan her türlü vasıtaları (Zabıta şüphe üzerine bu kabil eşhasın üzerini arayabilir); F) Ahlak ve umumi terbiyeye uygun olmıyan şarkı veya sözleri yahut amme emniyetini bozucu hitabeleri muhtevi bulunan gramofon plaklarını ve izinsiz gösterilen veya elde edilen filimleri ve bu kabil sair basma yazı ve resimleri; alır. Bunlardan suç mevzuu olanları evrakiyle Adliyeye ve diğerlerini ait olduğu makamlara verir. (Ek fıkra: 26/6/1973 - 1775/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 25/4/1974 tarihli ve E. 1973/41, K. 1974/13 sayılı Kararı ile) (Ek fıkra: 19/2/1980 - 2261/1 md.) : Polis, kamu düzenini ve anayasal hak ve özgürlükleri korumak bakımından zorunlu ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, il sınırları içinde valinin, ilçe sınırları içinde kaymakamın, somut olay ve gereksinimler için her seferinde yeniden vereceği emirle: A) 171 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hürriyeti Hakkında Kanun kapsamına giren toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin düzenini ve güvenliğini bozacak faaliyet ve davranışları önlemek üzere, toplantı veya yürüyüşlerin yapıldığı yerde veya yakın çevresinde; B) Özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ya da sendikaların genel kurul toplantılarının güvenliğini sağlamak üzere, toplantının yapıldığı yerde veya yakın çevresinde; C) Can ve mal güvenliğinin ve seyahat özgürlüğünün sağlanması için, tren, otobüs, vapur, uçak, metro ve benzeri yerüstü ve yeraltı toplu taşıma araçları ile hava limanı, iskele, liman, gar, istasyon, otogar, otobüs terminalleri gibi halkın topluca bulunduğu veya spor gösteri veya yarışmaları gibi büyük halk topluluklarının birikebileceği yerlerde; 228-1 D) Öğretim ve eğitim özgürlüğünün sağlanması için her derecede öğretim ve eğitim kurumlarının ve kanunun 20/2 maddesindeki koşula uygun olarak girilecek üniversite, bağımsız fakülte veya bağlı kurumlarının içinde, bunların yakın çevrelerinde ve giriş çıkış yerlerinde; E) Cana, ırza, mala veya tasarruf emniyetine tecavüz, sabotaj, adam kaçırmak veya rehin almak, silahlı gasp ve soygun, ateşli silahlar ve bıçaklarla bomba ve öteki patlayıcı, parlayıcı ve yakıcı maddelerle saldırıda bulunmak, uçak, tren, otobüs, vapur ve benzerleri öteki yerüstü ve yeraltı toplu taşıma araçlarını kaçırmak, zaptetmek veya yolcularını rehin tutmak suretiyle toplumda tedirginlik, korku ve dehşet meydana getirerek sırf kamu düzenini bozmağa ve milli güvenliği sarsarak Anayasa'da yer alan temel hak ve hürriyetleri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü nitelikleri Anayasa'da belirlenen Cumhuriyeti tehlikeye düşürmeğe yönelik şiddet eylemlerine girişileceğini gösteren kesin belirtilerin elde edilmesi halinde, umumi ya da umuma açık yerlerde veya öğrenci yurtlarında veya eklentilerinde veya kentin ya da öteki yerleşme birimlerinin giriş ve çıkış yerlerinde veya ana caddelerinde seyreden taşıt araçlarında, Yukarıdaki fıkranın A, B, C ve D bendlerinde sayılan alet ve eşyanın bulundurulup bulundurulmadığını saptamak ve bu fıkranın E bendinde sayılan eylemlerle ilgili kişileri ele geçirmek amacıyla, kişilerin üstlerini, araçlarını ve eşyasını arar, suç unsuru gördüklerine el koyar, evrakıyla birlikte adalete teslim eder. 5680 sayılı Basın Kanunu kapsamına giren basılı eserlerin arama ve zabtı genel hükümlere göre olur. Vali ve kaymakamın arama ve elkoymaya ilişkin emri yazıyla verilir. İvedi durumlarda sözlü olarak verilen emir en kısa zamanda yazı ile doğrulanır. Madde 11 bend C ve fıkra son – (4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Genel ahlak ve edebe aykırı mahiyetteki film, plak, video ve ses bantlarını yapan ve satanları, Video ve ses bandlarını ticari maksatla dolduran gerçek veya tüzel kişiler bu bandların bir adedini, piyasaya çıkarılmadan önce mahallin en büyük mülki amirine vermek zorundadırlar.

(4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Kız ve kadınların gazino, bar, kafeşantan ve bunlara benzer içki kullanılan yerlerle banyo, hamam ve plajlarda çalışabilmeleri o yerin en büyük mülkiye amirinin iznine bağlıdır. Yirmi bir yaşından küçük yaştaki kadın ve erkekler hiç bir suretle bu yerlerde çalıştırılamazlar. Bar, kafeşantan ve meyhanelere, yanlarında veli ve vasileri olsa bile, on sekiz yaşından aşağı küçüklerin girmesini polis meneder.

(16/6/1985 tarihli ve 3233 sayılı Kanunun hükmüdür.) Polis; A) Haklarında yetkili mercilerce verilen yakalama ve tutuklama kararı bulunanları veya kanunda istenilen bir mükellefiyeti yerine getirmedikleri için yakalanması gerekenleri, B) Uyuşturucu maddeleri alan, satan, bulunduran ve kullananları, halkın rahatını bozacak veya rezalet çıkaracak derecede sarhoş olanları veya sarhoşluk halinde başkalarına saldıranları, C) Halkın huzur ve sükununu bozanlardan, yapılan uyarılara rağmen bu hareketlerine devam edenlerle, başkalarına saldırıya yeltenenleri ve kavga edenleri, 228-2 D) Bir kurumda tedavi, eğitim ve ıslahı için kanunlarla ve bu Kanunun uygulanmasını gösteren tüzükle belirtilen esaslara uygun olarak alınan tedbirlerin yerine getirilmesi amacıyla toplum için tehlike teşkil eden akıl hastası uyuşturucu madde veya alkol tutkunu, serseri veya hastalık bulaştırabilecek kişileri, E) Haklarında gözetim altında ıslahına veya yetkili merci önüne çıkarılmasına karar verilen küçükleri, F) Usulüne aykırı şekilde ülkeye girmek isteyen veya giren ya da hakkında sınır dışı etme veya geri verme kararı alınan kişileri, G) Suçüstü halinde veya gecikmesinde mahzur bulunan diğer hallerde suç işlendiğine veya suça teşebbüs edildiğine dair haklarında kuvvetli iz ve delil bulunan sanıkları, Yakalar ve gerekli kanuni işlemi yapar. Yakalanması belirli bir usule bağlanmış kişilerle ilgili Kanun hükümleri saklıdır. Yakalama, kişinin denetim ve gözetim altına alınmasıdır. Yakalanan kişilerin kaçması veya saldırıda bulunmasının önlenmesi bakımından kişinin sağlığına zarar vermeyecek şekilde her türlü tedbir alınabilir. Yakalananlardan uyuşturucu madde kullanmış olanlarla sarhoş olanların durumları, tüzükte belirtilen esas ve usullere uygun olarak hekim raporu, hekimin bulunmadığı hallerde yardımcı sağlık hizmetleri personelinden birinin müşahede raporu ile tespit edilir. Yakalanan kişiye yakalama sebebi yazılı, mümkün olmayan hallerde ise sözlü olarak bildirilir. Soruşturma konusunun açığa çıkması bakımından kesin bir mahzur doğmuyorsa kişinin yakalandığı yakınlarına derhal duyurulur. Yakalanan kişilerden; sanık durumunda olanlar adli mercilere sevk edilir. Haklarında ıslah veya tedavi tedbiri alınması gerekenler, ilgili kuruma gönderilir. Yakalama sebebi ortadan kalkanlar derhal serbest bırakılır.

(16/6/1985 tarihli ve 3233 sayılı Kanunun hükmüdür.) Umumi veya umuma açık yerler ile umuma açık yer niteliğindeki ulaşım araçlarında, gerçek kişi veya topluluklar mahallin en büyük mülki amirine en az 48 saat önceden müracaat suretiyle oyun ve temsil verebilir veya çeşitli şekillerde gösteri düzenleyebilir. Bunlardan, genel ahlaka, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne veya Anayasa düzenine aykırı olduğu tespit edilenler, mahallin en büyük mülki amiri emriyle polis tarafından menedilir ve ilgililer derhal adli mercilere sevk edilir. Dilekçe ile yapılacak müracaatta oyun, temsil veya gösteriye katılan yönetici ve diğer kişilerin kimlik, ikametgah ve tabiyetleri belirtilir 11 – 24/11/2004 tarihli ve 5259 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri : (Madde numarası :7, 8 ve Ek Madde 8.)

(4.7.1934 tarihli ve 2559 sayılı Kanunun hükmüdür.) Otel, gazino, kahve, içki yerleri, bar, tiyatro, sinema, hamam ve plaj gibi umuma mahsus istirahat ve eğlence yerlerinin açılması önce polisin tahkiki üzerine o yerin en büyük mülkiye amirinin vereceği izne bağlıdır. İzin alınmadan açılan bu gibi yerler polis tarafından kapatılır.

(16/6/1985 tarihli ve 3233 sayılı Kanunun hükmüdür.) Polisçe kati delil elde edilmesi halinde ve mahallin en büyük mülki amirinin emriyle; A) Kumar oynanan, umumi ve umuma açık yerler ile her çeşit özel ve resmi kurum ve kuruluşlara ait lokaller, 228-3 B) Mevzuata aykırı bir şekilde uyuşturucu madde imal edilen, satılan, kullanılan, bulundurulan yerler, C) Mevcut hükümlere aykırı davranışları görülen genelevler, birleşme yerleri ve fuhuş yapılan evler ve yerler, D) (Değişik: 3/8/2002-4771/10 md.) Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasa düzenine, genel güvenliğe ve genel ahlâka zararı dokunacak oyun oynatılan, temsil verilen, film veya video bant gösterilen yerler ile internet üzerinden yapılan yayınlara izin verilen yerler, E) Derneklere, sendikalara, loca ve kulüplere, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile benzeri kurum ve kuruluşlara ait ve yalnız üyelerinin yararlanması için açılan lokallerden, birden fazla denetim sonunda ve yazılı ihtara rağmen, iç yönetmeliğine aykırı faaliyet göstererek umuma açık yer durumuna geldiği tespit edilenler, F) Yürürlükte bulunan hükümlere aykırı olarak işletilen veya konulan yasaklara uymayan, açılması izne bağlı yerler ile bu Kanunun 12 nci maddesi hükümlerine uymadığı tespit edilen yerler, Polis tarafından kapatılır ve/veya faaliyetleri menedilir. Kapatma veya faaliyettenmen'i gerektiren sebepler adli kovuşturmayı gerektiriyorsa soruşturma evrakı derhal adliyeye verilir. Kapatmayı veya faaliyetten men'i icap ettiren sebepler mahkemeye intikal ettirilecek hallerde ise altı ay, değilse üç aydan fazla kapatma veya faaliyetten men'e karar verilemez. Adli ve idari kovuşturmanın her safhasında mülki amirin kapatma veya faaliyetten men kararına karşı ancak idari yargı merciine başvurabilir. Soruşturma evrakı adliyeye tevdi edilen şahıslar hakkında takipsizlik veya beraat kararı verilmesi veya kesin şekilde sahip değişikliği hallerinde, mahalli mülki amir tarafından kapatılan yerin süresinden önce açılmasına karar verilebilir.

(16/6/1985 tarihli ve 3233 sayılı Kanunun hükmüdür.) Polisin yapacağı inceleme üzerine; A) Otel, gazino ve benzeri yerler veya çeşitli dinlenme, eğlence ve oyun yeri şeklinde sabit veya seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava ve her çeşit taşıma araçlarında bu faaliyetlerin icrası, B) Her ne ad altında olursa olsun, oynayanın kumar ve kazanç kasdı olmamak şartıyle bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinaları, video oyunları, televizyon oyunları ve benzeri oyun yerlerinin açılması ve faaliyette bulunmaları, Mahallin en büyük mülki amirinin iznine bağlıdır. Bu şekilde açılmasına ve faaliyette bulunmasına izin verilen yerler umuma açık yer sayılır. Bu madde hükmüne ve konulan yasaklara uymayan bu gibi yerler hakkında 8 inci madde hükümleri uygulanır. Bu suçların tekerrürü halinde mahallin en büyük mülki amiri tarafından verilmiş bulunan ruhsat iptal edilebilir.

(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 1 ve 8 inci maddelere bakınız. 228-4 228-5 228-6 2559 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE