İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ(2005/20)

3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde, yerli üreticiler Parke Tek Parke San. ve Tic. A.Ş., Dempar Demircioğlu Ağaç San. ve Dış Tic. A.Ş. ve Sem Dış Ticaret A.Ş., Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ve Endonezya menşeli "lamine parkeler"in Türkiye’ye dampingli fiyatlarla ithal edildiği ve bu durumun yerli üretime zarar verdiği iddiasıyla, bu ülkeler menşeli söz konusu maddelerin ithalatına karşı önlem alınması istemiyle başvuruda bulunmuştur. Söz konusu başvuru, diğer lamine parke üreticisi olan Karabacak Parke Kereste İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından da desteklenmektedir.

Lamine parkeler, ofis, konut, iş yeri vb. kapalı mekanlarda yer döşemesi olarak kullanılan, üst katı sert ağaçtan bir, iki veya üç sıra dizilmiş, orta ve alt katı yumuşak ağaçtan mamul panellerden oluşan, her kat diğer bir kata dik açı oluşturacak şekilde preslenerek birleştirilmiş, erkek ve dişi zıvanaları açılmış veya birbirine kenetlenebilecek şekilde kilit profil açılmış, üst yüzeylerine yağ, boya veya UV cila uygulanmış muhtelif boy ve genişlikte ürünlerdir. Başvuru konusu madde, 4412.22.99.00.00, 4412.29.80.00.00, 4412.92.99.00.00 ve 4412.99.80.00.00 no.lu gümrük tarife istatistik pozisyonları (GTİP) altında sınıflandırılmaktadır. Bu aşamada belirtilen GTİP’ler bağlayıcı olmayıp, buna ilişkin tespitler soruşturma sonucunda yapılacaktır.

Başvuru aşamasında sunulan delillerden, şikayetçi firmaların lamine parkelerde Türkiye toplam benzer mal üretiminin %88’ini gerçekleştirdiği, geriye kalan yerli üretimin ise şikayeti desteklediğini yazılı olarak beyan eden Karabacak Parke Kereste İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirildiği tesbit olunmuş, böylece, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde, şikayetçilerin yerli üretim dalını temsil yeteneğini haiz oldukları anlaşılmıştır.

ÇHC’nin piyasa ekonomisi uygulamayan bir ülke olarak değerlendirilmesi, Endonezya için de bu ülkenin iç piyasasında benzer bir mal için fiilen ödenmiş veya ödenmesi gereken bedel ile bu ürünün üçüncü bir ülkeye ihraç fiyatının tespit edilememiş olması nedenleriyle, her iki ülke için normal değer, Türkiye’deki maliyet ve satış fiyatları temelinde tespit edilmiştir. Lamine parkelerin Türkiye’ye ihraç fiyatı ise, ihraç fiyat teklifleri esas alınarak tespit edilmiştir. Fiyat karşılaştırması, mümkün olduğu ölçüde aynı aşamada, normal değer ile Türkiye’ye ihraç fiyat teklifleri üzerinden yapılmış ve bu suretle hesaplanan damping marjlarının önemli oranlarda olduğu görülmüştür.

Şikayete konu ÇHC ve Endonezya menşeli ithalatın miktarı gerek mutlak olarak, gerekse yurt içi tüketime oranla 2002 yılından beri sürekli olarak artmaktadır. 2002-2004 yılları arasında, ÇHC’den yapılan ithalat 118 kat, Endonezya’dan yapılan ithalat ise 13 kat artış göstermiştir. Yerli üreticilerin 2002 yılında %71 olan pazar payı, 2004 yılında %34’e gerilemiştir. Ayrıca söz konusu ürünün ithalat birim fiyatları, yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kalmaktadır. Bu durum sonucunda, başvuru aşamasında sunulan delillerden, dampingli olduğu iddia edilen fiyatlarla yapılan söz konusu madde ithalatının, yerli üretim dalının yurt içi satışlarında, stoklarında, pazar payında, nakit akışında ve kârlılığında önemli olumsuzluklara yol açtığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda, başvurunun yeterli bilgi, belge ve delilleri içerdiği anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nca 09/08/2005 tarihinde, ÇHC ve Endonezya menşeli söz konusu ürünler için, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Soruşturma, Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir.

Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, ÇHC için bu aşamada Endonezya veya Türkiye’nin serbest piyasa ekonomisi uygulayan emsal ülke olarak seçilmesi düşünülmektedir. Ancak, ÇHC’de soruşturmaya tabi üretici veya üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde ve satışında Yönetmelik Ek Madde 1’deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğunu Tebliğ’in 9 uncu maddesinde belirtilen süre içinde yeterli deliller ile ispat etmeleri halinde, bu üretici veya üreticiler için normal değerin tespitinde Yönetmelik’in 5 inci maddesi uygulanır.

Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, söz konusu maddenin yerli üreticilerine, bilinen ithalatçılarına ve yabancı üretici/ihracatçılarına soru formları gönderilecektir. Söz konusu tarafların soru formu dağıtım listesinde yer alıp almadıklarını öğrenmek üzere DTM İthalat Genel Müdürlüğü ile temasa geçerek bilgi almaları gerekmektedir. Anılan listede yer almadığını öğrenen veya makul bir süre içinde soru formunu alamayan tarafların bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı olarak soru formu talebinde bulunması gerekmektedir. Ayrıca, ilgili ülkedeki üretici ve ihracatçılara iletilmesini kolaylaştırmak ve çabuklaştırmak amacıyla, soru formu, soruşturmaya konu ülkelerin Türkiye’deki resmi temsilciliklerine de gönderilecektir.

Soru formuna cevap verme süresi, gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dahil 37 gündür. Tebliğ’in 8 inci maddesinde belirtilen, sonradan soru formu talebinde bulunan taraflar ise bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren işleyecek 37 günlük süre ile bağlıdırlar. Soru formunda istenilenlerin haricinde, emsal ülke seçimi ve karşı zarar savunması da dahil olmak üzere soruşturmayla ilgili olduğu düşünülen diğer bilgi, belge ve görüşlerin dikkate alınabilmesi için, bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren en geç 37 gün içinde DTM İthalat Genel Müdürlüğü’ne yazılı olarak ulaştırılması gerekmektedir. Soruşturmanın sonucundan etkilenebileceklerini iddia eden ancak bu Tebliğ’in 8 inci maddesi kapsamına girmeyen diğer ilgili tarafların da (ilgili meslek kuruluşları, tüketici dernekleri, üretim dalındaki işçi veya işveren sendikaları, vb.) görüşlerini bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 37 gün içinde yazılı olarak DTM İthalat Genel Müdürlüğü’ne bildirmeleri gerekmektedir.

Yönetmelik’in 24 üncü maddesi çerçevesinde, yazılı olarak başvuran ilgili taraflara, başvurularının haklı gerekçelerini bildirmek koşuluyla, soruşturmanın herhangi bir safhasında, konuya ilişkin görüşlerini sunmaları için olanak tanınacaktır.

Yönetmelik’in 26 ncı maddesinde belirtildiği üzere, taraflardan birinin belirtilen süreler içinde gerekli bilgiyi sağlamaması veya yanlış bilgi vermesi ya da bilgi vermeyi reddetmesi veya soruşturmayı engellediğinin anlaşılması halinde soruşturmaya ilişkin karar, olumlu veya olumsuz, mevcut verilere göre alınacaktır. Geçici önlem alınması ve vergilerin geriye dönük uygulanması

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar’ın ilgili maddeleri uyarınca soruşturma süresince geçici önlem uygulanması kararlaştırılabilir ve kesin önlemler geriye dönük olarak uygulanabilir. Önlemlerin uygulanmasında başlamış işlem kavramı ve istisnası bulunmamaktadır.

Soruşturmayla ilgili bilgi ve belgeler ile görüşlerin aşağıda belirtilen yetkili mercie

Soruşturma, bu Tebliğ’in yayımı tarihinde başlamış kabul edilir.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.