SİVİL SAVUNMA HİZMETLERİNDE ASKERİ İŞBİRLİĞİ YÖNETMELİĞİ

7126 sayılı Sivil Müdafaa Kanununun 2 ve 3 ncü maddesine göre hassas bölgeler ve tesisler listesi; ilgili Bakanlıkların mütalaası alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı yetkilileri ile müştereken hazırlanır ve İçişleri Bakanlığı tarafından Milli Güvenlik Kurulunun tasvibine sunulur. Millî Güvenlik Kurulunca tasvip olunan hassas bölgeler ve tesisler listesi üzerinde Genelkurmay Başkanlığınca İçişleri Bakanlığına yapılan düzeltme teklifleri, iki makamın yetkilileri ile müştereken incelenir ve sonucu İçişleri Bakanlığı tarafından Milî Güvenlik Kuruluna sunulur. Hassas bölgeler ve tesilerden hedef tahlili yapılması gerekenler, İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine, İçişleri, Milli Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı temsilcileri tarafından tesbit edilir. Millî Savunma Bakanlığınca hazırlanacak hedef tahlili dosyalarından; hassas bölgelere ait olanlar İçişleri, tesislerininki ise ait oldukları Bakanlıklara gönderilir.

a) Tahliyeye tabi tutulacak «Askerî harekâta sahne olabilecek tehlikeli bölgeler» İçişleri Bakanlığının isteği üzerine GenelÂkurmay Başkanlığınca tesbit edilerek bildirilir. Bu bölgelerde yapılan değişiklik Genelkurmay Başkanlığınca doğruca İçişleri Bakanlığına bilÂ​dirilir. b) Tahliye tabi tutulacak hassas bölgeler, ilgi Bakanlık, ve müesÂseselerle işbirliği yapılarak ve Genelkurmay Başkanlığının tasvibinden sonra İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Millî Güvenlik Kurulunca tâyin ve tesbit olunur. c) Askerî birliklerin ihtiyacı dışında kalan yollardan hangilerinin tahliye ve seyrekleştirme ve diğer sivil savunma harekâtında kullanılaÂcağı; üst kademede Genelkurmay Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığı araÂsında, ast kademelerde ise; Garnizon Komutanları veya en büyük askerî komutanlar ile, mülki âmirler arasında yapılacak işbirliği neticesinde tesbit edilir. Sivil savunma ihtiyaçlarının karşılanması hususu önemle dikkate alınır. d) Tahliye ve seyrekleştirme sırasında askerî personel ailelerinin emin bölgelerdeki en yakın şehir, istasyon veya limanlara kadar .nakilleri askerî araçlarla yapılır. Ailelerin bu merkezlerden daha içerilere nakilleri mülki âmirliklerce temin edileceğinden, gerekli bilgiler mezkûr askerî birliklerce o bölÂgedeki mülkî amirliklere önceden bildirilir. e) Askerî harekât sırasında cepheden geriye boş dönen askerî konÂvoylardan tahliye ve seyrekleştirme maksatları için imkân nispetinde istifade edilir. Mahallî mülkî amirlikçe bu husus için önceden o mahalÂ​deki en büyük askerî âmire müracaat edilir. Askerî âmir de bu isteği, görevini aksatmadan yerine getirmeye çalışır. f) 7126 sayılı Kanunun 41 nci maddesine göre, olağanüstü hallerÂde sivil savunma hizmetleri için ihtiyaç görülecek her türlü taşınır ve taşınmaz madde ve malara, askeri makamlarla anlaşmak suretiyle el koymaya vali ve kaymakamlar yetkilidir. Bu hükmün uygalanmasında, 6/3150 karar sayılı «Sivil Savunma ile İlgili Teşkil ve Tedbirler Tüzüğü» nün 105 nci maddesine göre; bu madde ve malların daha önce Millî Müdafaa Mükellefiyeti Kanununa göre Silâhlı Kuvvetler ihtiyacı için ayrılmamış olması gerektiğinden, bu husus vaktinde mahallî askerî makamÂ​larca mülki idare amirliklerine bildirilir.

Genelkurmay Başkanlığınca hazırlama mülteci nakil ve kontrol planlarının, diğer planlamalarla çatışmaması için, bu planlaÂra kesin şekli verilmeden önce İçişleri Bakanlığı ile işbirliği yapılır. BunÂdan sonra İçişleri Bakanlığını ilgilendiren kısmı, Genelkurmay BaşkanÂlığı ile aralıksız işbirliği yapılmak suretiyle uygulanır. Bu planlarda yaÂ​pılacak değişiklikler Genelkurmay Başkanlığı tarafından İçişleri BakanÂ​lığına bildirilir.

a) Sabit ve askerî tesis ve müesseselerce yapılacak sivil savunma planları, bu konudaki tüzük, talimat, kılavuz ve direktifÂlere uygun olarak düzenlenir. Bu planların, açıklanmasında sakınca göÂ​rülmeyen hususları hakkında mülki amirliklere gerekli bilgiler verilir. b) Mahallî sivil savunma planlama ve hazırlıklarla ilgili toplantı ve çalışmalara, müki idare amirliklerince istenildiği takdirde askerî yetÂkili bir temsilcinin katılması garnizon komutanlıklarınca sağlanır. c) Bir olağanüstü hal veya seferde sivil savunma harekâtının cereÂyanı sırasında; sivil - asker işbirliğinin devamını sağlamak için hassas bölgelerdeki sivil savunma idare merkezlerinde, o mahaldeki garnizon komutanlığı veya en büyük askerî komutanlıkça mümkün olan hallerÂ​de askerî temsilci bulundurulur. d) Düşman taarruzlarından meydana gelecek felâketlerin giderilÂmesi ve felâketzedelerin kurtarılması hususunda o mahalde veya civarında bulunan askerî birlikler tarafından imkân nisbetinde mülki idare makamlarına ve sivil savunma teşkilâtına yardımda bulunulur. Askerî müesseselerdeki sivil savunma servisleriyle şehir sivil savunÂ​ma servisleri arasında da karşılıklı yardımlaşma yapılır. Her iki şekilde de mevcut yardım imkânları, sabit askerî birlik ve müesseseler tarafından, barışta ilgili mülki idare amirliklerine bildirilir. e) Şehir ve kasaba sivil savunma teşkilleri tarafından yapılacak kurtarma faaliyetlerinde, askerî müesseselere ve harp gücünü doğrudan doğruya destekler mahiyetteki tesislere öncelik verilir.

a) Hava tehlikesi ikaz ve alarmı için, Bölge Harekât Merkezleri (BHM)'lerle sivil savunma ikaz ve alarm merkezlerinin müşÂterek çalışmaları sırasında; sivil savunma personeline Hava KuvvetlerinÂce gerekli her türlü yardım yapılır. Mevcut idari tertip ve kolaylıklardan sivil savunma personeli de faydalandırılır. b) (BHM)'lerde, gerekli işbirliği ve irtibatın sağlanabilmesi bakıÂ​mından, birer «Sivil Savunma Locası» bulunur. c) Sivil Savunma îkaz ve Alarm Merkezlerinim tesisine kadar, bu merkez personelinin (BHM)'lerde çalışma ve dinlenmeleri için gerekli tertip ve tedbirler alınır ve kolaylıklar sağlanır. d) Olağanüstü hal ve savaşta (BHM)'lerin yer değiştirmesi halinÂde, Sivil Savunma ikaz ve alarm merkezlerinin de bunlarla birlikte inÂtikali, ilgili askerî makamlarca planlanır ve uygulanır.

a) NBC ihbarı konusunda, yetkili merciler arasında tanzim edilen protokola uygun olarak işbirliği yapılır. b) Hava tehlikesi ve NBC ihbarları için kurulmuş özel şebekelerin yetersiz veya çalışamaz durumda bulundukları müddetçe mevcut olan askerî muhabere şebekelerinden imkân dahilinde faydalanılır.

a) Sivil savunma merkez ve mahallî hizmet persoÂnelinin yetiştirilmesi için lüzumlu eğitim programlarının tanziminde; kurs, konferans ve tatbikatlarda İçişleri Bakanlığının yardım isteklerinin yerine getirilmesiyle, icabında bu personelin askerî okul ve eğitim merÂkezlerinde, bu okulların ve eğitim merkezlerinin imkânları nispetinde ve ödeneğin İçişleri Bakanlığınca sağlanması suretiyle yetiştirilmesi, GeÂ​nelkurmay Başkanlığı tarafından sağlanır. Askerî okul ve eğitim merkezlerinde yetiştirilecek sivil savunma perÂ​soneli, diğer askerî personel gibi mevcut imkânlardan faydalanırlar. b) Sivil-asker işbirliğinin devamlılığı ile müessiriyetini artırmak için, bu konunun öğretmenliğini yapmak üzere Genelkurmay Başkanlığınca Sivil Savunma Kolejine öğretmen olarak bir subay tefrik edilir. Öğretmen olarak ayrılan subay aynı zamanda Genelkurmay BaşkanÂlığı ile İçişleri Bakanlığı arasında direkt olarak sivil-asker işbirliğini tahakkuk etirmeye yardımcı olur. c) Sivil savunma eğitim ve propaganda hizmetlerinde, mülkî idare amirlerince vâki istekler üzerine askerî personel, tesis ve araçlarla mümkün olan yardımlar yaplır.

a) Silâhlı Kuvvetler personelinin sivil savunma konularında yetiştirilmesini sağlamak maksadiyle Harp Okulları ve mesleki askerî okulların eğitim programlarına dahil edilecek sivil savunma konuları Genelkurmay Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığı yetkileri tarafından müştereken tesbit edilir. Bu programların uygulanması Genelkurmay Başkanlığınca sağlanır. b) Silâhlı Kuvvetlerde, temel sivil savunma eğitimi yaptıracak olan askeri personelin, Sivil Savunma Kolejinde yetiştirilmesi; Genelkurmay Başkanlığının isteği üzerine İçişleri Bakanlığınca düzenlenir. Sivil Savunma Kolejinde yetiştirilecek askerî personel, Kolejin mevÂ​cut imkânlarından istifade ederler. Taktik anlamdaki idari personele ait kurslara üst subaylar, teknik (Öğretmen) kurslarına Bölük ve Takım Komutanlarıyla astsubaylar kaÂ​tılır.

Patlamayan mermi ve bombaların (Güdümlüler dahil) kaldırılması ve zararsız hale getirilmesi konusunda mahallî mülki ve askerî makamların hareket tarzı; Genelkurmay Başkanlığınca verilecek bir direktifle düzenlenir.

Klâsik silâhlarla yapılabilecek taarruzlar hakkında (Taarruz şekilleri silâh cinsleri, tesirleri, korunma çareleri, sığınak mukavemeteri) Genelkurmay Başkanlığınca İçişleri Bakanlığına devamlı bilÂ​gi verilir.

NBC silâhlarının gelişmeleri ve tesir dereceleri ile sıhhî ve teknik tedbirler hakkında İçişleri Bakanlığının talebi üzerine bu Bakanlığa, Millî Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığınca, valiliklerin talebi üzerine mahallî garnizon komutanlıklarınca gerekli bilÂ​giler verilir.

6/3150 Karar sayılı «Sivil Savunma İle İlgili Teşkil ve Tedbirler Tüzüğü»nde tadat edilen sivil savunma malzemelerinin evÂsaf ve teknik şartnamelerinin hazırlanması ile gereken hallerde malzemenin fennî muayenesinin yapılması işi, İçişleri Bakanlığının talebi üzerine Millî Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığının ilgili teknik daireleri tarafından yerine getirilir.

Nükleer bir harbe karşı sivil savunma teşkilâtının ellerinde mevcut, ordu standartlarına uyar kadro malzemelerinin bakım ve onarımları, masrafları İçişleri Bakanlığına ait olmak üzere ve yürürÂ​lükteki mevzuat hükümlerine göre bölgelerindeki Silahlı Kuvvetlerin bakım kademelerinde, imkânlar nispetinde sağlanır.

Silâhlı Kuvvetlerde, kadro dışı bırakılmış veya köhÂneye ayrılmış olup sivil savunma hizmetlerinde kullanılabilecek her çeÂşit malzemenin Sivil Savunma İdaresine devri veya satılması; L-1101 Ordu Mal Yönetmeliğinin 37 nci maddesinde açıklandığı üzere 1050 saÂyılı Kanunun 53 ncü ve 2490 sayılı Kanunun 66 ncı maddesine uygun olarak İçişleri ve Millî Savunma Bakanlıklariyle Genelkurmay BaşkanÂ​lığı arasında yapılacak anlaşmaya göre sağlanır.

Bu Yönetmelik, Millî Savunma ve İçişleri BakanlıkÂ​ları ile Genelkurmay Başkanlığı tarafından müştereken hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.