İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2005/4)

3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde, yerli üretici MKS Marmara Kimya Sanayi A.Ş., Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “pentaeritritol (pentaeritrit)”ün Türkiye’ye dampingli fiyatlarla ithal edildiği ve bu durumun yerli üretime zarar verdiği iddiasıyla, bu ülke menşeli söz konusu maddenin ithalatına karşı önlem alınması istemiyle başvuruda bulunmuştur.

Başvuru konusu madde, 2905.42.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP) yer alan “pentaeritritol (pentaeritrit)”dür. Bu aşamada belirtilen GTİP’ler bağlayıcı olmayıp buna ilişkin tespitler soruşturma aşamasında yapılacaktır. Pentaeritritol (CAS No: 115-77-5), bir polialkol olup kokusuz, beyaz kristalli, akıcı, nemden etkilenmeyen v e kolayca depolanan bir tozdur. Bir polialkol olması dolayısıyla özellikle değişik esterifikasyon reaksiyonları yapar. Pentaeritritol tehlikeli maddeler sınıfına dahil edilmemiş olup, zehirli değildir. Erime noktası 261–263°C ve parlama noktası 260°C olup, suda kolayca erir (20°C’ta 6gr/100ml). Pentaeritritol öncelikle yağlıboya, lak ve cila üretiminde temel bir ara ürün olan alkid reçinesi imalatında kullanılır. Ayrıca, motoryağlarında ve değişik plastik türlerinde ısıya ve dış şartlara karşı mukavemet artırıcı olarak kullanılmaktadır. Diğer taraftan söz konusu ürün yanmaz boyalar ve diğer yanmaz malzeme imalatı ile ilaç sanayiinde de kullanım alanı bulabilmektedir.

Şikayetçi firma tek üretici konumundadır. Bu nedenle Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde şikayetçi firmanın yerli üretim dalını temsil yeteneğini haiz olduğu anlaşılmıştır.

ÇHC’nin piyasa ekonomisi uygulamayan bir ülke olarak değerlendirilmesi nedeniyle, normal değer tespitinde Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri uygulanmıştır. Normal değer olarak şikayet konusu malın İspanya menşeli olanlarının Türkiye’ye ihraç fiyatı alınmıştır. İhraç fiyatı ise Çin Ulusal Bilgi Merkezi’nden (China National Information Center) edinilen 2004 Ocak-Ağustos dönemine ait ÇHC’nin Türkiye’ye ihrac verilerine dayandırılmıştır. Damping marjı hesaplanırken, ihraç fiyatı ile normal değer mümkün olduğu ölçüde aynı ticari aşamada karşılaştırılmış ve önemli oranda damping miktarı tespit edilmiştir.

2001 ve 2002 yıllarında ÇHC’den herhangi bir ithalat bulunmazken, 2003 yılında anılan ülkeden önemli miktarda ithalat gerçekleşmiş ve 2004 yılı ilk 8 ayında söz konusu ithalat, miktar olarak bir önceki yılın 12 aylık döneminde gerçekleşen ithalatın yaklaşık 5 katına ulaşmıştır. 2004 yılı ilk 8 ayında inceleme konusu ürün için ÇHC menşeli ithalatın payı genel ithalat içinde %28’e erişmiştir. 2003 yılından itibaren ÇHC’den ithalat hem mutlak hem de nispi olarak artış gösterirken, üçüncü ülkelerden ithalatın payı ciddi oranda azalmıştır. Yerli üretimin pazar payı ÇHC’den ithalatın başladığı 2003 yılından itibaren düşerken, ÇHC’nin yurtiçi pazardan aldığı pay giderek artmıştır. Başvuru aşamasında sunulan delillerden, dampingli olduğu iddia edilen fiyatlarla yapılan söz konusu madde ithalatının yerli üretim dalının fiyatlarını önemli ölçüde kırdığı ve yüksek oranda damping marjına sahip olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu dampingli ithalatın artış hızı, fiyatları ve soruşturma konusu ülkede bulunan halihazirdaki çok sayıdaki üretici göz önünde bulundurulduğunda, yakın bir gelecekte bahse konu ithalat neticesinde yerli üreticinin ekomomik göstergelerinde bozulmaların başlayacağı belirlenmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvurunun yeterli bilgi, belge ve delilleri içerdiği anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nca 18/01/2003 tarihinde, ÇHC menşeli söz konusu madde için, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Soruşturma, Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir.

Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, ÇHC için bu aşamada Türkiye’nin serbest piyasa ekonomisi uygulayan emsal üçüncü ülke olarak seçilmesi düşünülmektedir. Ancak, ÇHC’de soruşturmaya tabi üretici veya üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde ve satışında Yönetmelik ek madde 1 deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğunu Tebliğ’in 9 uncu maddesinde belirtilen süre içinde yeterli deliller ile ispat etmesi halinde, bu üretici veya üreticiler için normal değerin tespitinde Yönetmelik’in 5 inci maddesi uygulanır.

Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, söz konusu maddenin yerli üreticilerine, bilinen ithalatçılarına ve yabancı üretici/ihracatçılarına soru formları gönderilecektir. Söz konusu tarafların soru formu dağıtım listesinde yer alıp almadıklarını öğrenmek üzere Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü ile temasa geçerek bilgi almaları gerekmektedir. Anılan listede yer almadığını öğrenen veya makul bir süre içinde soru formunu alamayan tarafların bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı olarak soru formu talebinde bulunması gerekmektedir. Ayrıca, ilgili ülkedeki üretici ve ihracatçılara iletilmesini kolaylaştırmak ve çabuklaştırmak amacıyla, soru formu, soruşturmaya konu ülkenin Türkiye’deki resmi temsilciliğine de gönderilecektir.

Soru formuna cevap verme süresi, gönderildiği tarihten itibaren posta süresi dahil 37 gündür. Tebliğ’in 8 inci maddesinde belirtilen, sonradan soru formu talebinde bulunan taraflar ise bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren işleyecek 37 günlük süre ile bağlıdırlar. Soru formunda istenilenlerin haricinde, emsal ülke seçimi ve karşı zarar savunması da dahil olmak üzere soruşturmayla ilgili olduğu düşünülen diğer bilgi, belge ve görüşlerin dikkate alınabilmesi için, bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren en geç 37 gün içinde Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü’ne yazılı olarak ulaştırılması gerekmektedir. Soruşturmanın sonucundan etkilenebileceklerini iddia eden ancak bu Tebliğ’in 8 inci maddesi kapsamına girmeyen diğer ilgili tarafların da (ürünü girdi olarak kullanan işletmeler, bunların meslek kuruluşları, tüketici dernekleri, üretim dalındaki işçi veya işveren sendikaları, vb.) görüşlerini bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 37 gün içinde yazılı olarak Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü’ne bildirmeleri gerekmektedir.

Yönetmelik’in 26 ncı maddesinde belirtildiği üzere, taraflardan birinin belirtilen süreler içinde gerekli bilgiyi sağlamaması veya yanlış bilgi vermesi ya da bilgi vermeyi reddetmesi veya soruşturmayı engellediğinin anlaşılması halinde soruşturmaya ilişkin karar, olumlu veya olumsuz, mevcut verilere göre alınacaktır.

Karar’ın ilgili maddeleri uyarınca soruşturma süresince geçici önlem uygulanması kararlaştırılabilir ve kesin önlem şeklindeki vergiler geriye dönük olarak uygulanabilir. Önlemlerin uygulanmasında başlamış işlem kavramı ve istisnası bulunmamaktadır.

Soruşturmayla ilgili bilgi ve belgeler ile görüşlerin aşağıda belirtilen yetkili mercie iletilmesi

Soruşturma, bu Tebliğ’in yayımı tarihinde başlamış kabul edilir.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.