TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ GENEL KURUL ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ

Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Genel Kurulunun toplanmasına, yönetimine ve çalışmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Bu Yönetmelik, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Genel Kurulu ile Genel Kurul tarafından oluşturulan komisyonların çalışmalarını kapsar.

Bu Yönetmelik, 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen; Kanun: 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununu, Bakanlık: (Değişik ibare:RG-7/4/2021-31447) Ticaret Bakanlığını, Birlik: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini, Birlik Başkanı: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanını, Odalar: Ticaret ve sanayi odaları, ticaret odaları, sanayi odaları ve deniz ticaret odalarını, Borsalar: Ticaret borsalarını, Genel Kurul: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Genel Kurulunu, Konsey: Ticaret ve sanayi odaları konseyi, ticaret odaları konseyi, sanayi odaları konseyi, deniz ticaret odaları konseyi ve ticaret borsaları konseyini, Başkan ve başkan yardımcıları: Genel Kurul Başkan ve başkan yardımcılarını, Görev dönemi: Odalar ve borsalar meclislerince dört yıl için seçilen Genel Kurul delegelerinin seçildikleri tarihte başlayan ve dört yıl sonra yeni Genel Kurul delegelerinin seçimine kadar süren dört yıllık süreyi, Birleşim: Genel Kurulun belli bir günde yapılan toplantısını, Oturum: Bir birleşimin dinlenme veya başka nedenlerle ara verilmesi ile ayrılan bölümlerinden her birini, Ara: İki oturum arasında çalışmaların kısa bir süre için ertelenmesini, Toplantı: Delegelerin, Genel Kurulu oluşturmak amacıyla, açılışından kapanışına kadar bütün birleşim veya oturumları kapsayacak şekilde bir araya gelmelerini, Delege tam sayısı: Oda ve borsaların Kanun gereğince gönderecekleri azami sayıda delegelerin toplamını, Onur üyeleri: Görüşmelere ve oylamalara katılmaksızın Genel Kurula katılan Genel Kurulun ve Birlik Yönetim Kurulunun Genel Kurul üyesi olmayan eski başkanlarını, Esas komisyonlar: Bir görev dönemi için seçilen ve dört yıl görev yapan sürekli komisyonları, Geçici komisyonlar: Özel konuların incelenmesi amacıyla kurulan, geçici nitelikteki komisyonları ifade eder.

Genel kurul, Birliğin en yüksek organı olup, oda ve borsa meclislerinin kendi üyeleri arasından dört yıl için seçtikleri delegeler ile oda ve borsa yönetim kurulu başkanlarından oluşur.

Genel Kurulda her oda ve borsa en az birer delege ile temsil edilir. Bu delege oda ve borsa yönetim kurulu başkanıdır. İlave delegelerin belirlenmesinde seçmen listelerinde yer alan üye sayısı ile oda ve borsaların Birliğe fiilen ödedikleri aidatlar esas alınır. Oda ve borsalardan, üye sayısı iki binden beş bine kadar olanlar bir; beş binden on bine kadar olanlar iki; on binden otuz bine kadar olanlar üç; otuz binden elli bine kadar olanlar dört; elli binden fazla olanlar beş ilave delege seçerler. Üye sayısı elli bini aşan oda ve borsalar, beş ilave delegeye ek olarak elli binin üzerindeki her fazla elli bin üye için ayrıca bir ilave delege seçerler. Ayrıca, oda ve borsalar, seçimin yapıldığı yıl hariç son dört yılda Birliğe fiilen ödedikleri aidatların ortalaması esas alınarak, on altı yaşından büyükler için seçimin yapıldığı yıldan önceki yıl geçerli olan aylık brüt asgari ücretin her yirmi beş katı tutarı için bir ilave delege seçerler. Ancak, bu şekilde belirlenecek ilave delege sayısı yirmiyi geçemez. Bu fıkra uyarınca belirlenecek olan delege sayıları Birlik tarafından seçimlerden bir ay önce belirlenir ve oda ve borsalara bildirilir. Oda ve borsalar Birlikçe belirlenecek sayıdaki asil ve aynı sayıdaki yedek delegelerini, meclis seçimlerinin kesinleşmesini takip eden en geç iki gün içinde Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri seçimi ile birlikte yargı gözetiminde ve gizli oyla seçer. Oda ve borsaların meclisleri, herhangi bir sebeple feshedilerek yeniden seçim yapılırsa, Genel Kurula gönderecekleri delegeler de yeniden seçilir.

Genel Kurul delegeliği sıfatı, aşağıdaki hallerde kaybedilir: a) Delegenin, oda ve borsadaki kaydının silinmesi. b) Delegenin, oda ve borsadan geçici veya sürekli olarak çıkartılması. c) Genel Kurul delegeliğinden istifa. d) Meclis üyeliği sıfatını kaybetmek. e) Genel Kurul üyeliğine seçilebilme şartlarını kaybetmek. f) Delegenin vefatı. Genel Kurul delegeliğinden istifa edildiğine dair dilekçe evrak kaydından geçirilmek suretiyle oda veya borsaya verilir. Bu istifa, oda veya borsa tarafından Birliğe bildirilir.

Herhangi bir oda veya borsanın Genel Kurul delegeliğinde boşalma olması halinde, bunlarının yerine sırası ile en çok oy alan yedekler, kalan süreyi tamamlamak üzere asil delegeliğe getirilir ve durum derhal Birliğe bildirilir.

Delege seçimlerinin yenilenmesi halinde seçimin kesinleşmesini müteakip on beş gün içinde delegelerle ilgili bilgi ve fotoğraflar Birliğe gönderilir. Bu delegelerde meydana gelecek değişikler, değişiklik tarihinden itibaren on beş gün içinde delegelerle ilgili bilgi ve fotoğraflar Birliğe gönderilir. Genel Kurul delegelerinin veya değişikliklerin süresinde bildirilmemesinden doğacak yanlışlıklardan, Birlik Genel Sekreterliği sorumlu tutulamaz. Sorumluluk doğrudan ilgili oda ve borsaya aittir.

Konsey başkanları, seçimlerinin kesinleşmesinden itibaren en geç iki gün içinde en yaşlı konsey başkanının başkanlığında toplanarak kendi aralarından ilk bir yıl için Genel Kurul Başkanını seçerler. İzleyen yıllarda konsey başkanları en yaşlı olandan başlamak üzere sırasıyla Genel Kurul Başkanı olurlar. Diğer konsey başkanları da genel kurul başkan yardımcısı sıfatıyla Genel Kurul Divanını teşkil ederler. Genel Kurul Başkanları, görev döneminin ilk yılında; belirlendiği günden ertesi Genel Kurul toplantısının sonuna kadar, görev döneminin ikinci ve üçüncü yıllarında; belirlenen sıraya göre, bir önceki Genel Kurul toplantısının bittiği günü takip eden günden ertesi Genel Kurul toplantısının sonuna kadar, görev döneminin son yılında; bir önceki Genel Kurul Toplantısının bittiği günü takip eden günden, bir sonraki görev döneminin ilk yılında Genel Kurul Başkanlığı yapacak konsey başkanının belirlendiği güne kadar görev yaparlar.

Başkanlıkta boşalma olması halinde ilgili konseyce yeniden seçilecek konsey başkanı, kalan süre zarfında Genel Kurula başkanlık eder. Başkanın mazeretli olması hallerinde, mazeret süresince, kendisine görev sırası verilmemiş olan Konsey Başkanı, Genel Kurul Başkanlığı görevini yürütür.

Başkanlık divanı üyeliğinden düşme halleri şunlardır: a) Genel Kurul delegeliği sıfatının kaybedilmesi. b) Konsey üyeliğinden veya başkanlığından istifa hali. c) Vefat.

Başkanlık Divanı, bu Yönetmelik ile verilen görevleri yerine getirir. Genel Kurul oylamalarında ve seçimlerde önemli bir yanlışlık olduğunun iddia edilmesi halinde başkan usul görüşmesi açabilir ve gerekirse oya başvurarak düzeltme yapar. Yanlışlık, birleşimden sonra anlaşılırsa başkan divanı toplayarak, izlenilecek yolu kararlaştırır. Başkanlık divanı, tam sayı ile toplanır ve kararlar çoğunluk ile alınır. Oylarda eşitlik halinde, Başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.

Genel Kurul Başkanının görev ve yetkileri şunlardır: a) Genel Kurulu protokolde temsil etmek. b) Genel Kurul görüşmelerini yönetmek. c) Başkanlık divanına başkanlık etmek. d) Genel Kurul tarafından görevlendirilmiş komisyonların çalışmalarını değerlendirmek ve denetlemek. e) Genel Kurulu ve çalışmalarını tanıtıcı tedbirler almak ve yayın yapmak. f) Birlik Yönetim Kurulu tarafından teklif olunacak Genel Kurul gündemini incelemek, aynen veya gerekli görürse değişiklik yaparak gündemi belirlemek. g) Genel Kurul hazırlıklarına nezaret etmek, Genel Kurulun en iyi şekilde yapılmasını sağlamak, bu amaçla, Birlik Yönetim Kurulunca alınmış tedbirleri denetlemek. h) Yönetim Kurulunun Genel Kurula sunulmasını istediği teklifleri ilgili Komisyonlara duyurmak ve incelenmesini sağlamak.

Başkan yardımcılarının görev ve yetkileri şunlardır: a) Genel Kurulda gerektiğinde önergeleri okumak. b) Gerektiğinde yoklama yapmak. c) Alınan kararları özet olarak yazmak. d) Sözlü olarak cevaplandırılması istenen soruları tespit etmek ve başkana oturum içinde bildirmek. e) Söz isteyenlerin isimlerini ve sıralarını not ederek başkana bildirmek. f) Hakim denetiminde yapılan seçimler dışındaki seçimlerin düzen içinde yapılmasını sağlamak, sonuçlarını tutanakla tespit etmek. g) İşari oylamalarda oyları saymak. h) Genel Kurul tutanaklarını ve diğer her türlü belgenin Birlik Genel Sekreterince tutulmasını ve saklanmasını sağlamak.

Genel Kurul, çalışmalarını kolaylaştırmak veya çabuklaştırmak amacıyla belirli konularda esas ve geçici komisyonlar kurabilir veya kurulmuşları kaldırabilir. Genel Kurul, bir konunun incelenmesini birden çok komisyondan oluşacak karma komisyonlara da verebilir veya komisyonlarla Birlik Yönetim Kurulunun ortak çalışmasını isteyebilir. Komisyonlar Genel Kurul toplantısı sırasında seçilirler. Genel Kurul toplantısında komisyonların seçimine ilişkin gündem maddesinin görüşülmesine gelininceye kadar en az yirmi Genel Kurul delegesi tarafından imzalanan dilekçelerle kurulması veya kaldırılması önerilen esas ve geçici komisyonlar için Genel Kurul Başkanlık Divanına aday gösterilen komisyon üyelerinin asıl ve yedeklerinin isimlerini de içeren bir dilekçe ile teklifte bulunulur. Gündemin komisyonların seçimine ilişkin maddesine geçildiğinde usulüne uygun olarak verilen komisyonların kurulması veya kaldırılmasına ilişkin teklifler oya sunulur. Aksi teklif edilip oylanarak kabul edilmemiş ise kural olarak bu seçimler işari oylama ile yapılır ve toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile karar alınır.

Genel Kurulun esas komisyonları şunlardır: a) Hesapları İnceleme Komisyonu. b) Mevzuat Komisyonu. c) Ekonomik Raporu İnceleme Komisyonu. d) Dilekleri İnceleme Komisyonu. e) Avrupa Birliği Uyum Komisyonu. f) Dış İlişkiler Komisyonu. g) Vergi Komisyonu. h) Ekonomi Politikası Komisyonu. ı) Basın ve Yayın Komisyonu. j) Genel Kurulca belirlenecek diğer esas komisyonlar. Esas komisyonlar dört yıl için seçilen en çok dokuz üyeden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir. Bu dört yıllık süre, seçildikleri Genel Kurulun bittiği tarihte başlar, dört yıl sonraki Genel Kurulun bittiği tarihte sona erer. Ancak, o Genel Kurulda Birlik Yönetim Kurulu ibra edilmediği takdirde, sadece Hesapları İnceleme Komisyonunun sorumluluğu devam eder. Hesapları İnceleme Komisyonu hariç diğer komisyonlar görev süreleri bitiminde Genel Kurul kararı ile kaldırılabilirler. Bir delege aynı zamanda iki komisyonda görev alamaz.

Hesapları İnceleme Komisyonu Birlik Yönetim Kurulunun gelir-gider bütçe teklifleri ile geçmiş faaliyet döneminde gelirlerin toplanması ve giderlerin yapılması ile ilgili tasarruflarının mevzuata uygunluğunu, titizlik, tasarruf ve dikkatle yapılmış olup olmadığını incelemek, Birlik hesaplarını denetlemek ve görüşünü belirleyerek Genel Kurula sunmakla görevli, yetkili ve sorumludur. Hesapları İnceleme Komisyonunun sorumluluğu, Birlik Yönetim Kurulunun sorumluluğu ile birlikte süreklidir.

Mevzuat Komisyonu, Birlik yönetimine ilişkin her türlü yönetmelik, esaslar, yönerge ve benzeri düzenlemelere ilişkin Birlik Yönetim Kurulunun tekliflerini Genel Kurul Başkanının havalesi üzerine incelemek, görüşünü belirlemek, uygulanabilmesi için onaylanmak üzere Genel Kurula sunmakla görevli ve yetkilidir.

Ekonomik Raporu İnceleme Komisyonu, Türkiye’nin ekonomik durumu hakkında hazırlanan raporları ve Birlik başkanı tarafından havale edilen ekonomik konuları incelemek, rapor hazırlamak ve Genel Kurula sunmakla görevli ve yetkilidir.

Dilekleri İnceleme Komisyonu, delegelerin Genel Kuruldaki yazılı ve sözlü dileklerini ve bunlar hakkında yapılan işlemleri izlemek, rapor hazırlamak ve Genel Kurula sunmakla görevli ve yetkilidir.

Avrupa Birliği Uyum Komisyonu, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerinin iş dünyasını ilgilendiren konularını takip etmek, Birlik Başkanının havale edeceği konuları incelemek, rapor hazırlamak ve Genel Kurula sunmakla görevli ve yetkilidir.

Türkiye’nin dış politika öncelikleri çerçevesinde, Türkiye-ABD ilişkileri, genel olarak Ortadoğu, Kuzey Afrika ve özellikle Irak, İran Suriye ve İsrail- Filistin, Kafkaslar, Balkanlar ve Dünya Ticaret Örgütü, OECD gibi ülke, bölge ve örgütlerle ilişkiler hususunda çalışmalar yapmak, Birlik Başkanının havale edeceği konuları incelemek, rapor hazırlamak ve Genel Kurula sunmakla görevli ve yetkilidir.

Vergi Komisyonu, vergi mevzuatını incelemek, vergi yasalarında yapılması gereken düzenlemeler ile hazırlanan taslaklar konusunda çalışmalar yapmak ve Birlik Başkanının havale edeceği konuları incelemek, rapor hazırlamak ve Genel Kurula sunmakla görevli ve yetkilidir.

Ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında toplumsal uzlaşma ve işbirliği sağlamak, sürekli ve kalıcı bir ortam yaratarak istişari mahiyette ortak görüş belirlemek amacıyla çalışmalar yapmak ve Birlik Başkanının havale edeceği konuları incelemek, rapor hazırlamak ve Genel Kurula sunmakla görevli ve yetkilidir.

Basın ve Yayın Komisyonu, Odalar, borsalar ve Birliğin basın ve yayın politikaları takip etmek ve Birlik Başkanının havale edeceği konuları incelemek, rapor hazırlamak ve Genel Kurula sunmakla görevli ve yetkilidir.

Genel Kurulca belirlenecek diğer esas komisyonlar, kuruluş amaçlarına ilişkin konuları incelemek ve sonuçlarını Genel Kurula sunmakla görevli ve yetkilidir.

Yüksek Koordinasyon Kurulu, Birlik Genel Kurul delegeleri arasından seçilecek en çok on beş üyeden oluşur. Yüksek Koordinasyon Kurulu, odalar, borsalar ve Birliğin eşgüdüm içinde çalışması amacına yönelik olarak rapor hazırlamak ve Birlik Yönetim Kurulu ile Genel Kurula sunmakla görevli ve yetkilidir. Yüksek Koordinasyon Kurulunun Başkanı Birlik Başkanıdır. Kurul, Birlik Başkanının uygun gördüğü yer ve zamanda toplanır. Yüksek Koordinasyon Kurulunun kuruluş ve işleyişi hakkında bu maddede yazılı haller dışında; bu Yönetmeliğin Genel Kurul esas komisyonlarının kuruluş ve işleyişine ilişkin hükümleri uygulanır.

Komisyon üyeliğinden düşme halleri şunlardır: a) Görev döneminin bitimini takip eden Genel Kurul delegeliği seçimlerinde, yeniden Genel Kurul delegesi seçilmemiş olsalar bile, komisyon üyeliği sıfatları, bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinde belirlenen süre sonuna kadar devam etmesi durumu hariç görev dönemi içinde Genel Kurul delegeliği sıfatını kaybetmek. b) Komisyon üyeliğinden komisyon başkanlığına verilecek bir dilekçe ile istifa etmek. c) Komisyon tarafından kabul edilen bir mazerete dayanmaksızın üst üste iki toplantıya katılmamak. Bir komisyonun üyeliklerinde boşalma olursa, yedek üyeler sırasıyla Genel Kurul Başkanı tarafından göreve çağrılır ve komisyon başkanına ve Birliğe bildirilir. Komisyonların üye sayıları, asil ve yedek üyeliklerdeki boşalmalar nedeniyle toplantı yeter sayısının altına düşerse, boşalan üyelikler için Genel Kurul Başkanlık Divanı tarafından Genel Kurul delegeleri arasından belirlenen yeni üyeler, eskilerin görev süresini tamamlar. Komisyon başkan ve yardımcısı ile sözcü ve raportörünün seçimi

Komisyonlar, ilk toplantılarının en yaşlı üyenin başkanlığında yapılacak birinci oturumunda komisyon başkanını, başkan yardımcısı, sözcü ve raportörünü seçerler. Bu seçim için toplantı yeter sayısı üye tam sayısının salt çoğunluğudur. Seçim işari oyla ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile yapılır.

Komisyonlar, başkanlarının teklifi ve Genel Kurul Başkanının onayıyla toplanır. Ancak, Genel Kurul Başkanı veya Genel Kurul Başkanının bilgisi dahilinde Birlik Başkanı her zaman komisyonları doğrudan toplantıya çağırmaya yetkilidir. Toplantıya çağrı, komisyon başkanı tarafından toplantı gününden en az on gün önce yazılı olarak yapılır.

Gündem, komisyon başkanı tarafından hazırlanır ve toplantı çağrısı ile birlikte üyelere gönderilir. Gündem, ayrıca bir gün önceden Genel Kurul Başkanına ve Birlik Başkanına bildirilir.

Komisyonlar, başkanlarının yönetiminde çalışır. Başkanın mazeretli olması halinde, başkanın görevlerini vekalet verdiği başkan yardımcısı yerine getirir.

Komisyonlar üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile toplanır ve hazır bulunanların çoğunluğu ile karar verirler.

Komisyonlarda, kayıt sırasına göre söz verilir. Komisyon Başkanı ile komisyon toplantılarına oy kullanmaksızın katılan Genel Kurul Başkanı ve Birlik Başkanı söz sırasına tabi değildir.

Komisyonun kararı ile başkanın daveti üzerine Birlik Genel Sekreteri ve Genel Sekreter tarafından görevlendirilen personel komisyon toplantısına oy kullanmaksızın katılabilir. Ancak, mevzuat ve hesapları inceleme komisyonları teknik veya bilimsel konularda Birlik dışındaki uzmanların görüşlerini alma ihtiyacını duyduklarında, durum Genel Kurul Başkanına bildirilir. Genel Kurul Başkanı uygun gördüğü takdirde, Birlik Yönetim Kurulunun bilgisi dahilinde uzmanlara ücret ödenir.

Komisyonlar, kapalı oturum yapılmasına karar verebilirler. Kapalı oturumlara dilerlerse Genel Kurul Başkanlık Divanı üyeleri de katılabilirler. Kapalı oturumlara başka kimlerin katılabileceği, komisyonun kararı ile tespit edilir. Kapalı oturum yapılması, görüşmelerin sır olarak saklanmasına söz verilmesi demektir.

Aksine karar verilmedikçe, komisyon görüşmeleri için tutanak düzenlenmez. Karar verilirse, tutanak raportör tarafından tutulur.

Bir komisyon, kendisine havale edilen konuları, başka bir komisyonun uzmanlığı dahilinde görürse, Genel Kurul Başkanlık Divanından, konunun o komisyona havale edilmesini, gerekçeli olarak isteyebilir. Bir komisyon, kendisine havale olunan herhangi bir konu için bir başka komisyonun görüşünü öğrenmeyi gerekli görürse konunun o komisyonda görüşülmesini ve evrakın tekrar iadesini isteyebilir. Bir komisyon, başka bir komisyona havale edilmiş bir konu için düşüncesini belirtmekte yarar görürse o konuya ait evrakın kendisine de havale edilmesini isteyebilir. Bu hallerde, ilgili her iki komisyon aynı görüşte iseler, bu husus Genel Kurula Başkanlık Divanı tarafından duyurulur. İki komisyon arasında görüş ayrılığı çıkarsa, her iki komisyon görüşü, ayrı ayrı Genel Kurula sunulur.

Komisyonlar, yalnız kendilerine havale edilen işleri inceler ve görüşlerini bildirirler. Teklifleri aynen veya değiştirerek, yahut birleştirerek kabul veya reddedebilirler.

Komisyonlar, Birlik binasında kendilerine ayrılan yerlerde çalışırlar. Esas komisyonlar, Genel Kurulun olağan toplantı tarihinden uygun bir süre önce toplanırlar. Uygun süre; Genel Kurul Başkanı ve komisyon başkanlarının takdiri ile belirlenir. Hesapları İnceleme Komisyonu en fazla iki ayda bir kez yol dahil beş günü geçmemek üzere, diğer komisyonlar ise en fazla dört ayda bir kez yol dahil dört günü geçmemek üzere toplanır. Ancak komisyonların, Genel Kurul öncesindeki son toplantılarında çalışma süreleri, Birlik Genel Sekreterinin onayı ile en fazla iki katı olarak uygulanır. Ayrıca komisyonların, Genel Kurul Başkanının bilgisi dahilinde Birlik Başkanı tarafından toplantıya çağrılması halinde bu şart aranmaz. Komisyon çalışmaları için gerekli hazırlıkların yapılması, Birlik Genel Sekreterliği tarafından sağlanır.

Bir komisyonda söz kesilir, şahsiyetle uğraşılır, düzeni bozmaya yöne-lik hareketlerde bulunulursa, komisyon başkanı oturuma ara verebilir, gerektiğinde durumu Başkanlık Divanına bildirebilir.

Komisyonlar karara bağladıkları işler için bir rapor düzenlerler. Rapor, komisyon başkanı ve raportör tarafından hazırlanır. Raporda, komisyonun düşünceleri ile komisyonca yapılan değişikliklerin gerekçeleri yer alır. Komisyon raporu, komisyon üyelerinin imzalarına sunulur. Üyeler, raporun tümüne veya belli kısımlarına çekimser veya muhalif kalabilirler. Bu takdirde üyeler, raporda yer alan karar ve konulardan hangilerine aykırı görüşte olduklarını veya çekimser kaldıklarını belirtmek zorundadırlar. Üyeler, çekimserlik veya aykırılık görüşlerini ya da rapora katılmakla beraber, raporda yer almayan görüşlerini rapora ekleme hakkına sahiptirler. Raporlar; çekimserlik, aykırılık ve ek görüşlerle birlikte Genel Kurula sunulur. Raporda imzası bulunan komisyon üyeleri, Genel Kurulda veya başka komisyonlarda aykırı düşüncede olduklarını veya çekimser kaldıklarını belirttikleri hususlar dışında, rapora aykırı konuşma yapamaz ve soru soramazlar. Komisyon raporları beş nüsha olarak düzenlenir ve diğer ilgili bütün evrakla beraber, Başkanlık Divanına verilir.

Komisyonun üye tam sayısının salt çoğunluğunun, gerekçeli ve yazılı istemi üzerine, tekrar görüşme yapılır. Bu görüşme sonucu alınan karar ve düzenlenen rapor, Başkanlık Divanına sunulur. İkinci bir defa yeniden görüşme mümkün değildir.

Genel Kurulda komisyonları başkanları temsil eder. Komisyonların sunuşları ise başkan, başkan yardımcısı veya raportör tarafından yapılır.

Komisyon raporlarının Genel Kurulda görüşülmesi esnasında komisyon üyeleri toplu halde bulunurlar. Komisyon temsilcisi, görüşmeler esnasında komisyon görüşünü Genel Kurula bildirir. Komisyonun toplantı yeter sayısını temin edecek sayıda komisyon üyesi bulunmuyorsa, temsilci, komisyon metninin değiştirilmesini isteyen önergelerin reddini veya komisyona ia-desini isteyebilir.

Geçici komisyonların kuruluş ve işleyişi hakkında; bu Yönetmeliğin Genel Kurul esas komisyonlarının kuruluş ve işleyişine ilişkin hükümleri uygulanır. Ancak, geçici komisyonların görev süreleri ayrıca Genel Kurul tarafından belirlenir.

Genel Kurulun görevleri şunlardır: a) Birlik Başkanını, Yönetim Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri ile yedeklerini seçmek. b) İlgili delegelerce kendi aralarından oda ve borsa konseylerinin üyelerini seçmek. c) Muhasebe ve muamelat yönetmelikleriyle, odalar ve borsalar tarafından hazırlanan hakem ve bilirkişi listelerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları gösteren yönetmelikleri onaylamak. d) Ülkenin iktisadî durumu hakkında yönetim kurulunca hazırlanacak raporları incelemek ve onaylamak. e) Birlik Genel Sekreterliği ve Genel Kurulun çalışma esaslarına ilişkin yönetmelikleri onaylamak. f) Odalar ve borsalar arasında işbirliği kurmak ve bunların gelişimi için gerekli tedbir ve kararları almak. g) Borsalarca yapılan genel düzenlemeleri onaylamak. h) Oda ve borsaların bütçelerinin tiplerini ve bütçelerin düzenleme usullerini belirlemek. ı) Gerekli gördüğü hallerde komisyonlar kurmak ve seçeceği komisyon marifetiyle Birlik hesaplarını denetlemek. j) Birlik bütçesini incelemek ve karara bağlamak. k) Ülke ekonomisine ve Birliğe üstün hizmetleri bulunanları Yönetim Kurulunun teklifi ile şeref üyesi olarak seçmek. l) (Ek:RG-9/5/2023-32185) Toplam tutarı aylık brüt asgari ücretin yüzde ellisini geçmeyen ve zamanaşımı süresinin dolmasına bir yıldan az kalan aidat borçları ve ferîlerine yönelik oda ve borsa meclislerince terkin kararı verilebilecek üst sınırı belirlemek. m) Mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Genel Kurul, her yıl Mayıs ayı içinde olağan olarak toplanır. Olağan ve olağanüstü toplantılar, delege tamsayısının yarısından bir fazla delegenin katılmasıyla yapılır. Kararlar oy çokluğu ile alınır.

Olağan ve olağanüstü Genel Kurul toplantılarının yeri, başlama gün ve saati ile süresi, Birlik Yönetim Kurulu tarafından teklif ve Genel Kurul Başkanı tarafından tespit olunur.

Gündem, Genel Kurul Başkanı tarafından düzenlenir. Gündeme girecek konular hakkında Birlik Yönetim Kurulu ve esas komisyonlar, teklifte bulunabilirler.

Genel Kurulun gündemi, genel olarak şu kısımları kapsar: a) Açılış. b) İstiklal Marşı ve saygı duruşu. c) Başkanlığın Genel Kurula sunuşları. d) Birlik Yönetim Kurulunun Genel Kurula sunuşları (Faaliyet raporunun takdimi). e) Komisyonların sunuşları. f) Komisyonların raporları. i) Genel Kurul delegelerinin konuşmaları. j) Yönetim Kurulunun faaliyetleri hakkında oylama ve ibra. k) Bütçenin görüşülmesi ve kabulü. l) Seçimler. m) Dilekler. Genel Kurul Başkanı, bu maddelerden bazılarını çıkarmaya ve madde eklemeye yetkilidir.

Genel Kurul; üye tam sayısının beşte birinin, Başkanlık Divanının veya Birlik Yönetim Kurulunun salt çoğunlukla vereceği gerekçeli teklifi üzerine her zaman, olağanüstü olarak toplantıya davet edilebilir. Birlik Yönetim Kurulunun olağanüstü toplantı tekliflerinin Genel Kurul Başkanlık Divanının salt çoğunluğu ile onaylanması şarttır. Olağanüstü toplantı teklifi, Genel Kurul toplantı halindeyken yapılırsa, Genel Kurul Başkanlık Divanı teklifi oylar.

Olağanüstü toplantıda, olağanüstü toplantı yapılmasına gerekçe teşkil eden konular görüşülür.

Genel Kurul delegelerinin adlarına ve oda veya borsa adreslerine toplantı tarihinden en az on beş gün önce davetiye gönderilir. Davetiyelere, gündem ve Genel Kurul Başkanı tarafından gerekli görülecek diğer evrak eklenir.

Birleşimi Genel Kurul Başkanı açar. Oturum süresince başkanlık makamı boş kalamaz.

Yoklama görevliler tarafından, toplantı yeri girişinde, imza almak suretiyle yapılır ve katılan delege sayısı yazılı olarak Genel Kurul Başkanlığına sunulur. Başkan birleşimi açtıktan sonra tereddüde düşerse tekrar ve her zaman yoklama yapar.

Delege tamsayısının onda birinin yazılı önergeleri ile gündemde değişiklik yapılması veya gündeme bir konunun eklenmesi, yahut da bir konunun gündemden çıkartılması, teklif olunabilir. Bu teklifler ancak İstiklal Marşı ve saygı duruşunu takiben yapılabilir ve görüşülebilir. Gündem; değişiklik, ilave, çıkarma teklifleri hakkındaki Genel Kurul kararı ile yeni-den düzenlenir.

Oturum sırasında, başkandan söz almayan hiç kimse konuşamaz. Konuşma Başkanlığa ve Genel Kurula hitap edilerek kürsüden yapılır. Pek kısa sözü olduğunu belirten delegeye Başkan, yerinden konuşma izni verebilir. Yazılı bir konuşmanın kürsüden okunması veya başkanın izni ile görevlilere okutturulması mümkündür. Konuşmalardan önce delege, kendisini takdim eder. Sorular, konuşmalar bittikten sonra sıra ile sorulur. Başkan, konuşmaların süresini tespite yetkilidir.

Söz, kayıt sırasına göre verilir. Genel Kurul Başkanı gerek görürse, görüşme konusunun lehinde ve aleyhine olmak üzere birer kişiye sırasıyla söz verir. Başkan görüşmeye başlamadan önce, söz sırasına göre söz alanların isimlerini okur. Bir delege söz sırasını, başka bir delegeye verebilir. Bu takdirde, kendisi diğerinin söz sırasında konuşabilir. Birlik Yönetim Kurulu üyeleri, mazeretleri dışında görüşmelerin başından sonuna kadar oturumda hazır bulunur.

Görüşmeye yer olup olmaması, başkanın tutumu, gündem veya Genel Kurulun çalışma usullerine uymaya davet, bir konuyu öne alma veya geriye bırakma gibi usule ait konular, diğer işlerden önce görüşülür. Başkanlık Divanı üyelerinin görüşmelere ve oylamalara katılmaları

Genel Kurul Başkanlık Divanı üyeleri, görüşmelere katılamazlar. Kişisel savunma hakları saklıdır. Başkan, toplantı düzenini sağlamaya yönelik müdahale ve açıklamalarda bulunabilir.

Genel Kurulda söz kesmek, şahsiyetle uğraşmak ve çalışma düzenini bozucu hareketlerde bulunmak yasaktır.

Kürsüdeki delegenin sözünü ancak başkan, konuşmacıyı konuya veya usullere uymaya davet veya konuşma süresinin dolduğunu bildirmek amacıyla kesebilir. Başkanın iki defa davetine rağmen konuya gelmeyen delegenin aynı oturumda o konu hakkında konuşmaktan men edilmesi, başkan tarafından teklif olunabilir. Teklif, görüşmesiz oylanır.

Genel Kurulda, temiz bir dil ile konuşulması şarttır. Kaba ve yaralayı-cı sözler söyleyen delege, başkanın uyarısına rağmen temiz bir dil kullanmamakta ısrar ederse, başkan tarafından kürsüyü terke ve gerekli görürse, o birleşim için salondan çıkmaya davet edilir. Başkanlığa sunulan yazı ve önergelerde kaba ve yaralayıcı ifadeler varsa, başkan dü-zeltilmesi için o yazı veya önergeyi sahibine geri verir.

Başkan, gürültü ve kavga nedeniyle görüşmelerde düzen sağlayamaz ise, oturuma en çok bir saat ara verebilir. Oturum açıldığında gürültü ve kavga devam ederse, birleşim kapatılır.

Sataşılan delegeler açıklama yapma isteğinde bulunabilirler. Bu suretle söz almak isteyen, konuşma sebebini başkana bildirir. Takdir hakkı Başkana aittir.

Genel Kurul toplantıları giriş kartı verilmek kaydıyla oda ve borsaların delege olmayan mensuplarına, basına ve davetlilere açıktır. Ancak, bunlar, delegelere ayrılan yerlere oturamazlar ve görüşmelere katılamazlar.

Bütün konuşmalar yapıldıktan sonra ve görüşmelerin devamı için önerge verilmemişse, başkan görüşmelerin tamamlandığını bildirir. Görüşmelerin devamı hakkındaki önergenin, en az elli delege tarafından verilmesi ve Genel Kurulun işari oyuyla kabul edilmesi gerekir.

Yeterlik önergesi verilmiş ise, başkan önergenin leh ve aleyhinde birer delegeye söz verir. Görüşmeden sonra önerge işari oylamaya sunulur. Yeterlik önergesinin kabulü halinde, aynı konuda görüşme yapılmaz.

Kanunda Genel Kurulun tetkik ve onayından geçmesi öngörülen yönetmelikler, Birlik Yönetim Kurulu kararına bağlanarak, Genel Kurul onayına sunulmak üzere Genel Kurul Başkanına verilir. Birlik Yönetim Kurulu, bu yönetmeliklerle ilgili teklifini her zaman geri çekebilir.

Yönetmelikler için hazırlanan teklifler, Mevzuat Komisyonunda görüşüldükten sonra tasarı halini alır ve Genel Kurulda görüşmeye sunulur. Komisyon teklif hakkında farklı bir görüşe sahip ise, kendi görüşü ile birlikte, Yönetim Kurulunun teklifini de raporunda belirtir. Mevzuat Komisyonunun Genel Kurulda raporunu sunmasını müteakip Başkan varsa her iki teklifi de oylamaya koyar. Yönetmelik tasarılarının görüşülmesinden önce tasarının tümü hakkında söz verilir. Tasarının tümü hakkındaki görüşmelerden sonra, maddeler görüşülür. Müzakereler sırasında komisyon veya Yönetim Kurulu, tasarının belli bir veya birkaç maddenin komisyona iadesini isteyebilir. Bu istem, görüşmeksizin yerine getirilir. Komisyon, verilmiş önergeler varsa, önergelere göre yeni bir metin hazırlayabileceği gibi, eski görüşünde de ısrar edebilir. Görüşmeler tamamlandıktan sonra tasarının tümü, kesin olarak oylanır. Oylama, işari oylama suretiyle yapılır.

Soru; kısa, gerekçesiz ve şahsi görüş belirtilmeksizin, yazılı veya söz-lü olarak cevaplandırılmak üzere Başkandan, Birlik Başkanından veya üyelerin herhangi birinden, yahut da Komisyon Başkanlığından, belli konularda bilgi istemektir. Genel Kurul Başkanından; Divanın görevleri ile ilgili konularda, Birlik Başkanından, Yönetim Kurulunun faaliyet ve harcamaları, Birlik Yönetim Kurulu üyelerinden, Birlik yönetimindeki görevleri, Komisyon Başkanlıklarından da denetleme görevleri hakkında soru sorulabilir.

Yazılı soru önergesi, yalnız bir delege tarafından imzalanır ve başkanlığa verilir. Önergede, cevabın yazılı veya sözlü olarak istendiği de açıkça belirtilir.

Sözlü olarak cevaplandırılması istenilen konular derhal cevaplandırılır. Yazılı olarak cevaplandırılması mümkün olan sorular en az üç ay içinde cevaplandırılır. Cevabın bir sureti de, Genel Kurul Başkanına sunulur.

Görüşmeler sonunda, Yönetim Kurulu faaliyetlerinin, Birliğin amaçlarına uygun düşmediği veya gelirleri toplama görevlerinin ihmal olunduğu, giderlerin yapılmasında mevzuat ve Genel Kurul kararlarına riayetsizlik olduğu kanaatine varılırsa, Birlik Yönetim Kurulu için Genel Kurul araştırması istenebilir.

Genel Kurul araştırmasına karar verildiği takdirde, bu amaçla özel bir Genel Kurul Araştırma Komisyonu kurulur. Komisyon, Birliğin bütün evrak ve hesaplarını inceler ve raporunu Genel Kurul Başkanına sunar. Genel Kurul araştırmasına karar verildiğinde, gerekiyorsa olağanüstü toplantıya da karar verilebilir.

Genel Kurulda oylama iki şekilde yapılır.

İşari oylama, üyelerin el kaldırmaları, tereddüt halinde Başkanın uyarısıyla ayağa kalkmaları suretiyle yapılır. Genel Kurulda, aksine karar verilmedikçe veya hüküm bulunmadıkça işari oylama yapılır.

Başkan oylama yapılacağını bildirerek, önce oya sunulan hususu kabul edenlerin, sonra etmeyenlerin el kaldırmasını ister. Başkan tarafından oylama sonucu, "kabul edilmiştir" veya "kabul edilmemiştir" demek suretiyle belirtilir. Oylamada el kaldıranları, başkan vekilleri beraberce sayarak tespit ederler. Aralarında anlaşamadıkları veya oyları tespit edemedikleri takdirde başkan, oylamanın ayağa kalkmak suretiyle tekrar yapılacağını bildirir. Genel Kurul Başkanı, işari oylamada oy kullanamaz. Başkan yardımcıları kendi oylarını, Genel Kuruldaki oylarının sayımı bittikten sonra başkana bildirirler.

Genel Kurula katılan üye sayısının onda birinin isteği üzerine gizli oylama yapılır. Üzerinde ve içinde Birliğin mührü dışında hiçbir işaret bulunmayan kapalı zarfların kutulara atılması suretiyle yapılan oylama, gizli oylamadır.

Seçimlerin düzen içerisinde ve sağlıklı biçimde yürütülmesi amacıyla, hakimin ve seçim sandık kurulunun aldığı tedbirlere uymayanlara, Kanunun 86 ncı ve devamındaki maddeleri uyarınca yazılı disiplin cezaları verilir.

Genel Kurul Başkanı gerekli görürse, kolluk için gerekli tedbirleri alabilir.

Genel Kurul Başkanı, Genel Kurulun çalışmalarını izleyecek basın ve yayın mensupları için gerekli tedbirleri aldırır.

Özel olarak davet olunan ve giriş kartı almış dinleyiciler ile görevliler dışındaki kişilerin görüşmelerin yapıldığı salona girmeleri yasaktır.

Genel Kurul çalışmalarının yapılabilmesi için Birlik Genel Sekreterliği, yeterli sayıda personeli görevlendirmek ve gerekli kırtasiye, araç ve gereci sağlamakla görevlidir.

Genel Kurul Başkanlık Divanı ile komisyonlarının, Ankara dışından gelen üyelerine, çalışmaları devam ettiği süre için, bu görevlerinden dolayı, Yönetim Kurulu üyeleri gibi yolluk ve gündelik ödenir. Genel Kurula katılan onur üyelerinin yol ve konaklama masrafları Birlik tarafından karşılanır. Ankara içinden gelen üyelere Yönetim Kurulunca tespit edilen huzur hakkı ödenir. Genel Kurul delegelerinin yol ve konaklama giderleri ile gündelikleri mensup oldukları oda ve borsa tarafından karşılanır.

Genel Kurul Başkanlık Divanının sekretarya görevi, Birlik Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilir.

(Ek:RG-7/4/2021-31447) Birlik Yönetim Kurulu tarafından teklif ve Genel Kurul Başkanı tarafından tespit olunması halinde Genel Kurul delegeleri Genel Kurula elektronik ortamda katılabilir. Genel Kurul Başkanlık Divanı, Birlik Yönetim Kurulu üyeleri ve Birlik Başkanı toplantıya fiziki olarak katılır. Genel Kurul komisyon üyelerinin Genel Kurula fiziki olarak katılımına birinci fıkrada belirtilen usule göre karar verilir. Birlik Yönetim Kurulu tarafından Genel Kurul delegelerinin iradelerinin toplantılara sağlıklı bir şekilde yansıması ve toplantılara ilişkin sistem ve ağ güvenliğinin sağlanmasına yönelik gerekli tedbirler alınır. Genel Kurulun bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak elektronik ortamda düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar Birlikçe belirlenir. Bu usul ve esaslar Bakanlığın onayı ile yürürlüğe girer. Birlik organ seçimlerinin yapılacağı Genel Kurul bu madde kapsamı dışındadır.

Bu Yönetmelikte kurulması öngörülen esas komisyonlardan, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce geçici komisyon olarak kurulmuş olanları esas komisyon olarak görevlerine devam ederler.

Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı yürütür. _____

(1) 9/5/2023 tarihli ve 32185 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğe 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinden sonra gelmek üzere bent eklenmiş ve diğer bent buna göre teselsül ettirilmiştir.