İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2012/2)

(1) Bu Tebliğ, 11/6/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2011/9 sayılı Tebliğ ile başlatılan ve 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen soruşturma sonucunda alınan kararı içermektedir.

(1) Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren sonuç raporu EK-1’de yer almaktadır.

(1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu, aşağıdaki tabloda gümrük tarife pozisyonu belirtilen eşyanın ithalatında, geçici önlemin uygulama süresi dahil olmak üzere üç yıl süreyle gümrük kıymeti üzerinden ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi uygulanmasına, ek mali yükümlülüğün uygulamanın birinci, ikinci ve üçüncü dönemleri için tabloda “Ek Mali Yükümlülük” sütunlarında belirtilen tutarlarda tespit edilmesine, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 9.1 maddesi gereğince gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınmasına ve önlemin istihsali hususunda Bakanlar Kurulu’na öneride bulunulmasına karar vermiştir.

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Ekonomi Bakanı yürütür. EK-1 PAMUK İPLİĞİ İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN UZATMA SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU 1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER 1.1. Kapsam Bu rapor, İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat (Mevzuat) çerçevesinde yürütülen uzatma soruşturması sonucunda ulaşılan tespitleri içermektedir. 1.2. Soruşturmanın Başlatılması Pamuk ipliği ithalatında uygulanan korunma önlemine yönelik uzatma soruşturması, yerli üreticiler ile yerli üreticileri adına bazı meslek örgütleri tarafından yapılan başvuruya istinaden, 11/6/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2011/9 sayılı Tebliğ ile başlatılmıştır. 1.3. Soruşturma Konusu Eşya Soruşturma konusu eşya, 52.05 gümrük tarife pozisyonunda sınıflandırılan pamuk ipliği (dikiş ipliği hariç) (ağırlık itibariyle %85 veya daha fazla pamuk içeren ve perakende olarak satılacak hale getirilmemiş olanlar)dir. 1.4. Yerli Üreticiler Soruşturma kapsamında yerli üreticilere ilişkin göstergeler değerlendirilirken Türkiye toplam üretiminin % 50’sini gerçekleştiren 59 yerli üretici firmaya ait bilgiler kullanılmıştır. Söz konusu yerli üreticiler, Mevzuat çerçevesinde yerli üretimi temsil niteliğini haiz bulunmaktadır. 1.5. İlgili Tarafların Bilgilendirilmesi ve Dinlenmesi Soruşturma konusu eşyanın yerli üreticileri, ithalatçıları ve ihracatçıları ile yabancı ülke temsilciliklerine ve diğer ilgili taraflara görüşlerini göndermeleri ve sözlü dinlenme taleplerini iletmeleri için yeterli süre tanınmıştır. İlgili taraf başvuru formları ve bilgi formları Ekonomi Bakanlığı internet sayfasında yayımlanarak duyurulmuştur. Soruşturmaya ilgili taraf olarak iştirak etmek isteyen tüzel kişilerin başvuruları kabul edilmiş ve söz konusu tarafların görüşlerinin dinlenebilmesini teminen, 18/8/2011 tarihinde tarafları dinleme toplantısı yapılmıştır. Gerek bu toplantı öncesinde gerekse toplantıdan sonra Bakanlığa yazılı olarak iletilen bilgi formları ve ilgili taraf görüşleri, soruşturma kapsamında değerlendirilmiştir. 1.6. Yerinde İnceleme Soruşturma sırasında, Bakanlığımıza verilmiş olan bilgilerin yerinde incelenmesi ve önlemin etkileriyle devamına gerek olup olmadığı hususlarının değerlendirilmesi amacıyla, 24/11/2011 tarihinde Gaziantep’te, 25/11/2011 tarihinde ise Kahramanmaraş’ta yerleşik pamuk ipliği üreticilerinin tesislerinde yerinde inceleme yapılmıştır. 1.7. Sonuçların Değerlendirilmesi Soruşturma sonucunda elde edilen bilgiler ve değerlendirmeleri içeren soruşturma raporu İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu’nun 9/1/2012 tarihli toplantısında değerlendirilmiştir. 2. SORUŞTURMA KONUSU EŞYANIN İTHALATI İLE İLGİLİ BİLGİLER 2.1. Genel İthalat YILLAR İTHALAT DEĞİŞİM MİKTAR (KG) DEĞER (USD) BİRİM FİYAT (USD/Kg) MİKTAR (%) DEĞER (%) BİRİM FİYAT (%) 2008 128.997.270 407.477.521 3,16 -29 -26 5 2009 94.585.828 276.275.755 2,92 -27 -32 -8 2010 149.252.877 545.017.836 3,65 58 97 25 2011* 96.828.447 496.603.504 5,13 -35 -9 41 * 2011 yılına ait ithalat istatistikleri azo boyar denetimi kapsamında Gümrük ve Ticaret Bakanlığından alınan Aralık ayı ithalat rakamları dahil edilerek elde edilmiştir. Soruşturma konusu dönemde dalgalı bir seyir izleyen ithalatın 2010 yılında hızla arttığı, 2011 yılında ise gerilediği görülmektedir. Söz konusu dönemde soruşturma konusu eşyanın ithal birim fiyatları ise 2,92 $/kg ila 5,13 $/kg arasında değişmiştir. 2.2. İthalatın Yerli Üretime Oranı İthalatın Yerli Üretime Oranı Birim 2008 2009 2010 2011 % 29 22 30 22 Soruşturma dönemi boyunca ithalatın yerli üretime oranı 2010 yılındaki artış dışında azalarak 2011 yılında, 2008 yılındaki %29 seviyesinden %22 seviyesine gerilemiştir. Bu hesaplamada 59 firmanın verileri dikkate alınmıştır. Pamuk tüketiminden yola çıkılarak hesaplanan pamuk ipliği üretim rakamları dikkate alındığında ise ithalatın yerli üretime oranı aşağıdaki tabloda yer aldığı gibi olmaktadır. İthalatın Yerli Üretime Oranı Birim 2008 2009 2010 2011 % 13 12 16 11 Pamuk tüketiminden yola çıkılarak hesaplanan Türkiye toplam pamuk ipliği üretimi rakamları dikkate alındığında, soruşturma dönemi süresince ithalatın yerli üretime oranının dalgalı bir seyir izlemekle birlikte 2011 yılında 2010 yılındaki %16 seviyesinden %11 seviyesine gerilediği görülmektedir. 2.3. İthalatın Piyasa Payı Piyasa Payı Birim 2008 2009 2010 2011 Yerli Ürünlerin Payı % 71 78 71 78 İthal Ürünlerin Payı % 29 22 29 22 Soruşturma dönemi olarak alınan 2008 ve 2011 yılları arasında yerli üretimin piyasa payı 2010 yılındaki düşüş hariç giderek artmış, 2011 yılında 2008 yılındaki %71 seviyesinden %78 seviyesine yükselmiştir. Bu hesaplamada 59 firmanın verileri dikkate alınmıştır. Pamuk tüketiminden yola çıkılarak hesaplanan pamuk ipliği üretim rakamları dikkate alındığında ise piyasa payları aşağıdaki tabloda yer aldığı gibi olmaktadır. Piyasa Payı Birim 2008 2009 2010 2011 Yerli Ürünlerin Payı % 87 88 85 89 İthal Ürünlerin Payı % 13 12 15 11 2.4. Ülkeler İtibariyle İthalat Ülkeler itibariyle ithalat istatistikleri EK’te verilmektedir. Aşağıdaki tabloda ithalatta 2010 yılı baz alınarak yapılan sıralamada yer alan ilk 10 ülkeden gerçekleşen ithalatın genel ithalat içindeki payları görülmektedir. Ülkeler % 2008 2009 2010 2010/11 2011/11 Özbekistan 25,94 34,07 22,55 23,04 17,01 Hindistan 30,76 14,42 21,01 20,57 17,72 Türkmenistan 15,93 17,31 20,82 20,72 28,30 Suriye 2,95 6,01 13,43 13,70 6,24 Mısır 4,92 6,94 7,46 7,46 7,90 Vietnam 0,19 1,56 4,74 4,58 3,30 Pakistan 11,21 11,65 3,81 3,76 11,14 Endonezya 0,15 1,11 1,52 1,49 0,69 Tayland 0,24 1,24 1,36 1,34 1,14 Etiyopya 0,02 2,39 0,83 0,89 1,75 Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere 2010 yılında Türkiye’nin pamuk ipliği ithalatında başı çeken ülkeler Özbekistan, Hindistan, Türkmenistan ve Suriye olmuştur. 2011 yılının 11 aylık döneminde Pakistan’dan yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payı ise artış göstermiş ve 2010 yılındaki %3,76 seviyesinden %11,14 seviyesine yükselmiştir. 3. YERLİ ÜRETİCİLERE İLİŞKİN GÖSTERGELER Bu bölümde, soruşturma sürecinde yerli üretimi temsil eden 59 firmanın ekonomik göstergeleri kullanılmıştır. Diğer taraftan, ülkemizde pamuk ipliği üretim ve üretim kapasitesine ait bilgilerin çeşitli kaynaklarda farklılık göstermekte olduğu tespitinden hareketle, yıllık toplam pamuk tüketiminden yola çıkılarak hesaplanan yıllık toplam pamuk ipliği üretim rakamları baz alınarak hesaplanan oranlara da yer verilmiştir. 3.1. Tüketim Pamuk ipliği tüketim miktarı hesaplanırken soruşturmada verileri değerlendirilen 59 firmanın yurt içi satış rakamları ile ithalat rakamları toplanmıştır. İthalatın piyasa payı ve ithalatın yerli üretime oranı bu rakamlardan yola çıkılarak hesaplanmıştır. Tüketim Birim 2008 2009 2010 2011 Endeks 100 98 118 98 Soruşturma döneminde, baz yılı olarak alınan 2008 yılı ile karşılaştırıldığında pamuk ipliği tüketiminin dalgalı bir seyir izlediği, 2008 yılında 100 olan miktar endeksinin izleyen yıllarla sırasıyla 98, 118 ve 98 olarak gerçekleştiği görülmektedir. 2011 yılında miktar endeksinin 2010 yılındaki 118 seviyesinden 98 seviyesine gerilediği görülmektedir. Diğer yandan, pamuk tüketiminden yola çıkılarak hesaplanan pamuk ipliği üretim rakamları dikkate alındığında ise tüketim miktarı aşağıdaki tabloda yer aldığı gibi olmaktadır. Tüketim Birim 2008 2009 2010 2011 Endeks 100 78 102 91 3.2. Üretim Üretim Birim 2008 2009 2010 2011 Endeks 100 100 115 102 Soruşturma döneminde 59 firmanın 2010 yılına kadar düşen üretimi, miktar endeksi olarak 2010 yılında artarak 2009 yılındaki 100 seviyesinden 115 seviyesine yükselmiştir. Üretim miktar endeksi 2011 yılında düşerek 102 seviyesine gerilemekle birlikte 2009 yılındaki miktardan daha yüksek bir seviyede kalmıştır. 3.3. Yurt İçi Satışlar Üretimden Yurtiçi Satışlar Birim 2008 2009 2010 2011 Endeks 100 109 118 107 Soruşturma konusu dönemde dalgalı bir seyir izleyen 59 firmanın yurt içi satış miktar endeksi, 2011 yılında azalarak 2010 yılındaki 118 seviyesinden 107 seviyesine gerilemiştir. 3.4. Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı (KKO) Birim 2008 2009 2010 2011 Kapasite Endeks 100 107 110 110 KKO % 87 82 91 81 Verileri değerlendirmeye alınan firmaların üretim dalı kapasitesi önlem sonrası dönemde önemli bir değişiklik göstermemiştir. Kapasite kullanım oranı ise görece dalgalı bir seyir izlemiş, 2011 yılında 2010 yılındaki %91 seviyesinden %81 seviyesine gerilemiştir. 3.5. Dönem Sonu Stoklar Stoklar Birim 2008 2009 2010 2011 Endeks 100 80 89 71 Soruşturma konusu dönemde dalgalı bir seyir izleyen dönem sonu stok miktar endeksi, 2011 yılında 2010 yılındaki 89 seviyesinden 71 seviyesine gerilemiştir. 3.6. İstihdam İstihdam Birim 2008 2009 2010 2011 Endeks 100 100 111 118 Soruşturma konusu dönemde verileri değerlendirilen firmalarda çalışan direk işçi sayısı, 2008 yılı ile karşılaştırıldığında, 2009 yılında önemli bir değişiklik göstermemiş olmakla birlikte ilerleyen yıllarda artarak, miktar endeksi 2010 yılında 111, 2011 yılında 118 seviyesine ulaşmıştır. 3.7. Verimlilik Verimlilik Birim 2008 2009 2010 2011 % 24 24 25 21 Soruşturma konusu dönemde verileri değerlendirilen firmaların verimliliği 2010 yılında artmakla birlikte, verimlilik 2011 yılında 2010 yılındaki % 25 seviyesinden % 21 seviyesine gerilemiştir. 3.8. Kârlılık Kârlılık Birim 2008 2009 2010 2011 % -5 2 7 2 Verileri değerlendirilen firmaların incelenmesi sonucu elde edilen karlılık verileri, firmalardan sağlanan olağan kar değerleri toplamının net ciro toplamı değerine bölünmesi ile elde edilmiş olup, hammadde fiyatlarında 2010 ve 2011 yıllarında yaşanan ani düşüş ve yükseliş eğilimini de yansıtmaktadır. Nitekim, soruşturma konusu dönemde 2010 yılına kadar artan karlılık, 2011 yılında azalarak 2010’daki % 7 seviyesinden % 2 seviyesine gerilemiştir. 3.9. Yerli Üreticilerce Alınan Uyum Önlemleri Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Korunma Önlemleri Anlaşması ve İthalatta Korunma Önlemleri Mevzuatı çerçevesinde bir korunma önleminin süresinin uzatılabilmesi, ancak korunma tedbirinin ciddi zararı önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam ettiğinin ve yerli üreticilerin piyasa koşullarına uyum sağlamakta olduğunu gösteren kanıtların bir soruşturma süreci ile tespit edilebilmesi halinde mümkün olabilmektedir. Bu bağlamda, gerek yerli üreticiler ve başvuruyu koordine eden Sanayi Odaları ile Ticaret ve Sanayi Odaları’ndan alınan bilgiler, gerekse soruşturma sırasında yapılan yerinde incelemelerde varılan tespitler, korunma önleminin uygulanmaya başladığı 2008 yılı sonrasında yerli sanayi dalına ilişkin aşağıdaki gelişmeleri ortaya koymaktadır. 1. Ar-ge ve ür-ge çalışmaları ile ürün kalitesi ile çeşitliliği arttırılmış, kalite kontrolü için laboratuarlar kurulmuş, teknik tekstile ağırlık verilmeye başlanmış, yenileme yatırımları yapılmıştır. 2. Teknoloji yatırımı gerektiren ring ve penyeleme üretim sistemine ağırlık verilerek yeni compact tesisler kurulmuştur. 3. Üretim süreçlerinde gerçekleştirdikleri iyileştirme çalışmaları ve personel eğitimi ile işçilik ve enerji maliyetlerinde kısmi iyileştirmelere gidilmiştir. Ayrıca, hammadde satın alma ve satış politikalarında gerçekleştirilen iyileştirmeler yoluyla hem kalite hem de hammadde verimliliğini arttırma yolunda çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bununla da ilintili olarak, üretim planları sürekli pazar ihtiyacına göre yapılarak stok maliyetlerinin azaltılmasına çalışılmıştır. 4. Önlem sonrası dönemde ölçek ekonomilerini kısmen de olsa sağlayabilen firmalar pazarlama ağlarını genişletme ve yurt dışı pazar arayışları kapsamında fuarlara katılma çalışmalarına başlamışlardır. 5. Önlem öncesi dönemde birçok yerli üretici firmanın faaliyetine son vermiş olduğu yönünde bilgiler alınmış olmakla birlikte, önlem sonrası dönemde herhangi bir firmanın üretim faaliyetine son verdiğine ilişkin bir bilgi Bakanlığımıza ulaşmamıştır. 4. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ Soruşturma esnasında ilgili taraf görüşlerinin değerlendirilmesi ve gerçekleştirilen yerinde inceleme ziyaretleri sonucunda önlemin uzatılıp uzatılmaması gerekliliğine ilişkin olarak şu hususlar tespit edilmiştir. 1. Küresel krizden önce kriz alarmı veren pamuk ipliği sektörüne yönelik olarak alınan önlem sonrasında, 2009 yılında yaşanan küresel ekonomik krizin etkileri göz ardı edildiğinde, yerli üretim dalının yeni şartlara uyum sağlamaya başladığı görülmektedir. Bununla beraber spekülatif etkilere açık olan sektörde kaydedilen ilerlemeler dünya pamuk piyasalarındaki ve diğer küresel piyasalardaki istikrarsızlıktan olumsuz etkilenmiştir. 2. Pamuk fiyatlarında ve pamuk ipliği fiyatlarında ciddi artışlar yaşanması üzerine 2011 yılında ithalat da üretim de 2010 yılına göre bir miktar azalma göstermiştir. 3. Tekstil ve hazır giyim sektörü ihracatımızda çok büyük payı olan Avrupa Birliği’ndeki sıkıntı yerli üreticilerimizi önemli oranda etkileme potansiyeline sahiptir. Önümüzdeki dönemde bu bölgeye yapılan tekstil ve konfeksiyon ihracatında azalma beklenmektedir. Bu durum pamuk ipliği üretimini de olumsuz etkileyebilecektir. Önlemin uzatılmaması durumunda pamuk ipliği üreticilerimiz bu durumdan daha fazla etkilenebilecektir. Korunma önleminin uygulama sürecinde yerli üreticilerin mevcut makine parkına ilişkin yenileme yatırımları ile dünya piyasalarında talebi artan compact iplik ve teknik tekstil hammaddesi olarak kullanılan spesifik amaçlı ipliklerin üretimine yönelik yeni yatırımları, global krizin etkilerinin belli ölçülerde hafiflemeye başladığı yıllarda gerçekleştirilebilmiştir. Söz konusu yatırımların ölçek ekonomisi etkisi yaratmak suretiyle doğuracağı maliyet düşürücü etkisi ile ürün çeşitliliğini artırarak talebin yoğun olduğu ürünlerde de yerli üreticilerin rekabet gücünü artırma etkisi ancak yatırımları takip eden yıllarda görülmeye başlayacaktır. Yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde son dönemde yaşanan fiyat dalgalanmasının yarattığı spekülatif ortamda, yerli üreticilerin dış kaynaklı piyasa hareketlerinden daha az etkilenmesini teminen 2008 yılı Temmuz ayından beri uygulanmakta olan korunma önlemi sayesinde meydana gelen olumlu gelişmelerin ve yerli üreticilerin uyum konusundaki çalışmalarının devamı bakımından mevcut uygulama süresinin uzatılmasının gerekli olduğu; diğer yandan mevcut pazar koşulları ve yerli üreticilerin durumu dikkate alındığında önlem oranının ilk üç yıla göre daha düşük oranlarda belirlenmesinin uygun olabileceği değerlendirilmektedir. EK ÜLKELER İTİBARİYLE İTHALAT İSTATİSTİKLERİ