HASSAS BÖLGELERDE KURULACAK HASTANELER SERVİSİNE AİT PLANLAMA, TEŞKİLÂT, İKMAL VE DİĞER HİZMETLERİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Savaş zamanında, özellikle, düşmanın hava taarruzÂlarına bilhassa hedef olabilecek şehir, kasaba ve mevkilerle tesislerde meydana gelecek geniş ölçüdeki, hasta ve yaraklıların bakım ve tedaviÂ​lerini sağlamak amacı ile, o bölgedeki her çeşit sağlık bakım ve tedavi kurumları, hastaneler servisi adı altında örgütlendirilir. Hastaneler servisinin barıştan itibaren planması, örgütlendirilmeÂsi, ikmali, personelinin yetiştirilmesi ve diğer hizmetlerinin yürütülme şekli, 6/3150 karar sayılı «Sivil Savunma İle İlgili Teşkil ve Tedbirler Tüzüğü »nün 42 nci maddesi gereğince bu Yönetmelikte gösterilmiştir.

Düşman hava taarruzlarına (Nükleer taaruzlara) uğÂraması muhtemel hassas bölgelerdeki her çeşit hastaneler ile, diğer; baÂkım ve tedavi kuramları bir olağanüstü halde, hassas bölge sınırı dışınÂdaki emniyetli elverişli yerlere taşınırlar. Ve burada hastaneler bölgesi tesis edilir. Hastaneler bölgesi; hassas bölgenin büyüklüğüne, küçüklüğüne ve hassasiyet derecesine göre hassas bölge merkezinden 10–30 Km. uzakta seçilir, imkânların müsaadesi nispetinde bu mesafeler daha uzak veya daha yakın olabilir. Barıştan itibaren tesbit edilecek ve planlanacak olan bu yerlere hastaneler bölgesi denir. Hassas bölgenin genişliği ve sağlık tesislerinin çokluğu gözönünde bulundurularak, birden fazla hastaneler bölgesi de tesbit edilebilir.

Diğer her çeşit tıbbî araştırma kurum ve lâboratuvarlarda olağanüstü hal sağlık hizmetleri yönünden bu servis içinde yer alacağından, yapılacak planlamaya göre hastaneler bölgesine taşınabilirÂ​ler:

İkinci maddede sözü edilen yerlerdeki silâhlı kuvvetÂlere ait sabit hastaneler de; tahliyeye tabi tutuldukları takdirde, aynı şekilde hastaneler bölgesine taşınabilirler. Bu gibi kurumlar, hastaneler servisi içinde yer almamakla beraber ihtiyaç halinde bunlara sivil hasta ve yaralıların yatırılma hususu, o andaki şartlara göre mahallî askerî ve mülkî makamlarca düzenlenir ve sağlanır. Bağımsız durumdaki üniversitelere bağlı hastaneler için de bunların yetkili organları ile anlaşmak suretiyle yukarıdaki şekilde hareket edilir. Bunlardan başka Devlet, belediye ve vakıf gibi hastaneler bünÂyesindeki üniversite klinikleri, söz konusu hastanelerle aynı işleme tabi tutulurlar.

Hastaneler bölgesine intikal edecek, sağlık kurumları (Esas hastaneler), hastaneler bölgesinde mevcut yataklı sağlık kuÂrumlarından veya elverişli diğer binalardan faydalanılarak yerleştirilir. Bunların, ihtiyacı karşılayamaması halinde özel sektör, iktisadi devlet teşekkülleri veya hayır cemiyetlerinde mevcut seyyar hastane ve hastane olmaya elverişli baraka ve çadırlardan faydalanılarak yardımcı hasÂtaneler kurulur. Bunlar esas hastanenin emrinde bulunurlar.

Hasar bölgelerinden gelecek hasta ve yaralıların ayıÂrımını ve ilk tıbbî müdahaleyi yapmak, gerekenlerin hastanelere yollanÂmasını sağlamak üzere hastaneler bünyesinde ve onlarla birlikte yeteri kadar ileri ilk yardım merkezleri kurulur. Bunlar daha barıştan itibaren hassas bölgeleri dışında veya kenaÂrında ve hasar bölgesi ile hastaneler bölgesi arasında, yol durumları da dikkate alınarak seçilmiş bulunan elverişli binalara taarruzdan önce yerÂleştirilip taarruz safhasından hemen sonra faaliyette geçirilirler.

İlk yardım merkezlerinin başlıca görevleri şunlardır: a) Gelen bütün vak'aların sebeplerini araştıracak, b) Ciddi şekilde yaralı olanlara, hastaneye nakillerinden evvel geÂ​rekli ilk müdahaleyi yapmak, c) Bu ilk müdahaleden sonra, hemen hastaneye taşınması sakınÂcalı olan ağır hastalan geçici olarak alıkoymak, d) Hafif yaralılara gerekli tedaviyi yapıp iyileştirmektir.

Olağanüstü halin başlangıcından, bir taarruzun vukuÂuna kadar şehirde meydana gelebilecek âcil vak’alara bakmak üzere, hastaneler bölgesine taşınan hastanelerin gerekenlerinde yeteri kadar (En fazla mevcudun 1/10 kadar) yatak, personel ve malzeme yerinde bırakılır. Bunlar, âcil vak'a hastanesi olarak taarruza kadar görevlerine deÂ​vam ederler. Esas hastanelere bağlı olarak çalışan bu hastanelerin personeli; bağÂlı bulunduktan hastane idarelerince nöbet esasına göre tâyin edilir. Taarruzu müteakip, o mahaldeki kurtarma faaliyetlerine katılarak durumlarını ilgili kademelere bildirir. Ve alacakları emre göre hareket ederler.

Hastaneler servisi başkanı, mahallin en büyük mülki idare amirliğince görevlendirilecek bir hastane başhekimidir. Diğer hastane başhekimleri hastaneler servisi başkanının yardımcıÂsı olup birden fazla hastane bölgesi varsa bunlarda da bu yardımcılarÂ​dan birer âmir görevlendirilir.

Nükleer hedef olmayan hassas bölgelerde de, bu servis kurulmakla beraber seyrekleştirme bölgeleri dışında kalan hastanelerin hassas bölge sınırı dışına taşınmasına lüzum yoktur. Bu gibi hastaneler, bulundukları yerlerde bu yönetmelik esaslarına göre düzenlenip örgütlendirilirler. Hassas bölgenin önemi, nüfus çoÂğunluğu ve imkânları gözönünde bulundurularak, örgüt daha da basitleştirilebilir.

Hastaneler servisi ile ilgili olarak, barıştan itibaren yapılacak hazırlık ve planlamalar; mahallin en büyük sağlık âmiri taraÂfından Sivil Savunma makamları ile işbirliği yapılarak düzenlenir. Bu çalışmalara bütün sağlık kurumlarının sorumlu âmirleri de katılırlar. Mahallî Sivil Savunma planı içinde yer alacak olan hastaneler serÂvisine ait planın onaylı bir nüshası da Sağlık ve Sosyal Yardım MüdürÂ​lüklerince Bakanlığa gönderilir.

Barış hazırlık ve planlamaları ve gerektiğinde bunlaÂrın uygulanması ile illerde Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürlükleri, diğer yerlerde mahallin en büyük sağlık âmirleri sorumlu olup bu hususlar; sağlık seferberliği şümul ve çerçevesinde ve bu Yönetmelik esasları daiÂ​resinde planlanır ve yürütülür. Bu planlamaya dahil hastanelere veya ilgili idarelere, durum ve göÂrevleri de bildirilmek suretiyle, kendilerince gerekli hazırlıkların yapılÂ​ması sağlanır.

Hastaneler servisi, özel bir sivil savunma kuruluşu olmayıp 6/3150 karar sayılı «Sivil Savunma İle İlgili Teşkil ve Tedbirler Tüzüğü»nün 31 inci maddesine göre; barışta mevcut hizmet kurumlaÂ​rının olağanüstü hal ve savaş ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde genişleÂ​tilmesi ve örgütlendirilmesi suretiyle meydana gelen bir kuruluştur.

Hastaneler servisinde yaralı ve hastaların tedavileri için lüzumlu yatak adedi o mahallin mevcut imkânlarına göre azamî haddine çıkarılır. Komşu il veya ilçelerdeki yataklı sağlık kurumlarının imkânlarından faydalanılır. Bu komşu il ve ilçeler de, hassas bölgelere yardımı göz önünde tutarak kapasitelerini âzami seviyede bulundururlar.

Hastaneler servisini teşkil eden esas ve yardımcı hasÂtanelerin sağlık ve yardımcı sağlık personeli ile malzeme ve ilâç kadroÂları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığından verilecek esaslar dairesinde tesbit olunur. Bir hastane bölgesinde ihtiyaca yetecek derecede uzman, tabip ve teknik sağlık personeli ile tıbbî cihaz vs. malzeme mevcut olmadığı takÂdirde; hastaneler bölgesi amirliğince gerekli kaydırmalar, aktarmalar yaÂpılarak veya sıra nöbet hizmetleri ihdas edilerek hizmetin aksamadan yürütülmesi sağlanır.

Nükleer hedef olması muhtemel hassas bölgelerde her korunma bölgesi için; diğer hassas bölgelerde 2-3 korunma bölÂgesi için bir ileri ilk yardım merkezi kurulur. Buna göre, hassas bölge için ihtiyaç duyulan miktarda ileri ilk yardım merkezi tesbit olunur. Ve bu miktar, hastaneler servisine dahil yataklı sağlık kurumlarına kadro ve kapasiteleri ile, özellikleri de dikkate alınarak dağıtılır. Hastane bölgeleri ana yollardan mümkün mertebe uzakta kurulmaÂlıdır. Yaralıların, gelecekleri istikamet belli olunca, her hastane bölgeÂsine giden yol kavşağına, ilk yardım ve ambulans servisi tarafından bir ambulans kontrol noktası açılır. Bunlar, karışıklığı önleyecek ve hastanelerden aldıkları bilgilere göÂre, yaralıların düzenli bir şekilde hastanelere dağıtımını sağlayacaklarÂdır. Bu bakımdan ilk yardım ve ambulans servisi, hastaneler servisi ile müştereken ve anlaşarak çalışacaklardır.

Bir ileri ilk yardım merkezinin personel, araç ve geÂreç kadrosu Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca bildirilir. Diğer ilâç ve tıbbî malzeme cins ve miktarları, Sağlık ve Yardım Bakanlığı hastanelerine ait standardlara göre, bu Bakanlık tarafından verilecek esaslar dairesinde tesbit olunur.

Hastaneler servisi içine alınan resmî ve özel bütün sağlık tesislerinde mevcut personel, araç, gereç ve ilâçlardan, gerekenÂlere 7126 sayılı Kanunun 41 nci maddesine göre el konulmak suretiyle bu servis hizmetinde kullanılırlar.

Hastaneler servisi ile diğer hastanelerin, 13 üncü maddeye göre olağanüstü hal ve savaş ihtiyaçları için tespit edilecek ilâve araç, gereç ve ilâçlarının; 4/11635 sayılı Tüzüğün 9 uncu madde (d) fıkrası gereğince Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca barıştan teÂ​darik ve stoklanmasına çalışılır.

Hastaneler servisi ihtiyacına ait, barıştan tedârik olunmayan araç, gereç, ilâç, tıbbî cihaz ve malzeme ile her çeşit emval ve eşya; bir olağanüstü hal ve savaşta 7126 sayılı Kanunun 41 inci madÂdesine göre el koyma suretiyle sağlanabilir.

Hastaneler servisinin gerektirdiği ilâve sağlık ve yardımcı sağlık personeli ile diğer gerekli personel 7116 sayılı Kanunun 85 sayılı Kanunla değişen 13 üncü maddesinde yazılı mükelleflerden barış zamanında tefrik edilir.

Hastaneler servisinde görevli, daimi kadrolardaki memur, ücretli vesair personelle mükelleflerin yetiştirilme şekli; 6/3150 karar sayılı «Sivil Savunma İle İlgili Şahsi Mükellefiyet, Tahliye ve SeyÂ‐ rekleştirme, Planlama ve Diğer Hizmetler Tüzüğü» »nün beşinci (Eğitim) kısmında yazılı hükümlere tabidir.

Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığından verilecek direktif dairesinde, bu servis personelinin mahalli eğitimleri; Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürleri ile mahallin en büyük sağlık amirleri tarafınÂdan planlanır ve bunların koordinatörlüğünde hastaneler servisi başkanÂ​larınca yürütülür.

Hastaneler bölgelerindeki hastanelerde kayıt, kabul, karantina, teşhis, tedavi, usulleri rapor ve iaşe hizmetleri; Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca uygulamakta olan kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre yürütülür.

Hastaneler bölgesinde, yatak, sınıf farkları .uygulanÂmaz. Fiilen taarruza uğramış hassas bölgelerin hasta ve yaralılarından hiç bir ücret alınmaz.

Hasar bölgelerinden gelecek hasta ve yaralıların, radyasyon ile bulaşmış olacakları gözönünde bulundurularak, bulaşıklığın teşhisi ve temizlenmesi bakımından hastanelerce alınması gerekli tertip ve tedbirleri; Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca barıştan tespit edilerek gereği sağlanır.

Hastaneler bölgesindeki hastanelere giren ve çıkan şahısların kimlik ve adresleri, her gün muntazaman sosyal yardım servisine bildirilir. Bu suretle aile fertlerinin buluşturulmasına yardım edilir.

6/3150 sayılı Sivil Savunma İle İlgili Teşkilat ve Tedbirler Tüzüğünün 42 nci maddesi gereğince İçişleri Bakanlığı ile müştereken hazırlanmış olan bu Yönetmelik Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca yürütülür.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.