TARIMDA KENDİ ADINA VE HESABINA ÇALIŞAN SİGORTALILARIN TESCİLİ İLE İLGİLİ İŞLEMLER, BAŞVURMA VE UYMAK ZORUNDA OLDUKLARI USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

Bu Yönetmeliğin amacı; 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalılar Kanununa göre sigortalı sayılanların tescili ile ilgili işlemleri, başvurma ve uymak zorunda oldukları usul ve esasları düzenlemektir.

Bu Yönetmelik 2926 sayılı Kanun kapsamında tarımsal faaliyette bulunanlardan sigortalı sayılanları kapsar.

Bu Yönetmelik 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen; Bağ-Kur veya Kurum: Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumunu, İl Müdürlüğü: Bağ-Kur İl Müdürlüklerini, Kanun: 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununu, Sigortalı: 2926 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılan kimseleri, Sosyal Güvenlik Kuruluşları: T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı ve 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesine göre kurulan emekli sandıklarını, Tarımsal Faaliyette Bulunanlar: Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim, dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanları veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanları, ifade eder.

Sigortalı sayılanların kayıt ve tescilleri, Kurumca hazırlanan ve sigortalı tarafından usulüne uygun doldurularak imzalanan ve tarımsal faaliyetin yapıldığı mahaldeki köy veya mahalle muhtarına onaylattırılan "2926 sayılı Kanuna Göre Bağ- Kur’a Giriş Bildirgesi"nin ilgili il müdürlüğüne elden verilmesi veya posta ile gönderilmesi suretiyle yapılır.

Sigortalılık niteliğini kaybedenlerden yeniden Kanun kapsamına girenler, sigortalılıklarını başlatmak için Kurumca hazırlanan "2926 sayılı Kanuna Göre Bağ-Kur Sigortalılık Belgesi"nin sigortalı tarafından ilgili kuruluşlara onaylattırıp, imzalanarak ilgili il müdürlüğüne elden verilmesi veya posta ile gönderilmesi suretiyle yapılır.

Kanun kapsamına girenler, kapsama girdikleri tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma başvurmak zorundadırlar. Üç aylık başvurma süresinin hesabında, giriş bildirgesi veya yeniden sigortalılık belgesi Kuruma elden verilmiş ise verildiği, normal posta ile gönderilmiş ise Kurum kayıtlarına intikal ettiği, iadeli taahhütlü olarak gönderilmiş ise postaya verildiği tarih sigortalılığın veya yeniden sigortalılığın başlangıcı olarak esas alınır. Başvurma süresi olan üç ay içerisinde kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülükleri, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlar.

Kanun kapsamına girenlerden; a) İlk defa Kanun kapsamına girenlerin; 1) Onsekiz yaşını dolduranların, onsekiz yaşını doldurdukları tarihi takip eden yılbaşından itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptıranların yılbaşından, 2) Onsekiz yaşından büyük olanlardan kapsama girdikleri tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptıranların kapsama girdikleri tarihten, 3) Kapsama girdikleri tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden ay başından, itibaren sigortalılıkları başlatılır. b) Yeniden Kanun kapsamına girenlerin, 1) Kapsama girdikleri tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptıranların kapsama girdikleri tarihten, 2) Kapsama girdikleri tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından, itibaren sigortalılıkları başlatılır.

İlk defa veya yeniden Kanun kapsamına girenlerden, başvuruda bulunmaksızın kendi istekleri ile prim ödeyenlerin bu ödemelerinin sigortalılık irade beyanı olarak kabul edilebilmesi için yazılı talepte bulunmaları zorunludur. Ödeme kapsam tarihinden itibaren; a) Üç ay içinde yapılmış ise kapsam tarihinden, b) Üç aydan sonra yapılmış ise ödemenin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından, itibaren sigortalılık başlatılır. Başvurma üzerine yapılacak işlemler Madde10 — İlk defa veya yeniden sigortalılık için yazılı talepte bulunulması veya sigortalılık kapsamına girdikleri tarihten sonra kendi istekleri ile prim ödemesinde bulunanlardan bu ödemelerin irade beyanı olarak kabul edilmesi için yazılı talepte bulunanlar ile ilgili olarak Kurumca yapılacak inceleme sonucunda, sigortalılık niteliği taşıdıkları tespit edilenlerin sigortalılıkları başlatılır ve yapılan işlemler sigortalıya yazı ile bildirilir. Sigortalılık niteliğini taşımadıkları tespit edilenlere de durum yine yazılı olarak bildirilir.

Köy veya mahalle muhtarları, Kanuna göre sigortalı sayılanları sigortalı sayıldıkları tarihten, sigortalılığı sona erenleri ise sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdürler. İl müdürlükleri, kendi görev alanında bulunan muhtarlardan Kanun kapsamında tarımsal faaliyete başlayanlar ile tarımsal faaliyetleri sona erenlere ait kayıtları isterler. Muhtarlar istenilen bilgileri en geç bir ay içinde il müdürlüklerine vermek zorundadırlar. İl müdürlüğü tarafından istenilen kayıtları süresi içinde vermeyen, eksik veya yanlış bilgi veren muhtarlar bağlı oldukları valilik veya kaymakamlığa bildirilirler.

Tarımsal faaliyetleri nedeniyle sigortalı olması gerekenlerden, sigortalılık kapsamına girdikleri tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescillerini yaptırmayanların tescil işlemleri Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen kurum ve kuruluş kayıtları esas alınarak Kurumca resen yapılır. Resen tescil işleminin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalılıkları başlatılır ve bu durum sigortalıya yazı ile bildirilir.

İlk defa Kanun kapsamına girenlerden üç ay içinde kayıt ve tescillerini yaptıranlar, Kanunun 33 üncü maddesinde belirtilen aylık gelir basamaklarından ilk oniki basamaktan dilediğini seçerler ve en geç üç ay içinde Kuruma verecekleri giriş bildirgesi üzerinde veya dilekçe ile yazılı olarak bildirirler. Üç ay içerisinde basamak seçilmemesi halinde birinci basamak seçilmiş sayılır.

Diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi bir işte çalıştıktan sonra Kanun kapsamında ilk defa sigortalı olanların basamakları diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında geçirilen süre dikkate alınarak tescil tarihindeki basamaklardaki bekleme süresine göre intibak ettirilmek suretiyle belirlenir. Yeniden sigortalılıkları başlayanların basamakları ise diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında geçirilen süre ve basamaklardaki bekleme süresi dikkate alınarak daha önce bulundukları son basamak üzerine intibak ettirilmek suretiyle belirlenir.

Sigortalıların seçtiği, intibak ettirildiği veya yükseltildiği ilk oniki basamakta bekleme süresi bir yıl, onüçüncü basamaktan itibaren her basamakta bekleme süresi iki yıldır.

Sigortalılardan; a) Tarımsal faaliyette bulunanların, faaliyetlerine son verdikleri tarihten itibaren, b) Diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce, sigortalılıkları sona erer. Sigortalılıkları sona erenler, sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren üç ay içinde ilgili il müdürlüğüne başvurarak kayıtlarını sildirmek zorundadırlar.

Kanunun 6 ve 7 nci maddelerinde belirtilen tescil ve sigortalılığın sona ermesi ile ilgili bildirim yükümlülüğüne uymayan sigortalılara 2/9/1971 tarihli 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 80 inci maddesi hükmü gereğince Kurumca idari para cezası verilir.

Bu Yönetmeliğin uygulanmasında sigortalıya yapılacak tebligatlar sigortalının Kuruma bildirdiği son adresine iadeli taahhütlü olarak yapılır. Sigortalının son adresine yapılan tebligat sigortalıya yapılmış sayılır.

Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 2926 sayılı Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmeliklerin tarım sigortalılığı ile ilgili hükümleri uygulanır.

26/7/1984 tarihli ve 18470 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışan Sigortalıların Tescili ile İlgili İşlemler, Başvurma ve Uymak Zorunda Oldukları Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" ile "Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışan Sigortalıların Borçlanması ve Borçlanma Primlerinin Tahsili, Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu Yönetmelik yayımı tarihte yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Bağ-Kur Genel Müdürü yürütür.