Haberin özeti
Birleşmiş Milletler’in yargı organı Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Gambiya’nın Myanmar’a karşı Arakanlı Müslümanlara yönelik eylemler nedeniyle açtığı soykırım davasında nihai kararını 19 Kasım’da açıklayacak. Karar, Divan Başkanı Yuji Iwasawa tarafından Barış Sarayı’nda okunacak. Dava, UAD’nin soykırım iddialarının esasına ilişkin vereceği üçüncü karar olma özelliği taşıyor.
Gambiya, Myanmar ordusunun 2017’de Arakan eyaletinde öldürme, cinsel şiddet, köyleri yakma ve zorla göç ettirme gibi eylemlerle Arakanlı Müslümanları yok etmeye yönelik hareket ettiğini savunuyor. Myanmar ise operasyonların Arakan Rohingya Kurtuluş Ordusunun saldırılarına karşı yürütüldüğünü belirterek soykırım suçlamasını reddediyor ve soykırım kastını gösteren doğrudan delil bulunmadığını ileri sürüyor.
UAD, 2020’de Myanmar’dan soykırım kapsamındaki eylemleri önlemesini, delilleri korumasını ve düzenli rapor sunmasını istemiş, 2022’de ise Myanmar’ın davanın kabul edilemez olduğuna ilişkin itirazlarını reddetmişti. Esasa ilişkin duruşmalar 12-29 Ocak 2026’da yapılırken, 11 ülke de davaya müdahil olarak yazılı beyanda bulundu. Gambiya, Myanmar’ın soykırımı önlemediğinin ve failleri cezalandırmadığının tespit edilmesiyle birlikte mağdurların güvenli dönüşü, mülklerinin iadesi, kimliklerinin tanınması ve tazminat talep ediyor.
UAD bugüne kadar herhangi bir devleti doğrudan soykırım işlemekten sorumlu tutmadı. Bu nedenle Myanmar’ın devlet olarak soykırımdan sorumlu bulunması kararın en önemli sonuçlarından biri olabilir. Soykırım iddiası kabul edilmese bile Divanın, Myanmar’ın soykırımı önleme ve cezalandırma yükümlülüklerini veya geçici tedbirleri ihlal edip etmediğine hükmetmesi mümkün. Kararın, aynı Soykırım Sözleşmesi’ne dayanan Güney Afrika-İsrail davası ile diğer bekleyen soykırım davaları açısından da yol gösterici olması bekleniyor.


