AYM’de ‘kadına kütük’ tartışması

Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda, evlenen kadının kaydının kocasının hanesine taşınmasına ilişkin bir düzenleme bulunuyor. Aynı düzenlemeye göre, kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalıyor; isterse babasının kütüğüne dönebiliyor. Metinde, bu kuralın kadının evlenmesiyle birlikte zorunlu olarak kocasının hanesine geçirilmesine yol açtığı belirtiliyor.

İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, önüne gelen bir dava nedeniyle bu düzenlemenin iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Yerel mahkeme, kuralın cinsiyet temelli ayrımcılık yarattığını ve Anayasa’daki eşitlik ilkesi başta olmak üzere çeşitli hükümlere aykırı olduğunu ileri sürdü.

Anayasa Mahkemesi ise iptal talebini oyçokluğuyla reddetti. Kararın gerekçesinde, nüfus kütüğünün idari bir kayıt sistemi olduğu vurgulanarak, söz konusu düzenlemenin ayrımcılık yasağı çerçevesinde değerlendirilemeyeceği ifade edildi. Kararın gerekçesi Resmi Gazete’de yayımlandı.

Buna karşılık 5 üye, düzenlemenin iptal edilmesi gerektiği görüşüyle karşı oy yazdı. Karşı oyda, evlenen kadının kaydının baba hanesinden koca hanesine taşınmasının tarihsel ve ataerkil bir anlayışı sürdürdüğü, ayrıca bu yaklaşımın eşitlikçi aile anlayışıyla bağdaşmadığı savunuldu.