Haberin özeti
Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuruların incelenmesinde yapay zekâ kullanımını genişletiyor. Sistem; başvuru formlarını, mahkeme dosyalarını, gerekçeli kararları ve diğer belgeleri analiz ederek özetleyecek, taranmış evrakları dijital metne dönüştürecek. Ayrıca benzer başvuruların ve ilgili içtihatların daha hızlı bulunmasına, dosyaların sınıflandırılmasına ve kararlar arasındaki bağlantıların belirlenmesine yardımcı olacak.
TÜBİTAK ile yürütülen proje kapsamında, bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesine ve dosya notlarının hazırlanmasına destek verecek bir karar destek sistemi geliştiriliyor. Bu sistem aracılığıyla yapılandırılmış “Başvuru Dosyası Özeti” hazırlanması ve raportörlerin dosyalardaki temel bilgilere daha hızlı ulaşması amaçlanıyor. Yapay zekâ, hâkim ve raportörlerin çalışmalarına yardımcı olacak; nihai değerlendirme ve karar yetkisi ise hâkimde kalacak.
AYM Başkanı Kadir Özkaya, yapay zekânın hâkim veya raportörün yerine geçemeyeceğini, ürettiği sonuçların anlaşılabilir, sorgulanabilir ve gerektiğinde reddedilebilir olması gerektiğini belirtti. Algoritmik önyargı, şeffaflık, eşitlik ve kişisel verilerin korunması gibi risklere dikkat çeken Özkaya, sistemin insan merkezlilik, denetlenebilirlik ve yargısal bağımsızlığın korunması ilkelerine dayanacağını ifade etti.
Mahkemenin dijitalleşme çalışmaları kapsamında avukatlar, 1 Ekim 2025’ten itibaren bireysel başvurularını UYAP üzerinden elektronik olarak yapabiliyor. Özkaya’nın aktardığına göre bu tarihten sonra AYM’ye ulaşan bireysel başvuruların yüzde 34’ü elektronik ortamda gerçekleştirildi. Yapay zekâ çalışmalarının ayrıntıları, Semerkant’ta düzenlenen Asya Anayasa Mahkemeleri ve Muadili Kurumlar Birliği kongresinde paylaşıldı.
