Haberin özeti
Anayasa Mahkemesi, paylı mülkiyette önalım hakkının kullanımında payın rayiç bedelinin esas alınmasını öngören düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Başvurular, 13 asliye hukuk mahkemesi ile CHP tarafından, Türk Medeni Kanunu’nun 734. maddesinin 2025’te değiştirilen ikinci fıkrasına ilişkin yapıldı.
Düzenleme, önalım hakkının alıcıya karşı dava açılarak kullanılmasını ve dava konusu payın rayiç bedelinin hakim tarafından belirlenmesini öngörüyordu. Hakkı kullanan paydaşın, belirlenen bedel ile alıcıya düşen tapu giderlerini hakim tarafından verilen kesin süre içinde yatırması gerekiyordu. Başvurularda ise rayiç bedelin hangi tarihe göre belirleneceği ve süreye ilişkin bazı hususların belirsiz olduğu savunuldu.
AYM kararında, önalım hakkının mülkiyet hakkı kapsamında bulunduğu ve satıcı, alıcı ile önalım hakkı sahibinin menfaatlerini ilgilendiren bir hukuki ilişki doğurduğu belirtildi. Mahkeme, tarafların serbest iradeleriyle kararlaştırdığı satış bedeli yerine rayiç bedelin esas alınmasının satış ilişkisinin niteliğini değiştirdiği ve tarafların iradesini ortadan kaldırdığı değerlendirmesini yaptı.
Kararda, söz konusu kuralın tarafların menfaatleri arasında adil denge kurmadığı sonucuna varılarak iptal hükmü verildi. İptal kararının yürürlüğe girmesi ise karar tarihinden dokuz ay sonrasına bırakıldı.
