Haberin özeti
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın hükümet başkanları, bu hafta imzaladıkları anlaşmayla her ulusun kendi geleceğini kendi koşulları ve zamanlaması doğrultusunda belirleme hakkını savundu. Bu girişim, Birleşik Krallık’ı oluşturan unsurlar arasındaki siyasi ve anayasal gerilimlerin sürdüğünü ortaya koyarken, liderlerin tutumları bağımsızlık konusundaki farklı yaklaşımları da yansıttı.
İskoçya Başbakanı John Swinney yeni bir bağımsızlık oylaması için baskı yaparken, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth daha temkinli bir söylem benimsedi ve Galler’in daha fazla yetki, kaynak ve adil muameleye ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Metinde aktarılan anketlere göre bağımsızlık desteği Galler’de daha sınırlı, İskoçya’da ise ayrılma yanlıları önde olsa da yeni bir referandumun kazanılacağı kesin görünmüyor. Ayrıca İskoçya’da referandum düzenleme yetkisinin Birleşik Krallık Parlamentosu’na ait olduğu belirtiliyor.
Kuzey İrlanda’da ise 1998 Belfast Anlaşması, İrlanda’nın birleşmesine yönelik çoğunluk desteği oluşması halinde sınır referandumuna imkan tanıyor. Ancak aktarılan son ankete göre birleşme desteği İrlanda Cumhuriyeti’nde yüksekken Kuzey İrlanda’da daha düşük düzeyde bulunuyor. Böyle bir referandumun yapılmasına karar verme yetkisi de Kuzey İrlanda Başbakanı’na değil, Birleşik Krallık hükümetinin Kuzey İrlanda’dan sorumlu bakanına ait.
Analize göre üç bölgenin liderleri anlaşmayla hem bağımsızlık taleplerine bağlılıklarını göstermek hem de yeni Birleşik Krallık hükümeti üzerinde baskı oluşturmak istedi. İlk hedefin karşılandığı, ancak girişimin Londra’nın anayasal tartışmalara veya yeni referandumlara yönelmesini sağlamasının beklenmediği değerlendiriliyor. Bu nedenle Birleşik Krallık’ın mevcut anayasal yapısının yakın vadede varlığını sürdürmesi öngörülüyor.
