Haberin özeti
Maarif Platformu tarafından yayımlanan “Dış Ritimden İç Disipline: Zilsiz Okul ve Sorumluluğun İnşası” başlıklı raporda, okul zilinin pedagojik, kültürel ve mevzuat yönleri değerlendirildi. Rapora göre, zilin zorunlu olduğuna ilişkin yaygın kanaatin mevzuatta açık bir karşılığı bulunmuyor. Zilsiz okul uygulamasının önündeki temel engellerin ise mevzuattan çok yerleşik alışkanlıklar, okul kültürü ve hazırlık eksiklikleri olduğu belirtildi.
Millî Eğitim Bakanlığının 18 Ağustos 2025 tarihli genelgesinde, uygun okullarda öğrencilerin sorumluluk bilincini geliştirmek amacıyla zilsiz okul uygulamasına geçilmesinin öngörüldüğü aktarıldı. Daha sonraki genelgede uygulamaya yer verilmemesinin, kararın geri çekildiği anlamına gelmediği; okulların bu konuda inisiyatif sahibi olduğu değerlendirildi. Bakanlığın, zilsiz düzene geçemeyen okullar için zil seslerinin ve melodilerin dönüştürülmesini de içeren iki yönlü bir yaklaşım izlediği ifade edildi.
Raporda, zilin öğrencilerde sorumluluk oluşturan veya bunu ortadan kaldıran tek başına belirleyici bir unsur olmadığı vurgulandı. Zilsiz uygulamanın zaman yönetimi ve öz disiplin becerilerini destekleyebileceği, ancak küçük yaş grupları ve dikkat ya da öz düzenleme güçlüğü yaşayan öğrenciler için ek önlemler alınması gerektiği belirtildi. Ayrıca ortak saatlerin kullanılması, acil durum uyarı sistemlerinin korunması ve geçişin kademeli yürütülmesi önerildi.
Maarif Platformu, uygulamanın yalnızca zilin kaldırılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek öğretmenlerin ve velilerin bilgilendirilmesini, öğrencilerin görüşlerinin alınmasını ve sonuçların düzenli biçimde izlenmesini içeren 10 adımlık bir yol haritası sundu. Rapora göre kalıcı başarı için okul kültürü, öğretim süreçleri ve ölçme-değerlendirme yöntemlerinin de öğrencilerin sorumluluk ve öz düzenleme becerilerini desteklemesi gerekiyor.
