Haberin özeti
Türkiye’de çocukların tütün ürünlerine erişimini önlemek amacıyla satış noktalarında elektronik yaş doğrulama sistemi kurulması planlanıyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun açıkladığı tütünle mücadele eylem planı kapsamında, 18 yaşından küçüklere sigara satışını engellemek için kimlik kontrolünün satış sürecine dahil edilmesi hedefleniyor.
Gündemdeki modeller arasında yetkili uygulamalardan alınan QR kodlarla, çipli kimlik kartlarıyla veya yazar kasalara entegre elektronik sistemlerle yaş kontrolü yapılması bulunuyor. Sigara ürününün okutulmasının ardından yaş doğrulaması istenmesi ve onay alınmadan işlemin tamamlanmaması öngörülüyor. Ancak sistemin hangi teknik yöntemle uygulanacağı ve tüm işletmeler açısından nasıl zorunlu hale getirileceği henüz kesinleşmiş değil.
Düzenlemede, başkasının kimliğiyle alışveriş yapılması ve yetişkinlerin çocuklar adına sigara alması gibi risklere karşı da önlemler değerlendiriliyor. Kimlik bilgilerine ek olarak fotoğraf karşılaştırması, kısa süre geçerli ve tek kullanımlık QR kodlar ile olağan dışı işlem takibi gibi yöntemler gündeme gelirken, bu uygulamaların hukuki dayanağı ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin sınırların belirlenmesi gerekiyor.
18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışı mevcut mevzuat uyarınca yasak. Yeni sistemin, ihlallerin elektronik kayıtlarla daha kolay tespit edilmesini sağlaması ve yaş doğrulamasını devre dışı bırakan ya da denetimi yanıltan işletmelere para cezası ve belge iptali gibi yaptırımlar getirmesi planlanıyor. Kanun teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmasıyla teknik kapsam, denetim usulleri ve yaptırımların ayrıntılarının netleşmesi bekleniyor.
