Danıştay Kararı · E. 2018/477 · K. 2024/4153

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2018/477 E.  ,  2024/4153 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2018/477 Karar No : 2024/4153 DAVACI : ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde bakım sınıfına mensup subay olarak görev yapan davacının, kara havacılık sınıfına pilot adaylığı başvurusunun reddine ilişkin ...günlü, PER: ... ve Koor.Ş.Pl.Ks sayılı işlem ile işlemin dayanağı olarak gösterilen KKPL 52-1 Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temin ve Yetiştirme Planının (2014-2023) iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Kara Harp Okulu öğrencisiyken paket sistemiyle sınıflandırma yapılıp kadın olması dışında herhangi başka bir kişisel nitelik gözetilmeden bakım sınıfına alındığı, sağlıkla ilgili herhangi bir olumsuz durumunun mevcut olmadığı, Kara Harp Okulunda pilotaj muayenesinde kendisine “Pilotaja elverişlidir.” şeklinde sağlık kurulu raporu verildiği, bakım sınıfına mensup olması nedeniyle havacılık sınıfına geçme hakkından mahrum bırakılmasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, KKY 202-6(A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi'nde yardımcı sınıfa ayrılmak için hastalık ve arızası bulunma kriteri aranmakta ise de cinsiyetin belirleyici bir kriter olmadığı, kadın personelin sağlık sorunu varmış gibi uygulamaya gidilmesinin pozitif ayrımcılık niteliğinde ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu, idarece Yönerge'ye atıf yapılarak bakım sınıfı için kara havacılık sınıfına geçiş kontenjanı ayrılmadığı belirtilse de, Yönerge'nin hem lafzına hem de amacına bakıldığında böyle bir sınıf ayrımının söz konusu olmadığı, kara havacılık sınıfına geçişte temel kriterin “Pilotluk Seçme Sınavına” katılmak olduğu, kara havacılık sınıfı için bakım sınıfından kontenjan ayrılmamasının Yönerge'ye aykırı şekilde sadece planda düzenlendiği, anılan planın belirli sınıflara ve cinsiyete mensup personele ayrıcalık tanıyarak hazırlanan bir plan olduğu ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : 926 sayılı Personel Kanunu’nun 21-24. maddelerindeki sınıflandırmaya ilişkin hükümleri dahilinde dava konusu planın oluşturulduğu, bu planla Kara Kuvvetleri Komutanlığının görev ihtiyaçlarına cevap verecek en uygun nicelik ve nitelikteki insan gücünün temini ve yetiştirilmesi ile ilgili esas ve usullerin belirlendiği, personelin ilk ve yeniden sınıflandırılmasında genel olarak sınıfların kadro ihtiyacı (kontenjanlar), personelin sağlık durumu, zihni yetenekleri (ders başarı durumları, test/sınav sonuçları), tahsili, mesleği, tecrübesi, ilgi alanları, mesleki safahatı, özel nitelikleri, isteği, cinsiyeti, uyruğu gibi faktörlerin dikkate alındığı, planda pilot kaynağı olarak yalnız muharip sınıflar olan piyade, tank, topçu, hava savunma, istihkâm ve muhabere sınıfları gösterilip, muharebe hizmet destek sınıflarına personel kontenjanı ayrılmadığından ve davacının da bakım subayı olarak yardımcı sınıfa mensup olması nedeniyle davacının kara havacılık sınıfına yeniden sınıflandırma koşulunu taşımadığı, subay sınıflarının bir statü olduğu, bu statüye giriş şartlarının görev ihtiyaçları çerçevesinde belirlendiği, idarece muharebe hizmet destek sınıflarından kara havacılık sınıfına geçiş yapılmasının da idari ihtiyaçlar çerçevesinde uygun görülmediği, askeri harekat ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan ve kontenjanların belirlendiği dava konusu planda herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : KKPL 52-1 Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temin ve Yetiştirme Planı (2014-2023) ve bu plana dayanılarak tesis edilen bireysel işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Bakım Sınıfında subay olarak görev yapan davacı tarafından, Kara Havacılık Sınıfına pilot adaylığı başvurusunun reddedilmesine gerekçe olarak gösterilen, KKPL 52-1 Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temin ve Yerleştirme Planı(2014-2023)'nın iptali istenilmektedir. 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 36. maddesinde ''Silahlı Kuvvetler, harb sanatını öğrenmek ve öğretmekle vazifelidir. Bu vazifenin ifası için lazımgelen tesisler ve teşkiller kurulur ve tedbirler alınır.'' hükmü yer almış; 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 21, 22, 23, 24. maddelerinde '' Subay Sınıfları:'' ''Sınıflandırma'', ''İlk sınıflandırma'', ''Yeniden sınıflandırma'' konuları düzenlenmiştir. Personelin sahip olduğu özelliklerden en etkili bir şekilde faydalanılması ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu sınıf ve branşlarda en uygun nitelikte personel istihdamının sağlanması amacıyla hazırlanan dava konusu Planda, davacının dahil olduğu Bakım Sınıfının da içinde yer aldığı Yardımcı Sınıflara yer verilmeyerek Kara Havacılık Sınıfına seçilecek personelin yeniden sınıflandırılmasında pilot kaynağı olarak yalnız Muharip Sınıflar olan Piyade, Tank, Topçu, Hava Savunma, İstihkam ve Muhabere sınıflarının sayılmış olmasında hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY : 2011 yılında Kara Harp Okulundan bakım subayı olarak mezun olan ve davanın açıldığı tarih itibarıyla 16. Mekanize Piyade Tugayı Lojistik Destek Komutanlığı Bakım Birliğinde bakım üsteğmen (halihazırda ise hukuk sınıfında subay) olarak görev yapan davacının, kara havacılık pilot ihtiyacını karşılamak amacıyla açılacak "Pilot Subay Temel Kursuna", kıta kaynağından 2010-2014 neşetli Kara Harp Okulu öğrencilerinin sınıflandırılması aşamasında icra edilen pilot seçme sistemi testinde başarılı olan "piyade, tank, topçu, hava savunma, istihkam ve muhabere" sınıflarına mensup subayların ayrılacağı, ihtiyaç miktarı kadar personel seçimi yapılacağı, şartları taşıyan adayların sistem üzerinden başvuru yapabileceği yönünde Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yayımlanan “Kıta Kaynağından Kara Havacılık Sınıfına Pilot Adayı Seçimi” konulu 25/02/2017 tarihli yazıya istinaden yapılan başvuruya Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi'nde belirtilen kıstaslara uymadığından bahisle ekranda çıkan ikaz yazısıyla Personel Yönetim Bilgi Sistemi (PYBS) üzerinden başvuru imkanı verilmemesi neticesinde davacının bu kez kara havacılık sınıfına pilot adayı olarak geçmek talebiyle yaptığı 05/04/2017 tarihli yazılı başvurunun; Kara Kuvvetleri Komutanlığının ... günlü, PER: ... ve Koor. Ş.Pl.Ks sayılı işlemiyle "Kıta kaynağından pilot teminininde KKPL- 52-1 Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temin Yönetmeliği Planı (20214-2023) uyarınca sadece Piyade, Tank, Topçu, Hava Savunma, İstihkam ve Muhabere sınıfı mensubu personele başvuru hakkı verildiği" gerekçesiyle reddi üzerine, bu başvurusunun reddine dair bireysel işlemin dayanağı olarak gösterilen KKPL 52-1 Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temin ve Yetiştirme Planının (2014-2023) iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır. Dava dilekçesinin konu ve sonuç bölümlerinde her ne kadar dava konusu 52-1 Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temin ve Yetiştirme Planının (2014-2023) iptalinin istenildiği ifade edilmiş ise de, dava dilekçesindeki iddiaların incelenip değerlendirilmesinden, davacı tarafından düzenleyici işlem yanında bireysel işlemin de iptalinin istenildiği sonucuna varılarak, uyuşmazlık bireysel işlem yönünden de incelenmiştir. İLGİLİ MEVZUAT : 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 36. maddesinde; ''Silahlı Kuvvetler, harp sanatını öğrenmek ve öğretmekle vazifelidir. Bu vazifenin ifası için lazım gelen tesisler ve teşkiller kurulur ve tedbirler alınır.'' hükmü yer almıştır. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun ”Subay Sınıfları” başlıklı 21. maddesinde; (Değişik : 19/4/2000 - 4564/1 md.) “Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subayların sınıfları ve bu sınıflardan hangilerinin muharip, hangilerinin yardımcı sınıflara dahil bulunduğu Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığınca tespit edilir ve Subay Sınıflandırma Yönetmeliğinde gösterilir. Subayların sınıfları hizmet ihtiyaçları nedeniyle ilgili kuvvet komutanlıklarının teklifi üzerine Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığının onayı ile değiştirilebilir, kaldırılabilir veya yeni sınıflar ihdas edilebilir.” hükmüne; “Sınıflandırma” başlıklı 22. maddesinde; Askeri öğrenciler ve subaylar test ve mülakat sonuçlarına, beden kabiliyetlerine, isteklerine ve kadro ihtiyaçlarına göre iki şekilde sınıflandırılırlar: a) İlk sınıflandırma, b) Yeniden sınıflandırma.” hükmüne; "a) İlk sınıflandırma" başlıklı 23. maddesinde; “Harp okulları öğrencilerinin sınıflara ayrılması, sınıfların kadro ihtiyacına göre ilk sınıflandırma işlemi ile yapılır. (Ek: 7/12/1989 - 3593/3 md.) Harp okulu öğrenimi süresince, 24 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentleri gereğince yapılacak müteakip sınıflandırmalar da, ilk sınıflandırma kapsamı içinde kabul edilir.” hükmüne; "b) Yeniden sınıflandırma" başlıklı 24. maddesinde; “Subaylar, aşağıdaki durumlarda yeniden sınıflandırılırlar: a) Sıhhi sebepler: Sağlık durumları mensup oldukları sınıfın hizmetine elverişli olmadığı hakkında usulüne göre sağlık kurulu raporu alanlar, sınıflandırma kurullarınca beden kabiliyeti ve sınıflandırma yönetmeliği esasları dahilinde uygun görülen sınıflara geçirilirler. Beden kabiliyeti yönetmeliği ve sınıflandırma işlemi neticesinde, birden fazla sınıfta hizmet etmesi uygun görülenler bu sınıfların ihtiyacı da varsa, istedikleri sınıflara geçirilirler. b) (Değişik: 9/8/1991-KHK-445/1 md.; Aynen kabul 23/1/1992-3768/1 md.) Uçuştan ayrılanlar: Uçuculuk niteliğini kaybeden veya uçmak istemeyen uçucu subaylar yeniden sınıflandırılırlar. Ancak sınıf değişikliğini gerektirecek nitelikteki sıhhi sebepler hariç olmak üzere, kara havacılık ve pilot sınıfındaki kıdemli yüzbaşı ve daha üst rütbelerdeki uçuculuk niteliğini kaybeden veya uçmak istemeyen subaylar yeniden sınıflandırılmazlar. Bunların uçuculuk statüleri sona erer. c) (Mülga: 19/4/2000-4564/4 md.) d) İkinci bir tahsil yapanlar: Subay iken Silahlı Kuvvetler hesabına üniversite veya yüksek okullardan birini bitirenler tahsilleri ile ilgili sınıflara geçirilebilirler. e) İdarece görülecek lüzum üzerine: 1. Sınıflandırma hatası sebebiyle yeterlik düşüklüğü gösterdiği sınıflandırma kurullarının tetkik ve teklifi ile anlaşılan teğmenler, 2. Kuruluş ve kadro değişiklikleri sebebiyle veya idarece görülecek lüzum üzerine, sınıflarının değişmesi icap eden subaylar, 3. Yeni bir sınıf kurulmasında, bu sınıfı teşkil etmek üzere lüzumlu personel temini için idarece, lüzum görülecek sınıf ve rütbedeki subaylar, yeniden sınıflandırılırlar. f) (Değişik: 3/7/1975 - 1923/9 md.) Birlikçe kuruluş değişikliği üzerine; Kuvvetler arasında birlikçe yapılan kuruluş değişikliklerinde birliğin personeli aynen o kuvvete nakledilebilir. Bu nakil işleminde kuvvetlerin sınıf ve rütbe ihtiyaçlarına göre yapılacak protokol esas alınır. Bundan sonra personelin eski sınıfına geçmek için yapacağı müracaatlar kabul edilmez. g) (Ek: 7/7/1971-1424/3 md.; Değişik: 2/1/2017-KHK-681/16 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/16 md.) Kuvvet komutanlıklarınca, her yıl subay sınıflandırmaya ilişkin yönetmelikte belirtilen zamanlarda hizmet fazlası veya ihtiyaç duyulan personel sayısı Milli Savunma Bakanlığına bildirilir. Milli Savunma Bakanlığınca, ilgili kuvvet komutanlıklarının görüşleri alındıktan sonra bu personelin kuvvetleri değiştirilebilir. Bu personel, yeni kuvvetinde, sınıfı görevinde istihdam edilebileceği gibi ihtiyaç duyulan sınıflarda istihdam edilmek üzere, yeniden sınıflandırmaya da tâbi tutulabilir. h) (Ek: 28/6/2001-4699/2 md.; Değişik: 2/1/2017-KHK-681/16 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/16 md.) Eşleri farklı kuvvetlere mensup subayların kuvvetleri, aile bütünlüklerinin korunabilmesi amacıyla subay sınıflandırmaya ilişkin yönetmelikte gösterilen usul, esas ve şartlara göre ilgili kuvvet komutanlıklarının da görüşleri alındıktan sonra Milli Savunma Bakanlığınca değiştirilebilir. “Sınıflandırma kurulları ve sınıflandırma yönetmeliği” başlıklı 25. maddesinde; “sınıflandırma ve yeniden sınıflandırma, sınıflandırma kurulları tarafından yapılır. Sınıflandırma kurullarının kuruluşları, çalışma usulleri, kararlarını nasıl alacakları, kurul üyelerinin nitelikleri ve sınıflandırmanın ne zaman ve nasıl yapılacağına ait hususlar sınıflandırma yönetmeliğinde gösterilir.” hükmüne yer verilmiştir. Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Türk Silahlı Kuvvetleri Subay Sınıflandırma Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik Turk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subay, Harp Okulu öğrencileri, yedek subay adaylarını ve bu Yönetmelikte öngörülen sınıflandırma faaliyetlerini yürütmek ve yapmakla görevli personeli kapsar. " hükmüne; "Tarifler" başlıklı 3. maddesinde; "Bu Yönetmelikte ismi geçen aşağıdaki tabirlerin tarifleri şunlardır: a) Sınıflandırma: Hizmetin ifası bakımından şahsı, haiz olduğu vasıflarından en muesir bir şekilde istifade edilebileceği mevkilere müterakki bir şekilde getirebilmek için Silâhlı Kuvvetlerin ihtiyacı, onun beden ve zihin kabiliyetlerini, fiziki profili, mesleği, tahsili, tecrübe ve isteklerinin askerlik hayatı boyunca devamlı olarak değerlendirilmesi işlemidir. b) İlk sınıflandırma: "Şahsın vasıflarına, Silâhlı Kuvvetlerin ihtiyacına istinaden onun en fazla uyduğu sınıf ve ihtisasını bulmak ve tespit etmek işleridir. c) Yeniden sınıflandırma: İlk sınıflandırılması yapılmış bir şahsa kanunda belirtilen sebeplerle tatbik edilecek olan müteakıp sınıflandırma işlemidir. d) Sınıf: Turk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun 21. maddesinde Kuvvetler için belirtilen gruplardan biridir. Jandarma Genel Komutanlığına bağlı fakat jandarma sınıfı haricindeki subaylar iktisap ettikleri ve Kuvvetlerce tespit olunan muharip ve yardımcı sınıflardan herhangi birine mensupturlar. (1) Kara Kuvvetlerinde :(a) Muharip sınıflar; Piyade, süvari, tank, topçu, İstihkam, muhabere, jandarma, (b) Yardımcı sınıflar; Ulaştırma, levazım, harita, ordu donatım, personel, tabip, eczacı, dış tebıbi, kimyager, veteriner, yüksek mühendis, mühendis, askeri hâkim, maliye, öğretmen, bando, teknisyen, sağlık, sıhhiye teknisyen, din işleri... " hükmüne; "Sınıflandırma çeşitleri" başlıklı 6. maddesinde; "926 sayılı Turk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nda belirtildiği üzere sınıflandırma iki çeşittir : (1) İlk sınıflandırma, (2) Yeniden sınıflandırma" hükmüne; "Sınıflandırma vasıtaları" başlıklı 7. maddesinde; " Sınıflandırma vasıtaları şunlardır : (1) Testler: Sınıflandırmanın ilk vasıtası testler olup, tatbik edilecek test gruplarının uygulama şekli, değerlendirilmesi ve bununla ilgili diğer hususlar test yönergelerinde belirtilir, (2) Mülâkat: Çeşitleri, yapılış şekli, mulâkatçılarda aranılacak vasıflar sınıflandırma yönergelerinde belirtilir. (3) Sağlık raporları: Beden Kabiliyeti Yönetmeliği hükümlerine göre işleme tabi sihhi kurul raporlarıdır. (4) Temel askerlik eğitimi ve akademik öğrenimi: Subay adaylarının muhtelif eğitim teşkillerinde test, mulâkat vesair vasıtalarla tespit edilemeyen fiziki profilinin en yakın komutan ve eğitim subayları tarafından tespit edileceği muayyen süreli bir eğitim ve öğrenim olup belirli programlara göre yürütülür. (5) İhtisaslar: Tespiti, çeşitleri, yapısı, unsurları, kazanılması ve geri alınması ile değiştirilmesi, sınıflandırma ve askeri ihtisaslar yönergelerinde belirtilir. (6) Sınıflandırma kayıtları: Kayıt, kabul ve bilumum sınıflandırma merkezlerinde kullanan sınıflandırma kartları, çizelgeler, evsaf kartları, askeri ihtisas ve envanter cetvelleridir." hükmüne; "Sınıflandırma faktörleri" başlıklı 8.maddesinde; "Personelin ilk ve yeniden sınıflandırılmasında genel olarak aşağıdaki faktörler dikkate alınır: (1) Sınıfların kadro ihtiyacı, (2) Personelin sağlık durumu, (3) Zihni kabiliyetleri, (4) Tahsili, sivil mesleği, tecrübesi, alâkaları, (5) Fiziki profili, (6) İsteği" hükmüne; "Yeniden sınıflandırma" başlıklı 10. maddesinde; "Subayların yeniden sınıflandırılmaları aşağıdaki hallerde yapılır : a. Sıhhi sebepler: Sağlık durumları mensup olduğu sınıfın hizmetine elverişli olmadığı hakkında sağlık kurulu raporu alanlar, b. Uçuştan ayrılanlar: Uçuculuk niteliğini kaybeden veya uçmak istemeyen hava subayları, c. Özel hizmet niteliğini kaybedenler: Denizaltı, dalgıç, kurbağa adam, sualtı komando birliklerinde denizdeki patlayıcı maddeleri zararsız hale getiren subaylardan özel hizmet niteliğini kaybedenler, d. İdarece ikinci bir tahsil yaptırılanlar: (1) Subay iken Silâhlı Kuvvetler hesabına üniversite veya yüksek okullardan birini bitirenler tahsilleri ile ilgili sınıflara geçirilebilirler. (2) Yardımcı sınıflardan, Kuvvet Harb Akademilerini başarı ile bitirenlerin hangi sınıflara geçirileceği kuvvetlerin sınıflandırma yönergelerinde gösterilir. e. Yeterlik düşüklüğü gösterenler: İlk sınıflandırma hatasından dolayı yeterlik düşüklüğü gösterdiği sınıflandırma kurullarının tetkik ve teklifiyle anlaşılan teğmenler, f. Kuruluş ve kadro değişikliği sebebiyle sınıfları değişecek subaylar, g. İdarece görülecek lüzum üzerine sınıfları değişecek subaylar, h. Yeni bir sınıf kurulmasında lüzumlu personel temini için idarece görülecek lüzum üzerine sınıfları değişecek subaylar, i. Kuvvetler arasında birlikçe yapılan kuruluş değişikliklerinde; Genelkurmay Başkanlığınca Kuvvetler arasında birlikçe yapılan kuruluş değişikliğinde, birliğin subayları aynen kuvvete nakledilirler. Bunlardan sınıfları değişmesi gerekenlerin sınıfları değiştirilir. Bu birlik subaylarından eski kuvvet ve sınıfına geçmek isteyenlerin yapacağı müracaatlar kabul edilmez. j. Bir kuvvetten diğer bir küvvete nakledilen subaylardan sınıflarının değişmesi icabedenler; Genel Kurmay Başkanlığının tasvibi ile bit kuvvetten dığer bir kuvvete nakledilen subaylar, k. 357 sayılı Askeri Hâkim ve Askeri Savcılar Kanununa göre askeri bâkim yetiştirilmesi için alınanlardan adaylık süresinde engel halleri sebebiyle adaylıklarına son verilenlerle, askeri hâkim ve savcı yardımcılıkları süresi sonunda başarı gösteremeyenler hakkında aynı Kanun'un 10 ve 11. madde hükümleri saklı kalmak üzena sınıflandırılırlar. Bunlardan aynı Kanun'un 10/B-C ve 11. mağdeleri gereğince personel sınıfına geçirilmeleri zorunlu olan Deniz Kuvvetlerine mensup subaylar Deniz Kuvvetler Komutanlığının personel sınıfı bulunmaması sebebiyle ve ihtiyaca göre Kara veya Hava Kuvvetlerine nakledilirler. l. Astsubaylıktan subaylığa geçirilenler (Subaylıkta, astsubaylığındaki sınıfının karşıtı bulunmayanlar ile üniversite ve yüksek okulları bitirerek muvazzaf subaylığa geçirilen astsubaylar dahil). "Yönergeler" başlıklı 13.maddesinde; "Subay sınıflandırma faaliyeti, işlemleri, vasıtaları ve sınıflandırmanın ne şekilde yapılacağına dair teferruatlı hususlar bu Yönetmelik esaslarına göre Kuvvet Kamutanlıklarınca ve Jandarma Genel Komutanlığınca hazırlanacak yönergelerde gösterilir..." hükmüne; Anılan Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinde; "Bu yönetmelikte belirtilen yönergeler yürürlüğe konuluncaya kadar subayların sınıflandırılması, bu Yönetmelik ve Kuvvet Komutanlıklarınca çıkarılacak emirlere göre yapılır.” hükmüne yer verilmiştir. KKY 202-6 (A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi'nin Birinci Bölüm “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; “Bu yönergenin amacı; ilk ve yeniden sınıflandırma işlemlerinin ne şekilde ve nasıl yürütüleceğine dair esas ve usuller ile sınıflandırma kurullarının teşkili, görevleri ve çalışma yöntemlerini belirlemek ve sınıflandırmanın bu Esas ve usullere göre yürütülmesini sağlamaktır.” hükmü; “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde; “Bu Yönerge; a. Muvazzaf/sözleşmeli subayları, b. Kara Harp Okulu öğrencilerini, c. Dış kaynaktan alınacak olan subay adaylarını, ç. Türk Silahlı Kuvvetlerine katılacak 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu'na tabi yükseköğretim kurumu mezunu yükümlüleri, d. Muvazzaf/sözleşmeli astsubayları, e. Kara Kuvvetleri Astsubay Meslek Yüksek Okulu öğrencilerini, f. Silahlı Kuvvetler Bando Astsubay Meslek Yüksek Okulu öğrencilerini, g. Dış kaynaktan alınacak olan astsubay adaylarını, ğ. Uzman erbaş adaylarını, h. Sözleşmeli erbaş ve erleri, ı. 1111 sayılı Askerlik Kanunu'na göre erbaşl/er olarak silahaltına alınacak olan yükümlüleri, i. İlk ve yeniden sınıflandırma faaliyetlerini yapmak ve yürütmekle görevli personeli kapsar.” hükmü; “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde; “…b)Sınıf: Kuvvet Komutanlıklarının teklifi ve Genelkurmay Başkanının onayı ile değiştirilen, kaldırılan veya yeni ihdas edilen ve Subay/Astsubay Sınıflandırma Yönetmeliklerinde belirtilen gruplardan biridir. Kara Kuvvetlerinde; 1) Subay Sınıfları: (a) Muharip Sınıflar: Piyade, süvari, tank, topçu, hava savunma, kara havacılık, istihkam, muhabere, istihbarat, jandarma (b) Yardımcı Sınıflar: Ulaştırma, ikmal, harita, bakım, personel, tabip, eczacı, diş tabibi, kimyager, veteriner, mühendis. askeri hâkim, maliye, öğretmen, bando, sağlık, din işleri” hükmü; “Esaslar” başlıklı 5. maddesinde; “Personelin sınıflandırılmasının amacı; personelin sahip olduğu özelliklerden en etkili bir şekilde faydalanılması ve TSK'nın ihtiyaç duyduğu sınıf ve branşlarda en uygun nitelikte personel istihdamının sağlanmasıdır.” hükmü; “Sınıflandırma vasıtaları” başlıklı 6. maddesinde; “Aşağıda belirtilen hususlar sınıflandırma vasıtası olarak kullanılmak suretiyle sınıflandırmanın mümkün olduğu ölçüde doğru ve sıhhatli yapılması sağlanır. a. Test/Sınavlar: Personelin zihinsel yeteneklerini ve bilgi düzeylerini tespit etmek için kullanılan bir yöntemdir. Sınıflandırma vasıtası olarak test/sınavların hangi gruplara uygulanacağı Kara Kuvvetleri Komutanlığınca belirlenir. Test/sınavların uygulama şekli, değerlendirilmesi ve diğer hususlar ilgili yönergede belirtilir. b. Mülakat: Sınıflandırılacak personel hakkında arzu edilen ve testlerde tespiti mümkün olmayan bilgilerin tespiti ve yazılı olarak değerlendirilmesi amacıyla mülakatçı ile personel arasında planlı ve ölçülü bir konuşma yapılır. Mülakatların hangi gruplarla yapılacağı, hangi bilgilerin elde edileceği, Kara Kuvvetleri Komutanlığınca belirlenir. Mülakatlarla ilgili ayrıntılı hususlar ilgili yönergede belirtilir. c. Sağlık Raporları: Personelin sağlık durumunun hangi sınıflarda görev yapmaya uygun olduğu TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğindeki sınıflandırma çizelgelerinde gösterilmiştir. Sınıflandırma işlemi için yapılan sağlık muayeneleri sonucunda düzenlenen raporlarda, personelin hangi sınıflandırma çizelgelerine göre sınıflandırılması gerektiği belirtilir. ç. Temel ve Akademik Öğrenimler, Kurslar ve Stajlar: Temel ve akademik öğrenimler sırasındaki ders başarı durumları, öğrenim, kurs ve staj sonrası kazanılan meslek, branş ve ihtisaslar en önemli sınıflandırma vasıtalarındandır. d. İhtisaslar: İhtisaslar; eğitim, öğrenim, kurs, staj ve tecrübe ile kazanılır. İhtisasların tespiti, çeşitleri, yapısı, unsurları, kazanılması ve geri alınması ile değiştirilmesi KKY 51-20 Kara Kuvvetleri Askeri İhtisas ve Meslek Gelişim Sistemi (ASİMES) Yönergesi'nde belirtilir. e. Sınıflandırma kayıtları: İlk ve yeniden sınıflandırma faaliyetlerinde kullanılan her türlü kayıt, belge, çizelge ve diğer dokümanlardır. Bunların neler olduğu Birinci Bölüm 9. maddede belirtilmiştir.” hükmü; “Sınıflandırma faktörleri” başlıklı 7. maddesinde; “Personelin ilk ve yeniden sınıflandırılmasında genel olarak aşağıda belirtilen faktörler dikkate alınır: a) Sınıfların kadro ihtiyacı (kontenjanlar) b) Sağlık durumu, c) Zihni yetenekleri (Ders başarı durumları, test/sınav sonuçları), ç) Tahsili, mesleği, tecrübesi, ilgi alanları, mesleki safahatı, d) Özel nitelikleri, e) İsteği, f) Cinsiyeti, g) Uyruğu " hükmü; Anılan Yönerge’nin İkinci Kısmında “Kara Harp Okulu Öğrencilerinin İlk Sınıflandırılması” başlıklı 1. maddesinde; “a. Genel: Kara Harp Okulu öğrencilerinin ilk sınıflandırması bilgisayar destekli olarak yapılır. Sınıflandırmanın bilgisayar destekli olarak yapılmasında; (1) Personel Temin ve Yetiştirme Planları gereğince saptanan sınıf kontenjanları, (2) Öğrencilerin sağlık durumları, (3) Öğrencilerin başarı durumları, (4) Öğrencilerin istekleri faktör olarak kullanılır. b. Sorumluluk: Kara Harp Okulu öğrencilerinin bu yönerge esaslarına göre sınıflandırılmasından Kara Kuvvetleri Personel Başkanlığı ve Kara Harp Okulu Komutanlığı sorumludur. c. Esaslar: (1) Kara Harp Okulu öğrencilerinin bilimsel dallara ayrılması Kara Harp Okulu Komutanlığınca yapılır. Öğrencilerinin bilimsel dallara ayrılması faaliyetinin hangi yıl yapılacağı Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından emirle bildirilir. (2) Kara Harp Okulu öğrencilerinin askeri meslek sınıflarına sınıflandırılması Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığınca yapılır. Sınıflandırma faaliyetinin hangi yıl yapılacağı Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından emirle bildirilir. (3) Niteliklerine göre gruplandırılmış (binici, kara havacılık, bayan öğrenci, misafir askeri öğrenci, “yardımcı sınıf, muharip sınıfı öğrenciler, başarı durumlarına göre sıralanır ve “dağılım sağlanacak şekilde paket yöntemiyle sınıflandırılır. Kara harp Okulu öğrencilerinin (Bayan öğrenciler dâhil) askeri meslek sınıfları; EK-A'daki çizelgede belirtilen bilimsel dal/lisans eğitimi-askeri meslek sınıf ilişkisi dikkate alınarak belirlenir. (4) Kara Harp Okulu'nun 4. sınıfının sonunda mezuniyet sıralama puanına göre ilk üç dereceye giren öğrenciler sınıflarını, istedikleri sınıf (sağlık ve nitelikleri itibarıyla uygun olmaları hâlinde) ile değiştirmek için müracaat edebilir ve Kara Kuvvetleri komutanlığınca uygun görülmesi hâlinde sınıfları değiştirilebilir ç. Kara Harp Okulu Komutanlığının Görevleri: (1) Öğrencilerin sınıflandırmanın yapılacağı yıl itibarıyla mezuniyet akademik kredi ortalamasını ve mezuniyet sıralama puanını hesaplar ve öğrencileri mezuniyet akademik kredi ortalamasına göre sıralar. Öğretim yılı sonunda üst sınıfa geçmeye hak kazanan öğrenciler için EK-B'de belirtilen çizelgeyi düzenler. (2) Kara Havacılık sınıfına ayrılmaya istekli öğrencileri belirleyerek uçuşa elverişlilik muayenesi için Hava Sağlık Muayene Merkezine gönderir. “Uçucu yetiştirilmeye elverişlidir.” raporu alan öğrencileri Kara Havacılık Okul Komutanlığında Pilot Seçme Sistemi (PSS) testinden geçirir ve istekli öğrencilerin birinci tercihlerine Kara Havacılık sınıfını yazmalarını sağlar. Bu kapsamdaki öğrenciler için ayrıca EK-C çizelgeyi düzenler. (3) Diğer öğrencilerin sınıflandırılmasına esas olacak sağlık muayenelerini yaptırır. (4) Binicilik takımında bulunan öğrencilerden biniciliğe devam etmek isteyenlerin dilekçelerini alır. (5) Öğrencilerin isteklerini belirler. (6) çizelgenin sağlık kodu hanesini; (a) Sağlık raporlarının karar hanesi sağlam olanlar için “S”, (b) Herhangi bir hastalık ve arızası olanları, hastalık ve arızalarının TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen madde, dilim ve fıkrasını A/7 f1, B/45 f4 şeklinde (Hastalık ve arızaları, ulaştırma, ikmal, bakım, personel ve maliye sınıflarına ayrılmayı gerektirenlere (A), Hastalık ve arızaları, ikmal, bakım, personel ve maliye sınıflarına ayrılmayı gerektirenlere (B), (c) Kara havacılık sınıfına ayrılmaya istekli ve “Uçucu yetiştirilmeye elverişlidir.” raporu alanlar için “P”, (ç) Harita sınıfına ayrılmaya istekli üç boyutlu görüş niteliğine sahip oldukları Harita Genel Komutanlığınca belirlenmiş olanlara yukarıdakilere ilave olarak “H” yazarak doldurur, (7) Hastalık ve arızaları TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin A, B ve D dilimlerine giren öğrenciler için EK-Ç çizelgeyi düzenler. KHO Revirinde görevli tabipler marifetiyle sınıflandırma işlemine tabi tutulacak öğrencilerin ayrıntılı sağlık durumlarını inceleyerek hastalık ve arızaları en ağır olanlardan başlamak üzere sıralar. Bu sıralama yardımcı sınıfa ayrılacak öğrencileri belirlemede esas alınır. Öğrencilerin sağlık kurul raporlarının fotokopilerini çizelgeye ekler. (8) Sınıflandırma işlemlerine esas olacak bilgileri kapsayan çizelgeler bilgisayar ortamında hazırlanır ve Kara Harp Okulu Komutanınca onaylanır. Çizelgeleri her yıl ağustos ayında K.K.Per.Tem.Mrk.K.lığına gönderir. .... e. Kara Kuvvetleri Personel Plan ve Yönetim Daire Başkanlığının Görevleri: (1) Personel Temin ve Yetiştirme Planları, öğrenci mevcutları ile sınıfların kadro-mevcut durumları, yıl içindeki subay kayıp ve kazançlarını dikkate alarak her yıl sınıflandırılacak öğrencilere ait kontenjan tablosunu hazırlar ve Kara Kuvvetleri Personel Temin Merkezi Komutanlığına gönderir. (2) TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre yardımcı sınıf olması gereken öğrenci sayısının yardımcı sınıfların toplam kontenjanından fazla olması durumunda bu öğrencilerin tamamı yardımcı sınıflara ayrılır. Bu durumda fazla ayrılan miktarın bir sonraki yıl kontenjanından düşülmesini sağlar. …. ğ. Kara Havacılık sınıfına ayrılacak öğrencilerin sınıflandırılması: Kara havacılık sınıfına ayrılacak öğrencilerinin seçiminde kriter olarak, Pilot. Seçme Sistemi (PSS) sonucunun “% 30'u , Mezuniyet akademik kredi ortalamasının % 60’ı ve İngilizce notunun %10’u alınarak belirlenecek ortalama not kullanılır. Bunun nota göre ilk öğrenciden başlanarak kontenjan miktarı kadar öğrenci Kara Havacılık sınıfına ayrılır. …. ı. Bayan öğrencilerin sınıflandırılması: KHO mezuniyet sıralama puanına göre sıralanan öğrenciler, ilk öğrenciden başlanarak sınıf kontenjanları, sağlık durumları ve tercihleri doğrultusunda sınıflandırılır. i. Yardımcı sınıfa ayrılacak öğrencilerin belirlenmesi: (1) Kara Harp Okulu Komutanlığınca bildirilen hastalık ve arıza önem sırası listesi doğrultusunda; kontenjan miktarı kadar öğrenci hastalık ve arızası en ağır öğrenciden başlayarak yardımcı sınıfa ayrılmak üzere seçilir. (2) Kara Harp Okulu mezuniyet akademik kredi ortalamasına göre sıralanan öğrenciler, her paketteki öğrenci sayısı muharip sınıf paketlerindeki öğrenci sayısını geçmeyecek şekilde en az iki pakete ayrılır. Her pakete sınıf kontenjanları eşit biçimde dağıtılır. Sınıflandırma her paket kendi içerisinde KHO mezuniyet sıralama puanı en yüksek öğrenciden başlanarak sınıf kontenjanları, sağlık durumları, öğrencilerin bilimsel dalları ve tercihleri doğrultusunda yapılır. j. Muharip sınıfa ayrılacak öğrencilerin belirlenmesi: Yukarıda belirtilen gruplardaki öğrenciler sınıflandırıldıktan sonra geriye kalan öğrenciler muharip sınıflara ayrılır. Bu kapsamda; (1) Kara Harp Okulu mezuniyet akademik kredi ortalamasına göre sıralanan öğrenciler paketlere bölünür. Bölümden sonra kalan sayı birinci paketten itibaren her pakete ilave bir öğrenci gelecek şekilde sırayla dağıtılır. (2) Paketlerin her biri, 5 - 6 öğrenci olacak şekilde eşit sayıda küçük gruplara bölünür. Her paket ve küçük gruba sınıf kontenjanları eşit biçimde dağıtılır. Bu işlemde amaç öğrencileri akademik başarı durumlarına göre sınıflara dengeli bir şekilde dağıtmaktır. (3) Sınıflandırma her küçük grup kendi içerisinde KHO mezuniyet sıralama puanı en yüksek öğrenciden başlanarak sınıf kontenjanları, öğrencilerin bilimsel dalları ve öğrenci tercihleri doğrultusunda yapılır. k. Sınıflandırma sonuçları, Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı tarafından onaylanmasını müteakip Kara Harp Okulu Komutanlığı ve diğer ilgili makamlara gönderilir. I. KHO öğrencilerinin bu yönergenin 3'üncü bölümü gereğince yapılan müteakip sınıflandırmaları ilk sınıflandırma kapsamı içinde kabul edilir.” hükmü; Anılan Yönerge'nin "Kara Havacılık Sınıfına Geçirilecek Personelin yeniden sınıflandırılması başlıklı 9. alt maddesinde ise; " a. Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Türk Silahlı Kuvvetleri Subay ve Astsubay Sınıflandırma Yönetmeliği ve Personel Yetiştirme Planı gereği kara havacılık sınıfına personel temini ihtiyacının olduğu dönemlerde yapılır. b. Kara havacılık sınıfına personel temini emri Kara Kuvvetleri Personel Planı ve Yönetim Dairesi Başkanlığından gelen kontenjanlar doğrultusunda Kara Kuvvetleri Tayin Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanarak birliklere yayımlanır." hükmü düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : I- KKPL 52-1 Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temin ve Yetiştirme Planının (2014-2023) iptali istemi yönünden; Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 24. maddesinde subayların yeniden sınıflandırılmasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği; 25. maddesiyle sınıflandırma kurullarınca sınıflandırmanın ne zaman, ne şekilde yapılacağı hususunda yapılacak düzenlemenin Yönetmelikle düzenleneceği belirtilip, Türk Silahlı Kuvvetleri Subay Sınıflandırma Yönetmeliği ile temel düzenlemeler yapıldıktan sonra anılan Yönetmelik'in 13. maddesiyle sınıflandırma faaliyetine dair ayrıntılı hususlar yönergeye bırakılarak, bu alanda idareye düzenleme yetkisi verildiği, Yönetmelik kapsamında ihdas edilen KKY 202-6 (A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesi ile de; subay sınıfları içerisinde hangi sınıfların muharip, hangi sınıfların yardımcı sınıflar içerisinde yer aldığının sayma usulü ile belirlendiği, Kara Kuvvetleri Personel Plan ve Yönetim Daire Başkanlığı tarafından Personel Temin ve Yetiştirme Planlarıyla her yıl sınıflandırılacak öğrencilere ait kontenjan tablosunun hazırlanacağı, Kara Harp Okulu öğrencilerinin ilk sınıflandırmasının bilgisayar destekli olarak sırasıyla Personel Temin ve Yetiştirme Planları gereğince saptanan sınıf kontenjanları, öğrencilerin sağlık, başarı durumları ve istekleri dikkate alınarak yapılacağı, niteliklerine göre gruplandırılmış öğrencilerin başarı durumlarına göre sıralanarak, dağılım sağlanacak şekilde paket yöntemiyle sınıflandırma işleminin yapılacağı, 926 sayılı Kanun, Türk Silahlı Kuvvetleri Subay ve Astsubay Sınıflandırma Yönetmeliği ve Personel Yetiştirme Planı gereği kara havacılık sınıfına personel temini ihtiyacının olduğu dönemlerde kara havacılık sınıfına geçirilecek personel için yeniden sınıflandırılma yapılabileceği, bu yöndeki personel temini emrinin Kara Kuvvetleri Personel Planı ve Yönetim Dairesi Başkanlığından gelen kontenjanlar doğrultusunda hazırlandığı anlaşılmaktadır. İdarenin hizmetin gerekleri doğrultusunda teşkilatlanma, hizmetin gereksinimine göre o hizmeti hangi niteliklere sahip personel eliyle yürütüleceğini belirleme, personeli bu niteliklere uygun şekilde eğitip yetiştirerek, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacına binaen belirlenen kadro ihtiyacı (kontenjanlar) dahilinde personelin sahip olduğu özelliklerden en etkili şekilde faydalanılacak personelin sınıflandırılması hususunda geniş takdir yetkisinin bulunduğu, mevzuat uyarınca Kara Harp Okulu öğrencilerinin sınıflandırılmasının ise Personel Temin ve Yetiştirme Planları çerçevesinde belirlenen kontenjanlar dahilinde yapılacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde, her yıl sınıflandırılacak öğrencilere ait öğrenci mevcutları ile sınıfların kadro-mevcut durumları, yıl içindeki subay kayıp ve kazançlarını dikkate alarak hazırlanan kontenjan tablolarını içerir dava konusu Personel Temin ve Yetiştirme Planının kamu yararı ve hizmet gereklerine ve üst normlara uygun olduğu, iptali istenilen düzenleyici işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. II- Davacının, kara havacılık sınıfına pilot adayı olarak geçirilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden; Uyuşmazlığın, dava tarihi itibarıyla bakım sınıfına, dolayısıyla da yardımcı sınıfa mensup davacının kara havacılık sınıfına pilot adayı olarak geçirilmesine ilişkin başvurusunun, kıta kaynağından pilot temininde KKPL 52-1 Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temin ve Yetiştirme Planı (2014-2023) uyarınca sadece "piyade, tank, topçu, hava savunma, istihkam ve muhabere" sınıfı mensuplarına başvuru hakkı tanındığı gerekçesiyle reddi işleminden kaynaklandığı, davacı tarafından her ne kadar davaya konu başvurusunun Kara Harp Okulunda yapılan ilk sınıflandırma işleminde başkaca herhangi bir kriter gözetilmeksizin sadece kadın olması hasebiyle yardımcı sınıfa ayrılmasından kaynaklandığı, bakım sınıfına mensup olması nedeniyle havacılık sınıfına geçme hakkının elinden alındığı ileri sürülmekte ise de; mevzuat hükümleri uyarınca öncelikle kadro ihtiyacı (kontenjanlar) gözetilerek diğer sınıflandırma faktörleriyle birlikte Kara Harp Okulunda ilk sınıflandırma işleminin öğrencilerin başarı durumlarına göre dağılım sağlanacak şekilde paket yöntemiyle ve bilgisayar destekli olarak yapıldığı, Uyap üzerinden yapılan incelemede davacının yapılan bu ilk sınıflandırma işlemine karşı dava açmadığının anlaşıldığı, ilk kez sınıflandırması yapılıp sonradan sağlık ve başka diğer nedenlerle yeniden sınıflandırması planlanan yetiştirme kontenjanlarının belirlendiği ve ihtiyaca binaen takdir yetkisi kapsamında kara havacılık sınıfına geçiş için sadece belirli muharip sınıfların (piyade, tank, topçu, hava savunma, istihkam ve muhabere sınıflarının) kaynak olarak gösterildiği, davacının ise belirtilen muharip sınıflar içerisinde yer almadığı, yine bireysel işlemin dayanağı olan KKPL 52-1 Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temin ve Yetiştirme Planının da hukuka uygun bulunduğu gözetildiğinde, bu plana dayanılarak tesis edilen dava konusu bireysel işlemde de hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.