Danıştay Kararı · E. 2019/15487 · K. 2024/1580

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2019/15487 E.  ,  2024/1580 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2019/15487 Karar No : 2024/1580 KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNANLAR : I- (DAVACI) … VEKİLİ : Av. … II- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı/… VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF : I- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı/… II- (DAVACI) ... İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesince, davanın reddi yolunda verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, … tarih ve … sayılı Safranbolu Belediye Mecisi kararının … ve … parsel sayılı taşınmazlara yönelik kısmının bozulması, kalan kısmının onanması yolundaki Danıştay Altıncı Dairesinin 20/09/2018 tarih ve E:2018/2123, K:2018/6978 sayılı kararının; davalı tarafından bozulmaya, davacı tarafından onamaya ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Karabük ili, Safranbolu ilçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planlarının onaylanmasına ilişkin Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının ve bu planlara yapılan itirazın reddine ilişkin Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; Danıştay Altıncı Dairesinin 20.03.2014 tarihli, E:2013/5125, K:2014/2245 sayılı bozma kararına uyularak, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyanın birlikte değerlendirilmesinden; taşınmazlara getirilen kullanım kararları yönünden dava konusu nazım ve uygulama imar planlarının üst ölçekli plan kararlarına uygun ve birbirleriyle uyumlu olduğu, dava konusu 07/06/2011 tarihli imar planının, alanda bütüncül olarak kabul edilen 22/10/2010 tarihli koruma amaçlı imar planına yapılan itirazların değerlendirilerek karara bağlanmasına yönelik olduğu, davacıya ait … ve … parsel sayılı taşınmazların 07/06/2011 tarihli koruma amaçlı uygulama imar planı değişikliği onama sınırı içinde yer almadığı, söz konusu imar planı değişikliğinin davacıya ait taşınmazların batı sınırından geçtiği ve … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsadığı, davacıya ait taşınmazların kullanım kararlarının ise 22/10/2010 onay tarihli koruma amaçlı imar planı ile belirlendiği, … ve … parsel sayılı taşınmazların da içinde yer aldığı park alanının, çalışma alanlarını konut alanlarından ayırıcı özelliği ve büyük alan kullanımı nedeniyle nazım imar planının yeşil alan ana kurgusu içerisinde yer aldığı, söz konusu taşınmazların imara açılmasının 22/10/2010 onay tarihli koruma amaçlı imar planının ana kararlarını, sürekliliğini bozacağı, yeşil alan kurgusunu zedeleyeceği, ayrıca taşınmazların üç kollu kavşak bölgesine cepheli olduğu, önemli kavşak noktalarında, çevresinde yeşil alan ve sosyal donatı alanı oluşturmak suretiyle yapılaşmanın geriye çekilmesinin planlama esaslarına uygun olduğu, davacıya ait taşınmazların doğusunda yer alan ve tamamı rekreasyon alanı kullanımında iken planlara askı süresi içinde yapılan itiraz sonucunda kısmen konut alanına ayrılan … ada, … parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak; Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelikte rekreasyon alanlarının, plan ile ayrılması zorunlu donatılar içerisinde tanımlanmadığı, 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında hazırlanan planlarda sosyal donatı ve teknik altyapı standartlarının Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik ekindeki asgari büyüklük koşulunu sağlaması gerekirken, 2863 sayılı Kanun kapsamında hazırlanan planlarda belli bir sosyal donatı ve teknik altyapı standartının bulunmadığı, bu alanların planlama bölgesinin ihtiyaçlarına göre her bir planda ayrı ayrı belirlendiği, ayrıca dava konusu planda da rekreasyon alanlarının, tarihi yerleşimin ve doğal sit alanının yüksek noktadan izlenmesi amacıyla uygun bakı noktalarında planlandığı, sit alanının siluetini etkilemeyen uygun bakı bölümünde ve batısındaki konut alanları ile ilişkili olan kısımda rekreasyon alanının konut alanına çevrildiği, ayrıca artan nüfusun ihtiyacı olan park alanı parsel içinden karşılanmak suretiyle, doğal sit sınırını takip eden tampon yeşil alan sürekliliğinin devam ettirildiği, bu nedenle dava konusu planda rekreasyon alanının bir kısmının konut alanına çevrilmesinin planlama esaslarına ve şehircilik ilkelerine aykırı olmadığı, davacıya ait taşınmazların kuzeyinde yer alan ve ticaret alanı kullanımı öngörülmüş olan … ve … parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak; dava konusu koruma amaçlı imar planında sosyal donatı alanlarının yer seçimi kararlarının, plan bütünlüğü içinde, erişilebilirlik, arazi yapısı, konut ve çalışma alanları ile ilişkisi gibi hususlar gözetilerek belirlendiği, … ve … parsel sayılı taşınmazların park alanı olan kullanımının ticaret alanına dönüştürülmesinin parsel ölçeğinde bir plan değişikliği olarak değil, plan bütünlüğü içinde oluşturulan yeni plan kararlarının bir parçası olarak kabul edilmesi gerektiği, dolayısıyla kaldırılan yeşil alan yerine bölgede eşdeğer alan ayrılmasına gerek bulunmadığı, ayrıca uyuşmazlık konusu parsellere getirilen ticaret alanı işlevinin, planın bütünselliğine uygun olduğu ve yeşil alan dengesini bozmadığı, diğer taraftan dava konusu koruma amaçlı imar planına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye meclis kararına ilişkin olarak; dava konusu 07/06/2011 onay tarihli koruma amaçlı imar planı değişikliği ile davacıya ait parsellere ilişkin herhangi bir kullanım kararı getirilmediğinden, davacı tarafından söz konusu plana yapılan itirazın, taşınmazların plan düzenleme sınırı kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesinin mevzuata ve planlama esaslarına aykırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Uyuşmazlık konusu 06/07/2011 onay tarihli 1/5000 ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planı değişikliklerinin … ve … parsel sayılı taşınmazlara yönelik kısmı yönünden; davacı tarafından, 06/08/2010 onay tarihli imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, nazım imar planı değişikliği sınırının etkileme geçiş alanının bir bölümünü de kapsadığı ve bu alanda değişiklik yapıldığı, söz konusu değişikliğin … ve … parsel sayılı taşınmazların park alanından ticaret alanına çevrilmesi işlemi olduğu, ancak bu bölgenin ticaret alanına çevrilmesi için teknik ve fiili zorunluluk bulunmadığı gibi, kullanımı değiştirilen alan için bölgede eşdeğer alan da ayrılmadığı gerekçesiyle … İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, etkilenme geçiş alanı içindeki taşınmazlara yönelik nazım imar planı değişikliği yapılırken, yetkili Koruma Bölge Kurulundan görüş alınmadığı, söz konusu işlemin bu nedenle de hukuka uygun olmadığı gerekçesi eklenmek suretiyle Danıştay Altıncı Dairesinin 14.04.2014 tarih ve E:2012/3006, K:2014/3053 sayılı kararı ile onandığı ve kararın düzeltilmesi isteminin de Danıştay Altıncı Dairesinin 23/10/2014 tarih ve E:2014/8067, K:2014/6273 sayılı kararı ile reddedildiği, bu haliyle uyuşmazlık konusu … ve … parsel sayılı taşınmazlarda öngörülen ticaret alanı işlevinin, şehircilik ilkelerine, planlama tekniğine ve mevzuata aykırı olduğunun kesinleşmiş yargı kararı ile tespit edildiği, bu durumda dava konusu 06/07/2011 onay tarihli 1/5000 ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planı değişikliklerinin söz konusu parsellere getirilen ticaret alanı fonksiyonuna ilişkin kısmı yönünden iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmadığı gerekçesiyle idare mahkemesi kararının anılan kısmının bozulmasına, dava konusu koruma amaçlı imar planı değişikliklerinin, … ve … parsel sayılı taşınmazlar dışında kalan kısımları yönünden ise; temyiz istemine konu İdare mahkemesi kararında 2577 sayılı Yasanın 49 maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığı gerekçesiyle idare mahkemesi kararının anılan kısmının onanmasına karar verilmiştir. KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; 06/08/2010 onay tarihli imar planında … ve … parsellerin sehven plan sınırı içinde gösterildiği, anılan imar planlarının idarenin iradesini yansıtmaması sebebiyle yürürlükte olmadığı, yürürlüğe girmiş olsa bile 22/10/2010 tarihli imar planı kararıyla yürürlüğünün kalmayacağı, bu nedenle, dava dilekçesinin idareye tebliğ edildiği tarihte ve en geç idare mahkemesince yürütmeyi durdurma isteminin kabulüne karar verildiği 06/07/2011 tarihinde, 22/10/2010 onay tarihli imar planları yapıldığından yürürlükte olmayan 08/06/2010 onay tarihli imar planları hakkında karar verildiği, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların tümünün 22/10/2010 onay tarihli imar planları ile planlandığı, dava konusu edilen 07/06/2011 onay tarihli plan değişikliğinin …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsamadığı, davacının hem itiraz dilekçesinde hem dava dilekçesinde sadece kendi parsellerine yönelik olarak talepte bulunduğu, … ve … parsellerin iptalinin istenmediği, ancak bu parsellere yönelik olarak yapılan düzenlemelerin emsal gösterildiği, anılan parseller uyuşmazlığın konusu olarak kabul edilse dahi 07/06/2011 onay tarihli imar planı değişikliği kapsamında olmadığından davanın reddi gerektiği, kaldı ki bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda da anılan parsellerde getirilen kullanım kararlarının uygun olduğu değerlendirmelerine yer verildiği, bu nedenle davanın tümüyle reddi gerektiği ileri sürülmektedir. Davacı tarafından; Davaya konu koruma amaçlı imar planlarının, 06/08/2010 onay tarihli imar planı değişikliğinin … ve … parsel sayılı taşınmazlara yönünden iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda verilerek kesinleşen yargı kararını etkisiz kılmak için kabul edildiği, anılan iptal kararının gereklerinin yerine getirilmediği, dava konusu işlemlerin iptali gerektiği ileri sürülmektedir. SAVUNMALARIN ÖZETİ : Davacı tarafından; savunma verilmemiştir. Davalı idare tarafından; düzeltilmesi istenen kararın, redde yönelik kısmının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı tarafından ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle davacının karar düzeltme istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Dairemiz kararının Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının …, … ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlara yönelik kısmı yönünden davacının ve davalının temyiz istemlerinin kabulü ile idare mahkemesi kararının anılan kısımlarının bozulmasına, Dairemiz kararının kalan kısımları yönünden ise davacının karar düzeltme isteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Safranbolu Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon İmar Planları, Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayıl kararı ile kabul edilerek Karabük Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile uygun görülmüştür. Anılan koruma amaçlı imar planları Safranbolu Belediye Meclisinin … tarihli, … ve … sayılı kararları ile onaylanarak askıya çıkarılmıştır. Askı süresi içinde davacı tarafından … ve … parsel sayılı taşınmazlara ilişkin olarak yapılan itiraz, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı ile … sayılı parsel yönünden kabul edilerek imar planında değişiklik yapılması gerektiğinden kabul edilen diğer 73 adet itirazla birlikte Karabük Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna gönderilmiştir Karabük Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile … parsel sayılı taşınmaza ilişkin imar planı değişikliği talebi sosyal altyapı dengesini bozucu nitelik taşıdığı gerekçesiyle uygun görülmeyerek durum davacıya 11/05/2011 tarihli yazı ile tebliğ edilmiştir. Diğer taraftan Karabük Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararında 73 adet değişiklik talebinin kabul edilen kısmı doğrultusunda hazırlanan imar planları … tarih ve … sayılı kurul kararı ile uygun bulunarak onaylanmak üzere davalı idareye gönderilmiştir. Karabük Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca uygun bulunan plan değişikliği taleplerinin Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanarak askıya çıkarılması üzerine davacı tarafından bu imar planlarına karşı askı süresi içinde … tarihli dilekçe ile … ve … sayılı parseller yönünden yapılan itiraz, davacıya ait taşınmazların askıya çıkan imar planlarının kapsamında bulunmadığından bahisle … tarih ve … sayılı belediye meclis kararı ile reddedilmiştir. Bunun üzerine, Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının ve bu planlara yapılan itirazın reddine ilişkin Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi: Kararın Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının … ve … parsel sayılı taşınmazlara yönelik kısmı ile … tarih ve … sayılı kararı yönünden; Danıştay Dava Daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise adı geçen yasa maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymamaktadır. Bu nedenle, Dairemiz kararının anılan kısmı yönünden davacının karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir. Kararın Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının …, … ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlara yönelik kısmı yönünden; 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrası uyarınca, Dairemiz kararının anılan kısmı yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 20/09/2018 tarih ve E:2018/2123, K:2018/6978 sayılı kararının anılan kısmı kaldırılarak işin esası incelendi: Dava dilekçesinde, davacı parsellerinin kuzeyinde yer alan … ve … parsel sayılı taşınmazların koruma amaçlı imar planları kapsamında park alanı olarak planlı iken Koruma Kurulu görüşü alınmaksızın ticaret alanına çevrildiği, davacı parsellerinin doğusunda yer alan rekreasyon alanının (108 ada, 3 parsel) küçültüldüğü, karşılığında gerekli altyapı alanı ayrılmadığı, anılan imar planı değişiklikleri yapılırken 4 katlı konut alanı kullanımındaki … ve … parsel sayılı davacı taşınmazlarının park alanına çevrilmesinin uygun olmadığı iddiaları ileri sürülerek davaya konu edilen belediye meclisi kararlarının … ve … parsel sayılı taşınmazlar yönünden iptali istenilmiştir. Davacı tarafından sunulan 25/11/2010 ve 16/06/2011 tarihli itiraz dilekçelerinden, taşınmazın doğusunda ve kuzeyinde yapılan imar planı değişiklikleri emsal gösterilerek benzer düzenlemelerin davacı parseli için de getirilerek … ve … parsel sayılı taşınmazların konut alanı olarak planlanması talep edilmiştir. Bu durumda, görülmekte olan davanın konusunun yalnızca Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının … ve … parsel sayılı taşınmazlar ve anılan imar planlarına yapılan itirazın reddine yönelik Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile sınırlı olduğu neticesine ulaşılmıştır. Bu durumda, dava konusu edilmeyen Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının …, … ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlara yönelik kısmı bakımından hüküm kurulmasına olanak bulunmadığından davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararının … ve … parsel sayılı taşınmazlar yönünden bozulması, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden onanması yolundaki Dairemiz kararının anılan kısımlarına yönelik karar düzeltme istemlerinin kabulü ile, İdare Mahkemesince verilen kararın anılan kısımlarının bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının ve davalının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararının Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının …, … ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlara yönelik kısmının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Dairemiz kararının kalan kısımları yönünden davacının karar düzeltme isteminin reddine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 06/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.