Danıştay Dava Dairesi · E. 2019/2240 · K. 2024/1095

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2019/2240 E.  ,  2024/1095 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2019/2240 Karar No:2024/1095 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... Akaryakıt Otomotiv Nakliyat İnşaat Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI)... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirket tarafından, 15 Temmuz 2016 gecesi motorin ve benzin için belirlenen tavan fiyatın üstünde satış yapıldığından bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin 5. fıkrası uyarınca bayilik lisansının iptal edilmesine ve anılan Kanun'un 19. maddesinin 7. fıkrası uyarınca da 84.575,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 15-16/07/2017 tarihlerinde motorin ve benzin için belirlenen tavan fiyatın üstünde satış yapıldığı sabit ise de, davalı idare tarafından, idarî para cezasının hangi gerekçe ile üst sınırdan verildiğinin somut bir bilgi ve belge ile ortaya konulamadığı, ayrıca bu durumu belirten herhangi bir açıklama da getirilmediği, bu itibarla, idari para cezası tayininde herhangi bir somut kriter gözetilmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle kanunda öngörülen üst sınırdan idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı; Bayilik lisansı sahibi davacı şirket ile dağıtıcısı ... Petrolcülük A.Ş. arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin kurallarının 5015 sayılı Kanun ve bu Kanun'a göre çıkarılmış Yönetmelik hükümleri uyarınca belirlendiği, dolayısıyla sözleşme hükümlerinin de anılan Kanun uyarınca getirilen yükümlülüklerin uygulanması/somutlaştırılması olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu durumda, söz konusu sözleşme hükümlerine karşı hile yapılması da 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 5. fıkrası kapsamında lisans iptalini gerektireceğinden dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin idari para cezasına ilişkin kısmı hukuka aykırı bulunarak işlemin bu kısmının iptaline; lisansın iptaline ilişkin kısmı ise hukuka uygun bulunarak bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nce; dava konusu işlemin, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 7. fıkrası uyarınca 84.575,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 15-16/07/2016 tarihlerinde motorin ve benzin için belirlenen tavan fiyatın üstünde satış yapıldığının sabit olduğu, mevzuatla yasaklanmış olan piyasa faaliyetleri kapsamında ticari faaliyet yürütülmeye çalışıldığı dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerden anlaşıldığından, davalı idarenin 5015 sayılı Kanun’da belirlenen üst sınırdaki tutar üzerinden takdir hakkını kullanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; Davacı şirketin 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 5. fıkrasının ihlâli nedeniyle sahibi olduğu bayilik lisansının iptal edilmesine ilişkin kısmı yönünden; davacı şirketin dağıtıcısı ... Petrolcülük A.Ş.'nin internet sitesinde 13/07/2016 tarihinde ilan edilen tavsiye satış fiyatları kurşunsuz benzin için 4,37-TL, motorin için 3,82-TL iken, kurşunsuz benzinin 6,00-TL'den, motorinin ise 5,50-TL'den satıldığı sabit ise de 5015 sayılı Kanun uyarınca ancak kanuna karşı hile veya gerçek dışı beyanda bulunulduğunun tespiti hâlinde lisans iptalinin mümkün olduğu, davacının dağıtıcısı tarafından belirlenen fiyatların üstünde satış yaptığı yönünde davalı idarece yapılan tespitlerin, kanuna karşı hile veya gerçek dışı beyan olarak nitelendirilemeyeceği, davacı tarafından gerçekleştirilen bu eylem nedeniyle bayilik lisansının iptali yaptırımının uygulanmasının ölçülülük ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemin bayilik lisansının iptaline ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, tarafların istinaf başvurularının kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, idari para cezasına ilişkin kısım yönünden davanın reddine; lisansın iptaline ilişkin kısım yönünden ise dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, akaryakıt fiyatının artırılması yönünde şirket yetkililerinin bir talimatının bulunmadığı, istasyon çalışanının şirkete olan borcunu ödemek amacıyla böyle bir eylemde bulunduğu, çalışanın iş akdi fesih edilerek müşterilere fazla alınan ücretin iade edildiği; davalı idare tarafından, dağıtıcı tarafından belirlenen fiyatın üzerinde satış yapılmasının kanuna karşı hile niteliğinde olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı ve davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının ve davalı idarenin temyiz istemlerinin reddine, 2. Kısmen dava konusu işlemin iptali kısmen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik tarafların istinaf başvurularının kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin, bayilik lisansın iptaline ilişkin kısmının iptali, idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine, 5. Davalı idare harçtan muaf olduğundan, temyiz aşamasında yatırılan toplam...-TL harcın istemi hâlinde davalı idareye iadesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 04/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.