Danıştay Dava Dairesi · E. 2019/4341 · K. 2024/863

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2019/4341 E.  ,  2024/863 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2019/4341 Karar No:2024/863 TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVACI) ... 2. (DAVALI) ... Kurulu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davalı idare tarafından vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanması; davacı tarafından esası yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davalı idarenin kaldıraçlı alım satım piyasalarını (foreks, forex) tüketiciyi koruyacak şekilde düzenlemediği, faaliyet gösteren aracı kurumları zamanında ve etkin şekilde denetlemediği, görev ve sorumluluklarını yerine getirmediği ve hizmet kusuru bulunduğundan bahisle 30.000,00-USD maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi’nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; kaldıraçlı işlemlerin, taşıdıkları yüksek risk unsuruna rağmen tüm dünyada oldukça rağbet gördüğü, bu işlemleri tüm dünyada cazip kılanın da az miktarda teminatla yüksek kâr elde etme beklentisi olduğu, ancak piyasanın yönünün yatırımcıların beklentilerinin aksi doğrultusunda gerçekleşmesi durumunda, büyük zararlarla karşılaşılmasının kaçınılmaz olduğu ve döviz piyasasının, dünya üzerindeki birçok gelişmeden etkilendiği ve fiyatların değişkenliğinin oldukça yüksek olduğu göz önüne alındığında, fiyatların yatırımcıların beklentilerinin aksi yönde değişmesi ve yatırımcıların bu piyasalarda para kaybetmesinin sıklıkla yaşandığı; Davacı tarafından, davalı idarenin kaldıraçlı işlemler piyasasını düzenleme ve denetime ilişkin görev ve sorumluluğunu 2011 yılında almış olmasına rağmen ilgili düzenlemelerin 14/01/2016 tarihinde yapılan Tebliğ değişiklikleri ile gerçekleştirildiği, dolayısıyla davalı idarece 2011 ile 2016 yılları arasında düzenleme ve denetleme faaliyetinde bulunulmayarak hizmet kusuru işlediğinin iddia edildiği, ancak mülga 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve sonrasında yürürlüğe konulan Tebliğ ile kaldıraçlı alım satım işlemlerinde uyulması gereken kuralların belirlendiği, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun yürürlüğe girmesini takiben, 11/07/2013 ve 17/12/2013 tarihinde iki farklı Tebliğ ile düzenlemeler yapıldığı, anılan iki tebliğin sadece kaldıraçlı işlemlerine değil, yatırım hizmetlerinin tümüne yönelik düzenlemeler içerdiği, piyasadaki uygulamaların Kurulca izlenmesi sonucu, 14/01/2016 tarih ve 29593 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tebliğler ile kaldıraçlı işlemlere ilişkin düzenlemelerde değişikliğe gidildiği, 14/01/2016 tarihli Tebliğ değişikliklerinin, Kurulun düzenleme ve denetim görevini eksik ya da geç yaptığının göstergesi olarak değil de kaldıraçlı işlemler piyasasındaki gelişmelerin Kurulca takip edilerek teknolojik gelişmelere bağlı iş ve işlemlere ilişkin değişikleri dikkate alacak şekilde ilgili düzenlemeleri geliştirdiğini gösterdiği, davalı idarenin söz konusu kaldıraçlı piyasalara yönelik denetim ve düzenleme görevini yerine getirmediğinden bahsedilemeyeceği, hizmet kusurunun oluşmadığı; Bu itibarla, her ticari faaliyette kâr sağlamak asıl olmakla beraber zarar etmek de olası bulunduğundan ve zarara uğrayabilme riskini sürdürülen faaliyetten soyutlama olanağı bulunmadığı anlaşıldığından, davacının uğradığı ileri sürülen zarar nedeniyle davalı idareyi tazminle sorumlu tutmanın mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.090,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, kamu görevlilerinin açıklamalarında piyasaya müdahale bakımından biraz daha geç kalınması hâlinde çok büyük mağduriyetlerin ortaya çıkacağının belirtildiği, piyasanın 10/02/2017 tarihinde kaldırıldığı, küçük yatırımcının sürekli kaybettiği, sürekli aracı kurumların kazandığı, kamu görevlilerince foreksin kumar olarak nitelendirildiği, Meclis’te bu konuda araştırma komisyonu kurulduğu, küçük yatırımcının eninde sonunda tüm yatırımını kaybettiği, dönemin Kurul başkanı ve üyelerinin görevden alındığı, birçok kamu görevlisinin FETÖ terör örgütüyle bağlantısı nedeniyle görevden alındığı, birçok tedbirin ve idarî para cezasının darbe girişimi sonrası alındığı, davalı idarenin hizmet kusurunu gösterir delil ve belgelerin sunulduğu, hiçbir tüketicinin kâr elde etmediği, aracı kurumlar tarafından tüketiciyi yanıltıcı ve aldatıcı bir çok reklam yapıldığı, bu reklamların idare tarafından denetlenmediği, aldatıcı reklamların daha sonra yasaklandığı, pek çok raporda ve açıklamada foreks işlemlerinin genel tüketiciye uygun olmadığının belirtildiği, diğer devletlerde bu kadar yüksek kaldıraç oranlarının belirlenmediği, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olmadığı ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, nispî vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI: Davalı idare tarafından, Kurul tarafından gerekli düzenlemelerin yapıldığı, yatırım kararları ve kullandıkları uygulamalar konusunda yatırımcıların sorumlu olduğu, kaldıraçlı işlemlerin daha sık denetlendiği, davacının örnek gösterdiği bazı reklamların Kurul’ca yetkilendirilen şirketlere ait olmadığı, davacının kaldıraçlı işlem yaptığı sürede kâr da elde ettiği, emsal kararların da bu yönde olduğu, temyize konu Mahkeme kararının onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davacı tarafından, nispî vekâlet ücretine hükmedilmesinin mahkemeye erişim hakkının engelleyeceği, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara, istemi hâlinde davalı idarece fazladan yatırılan ...-TL harcın davalıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 20/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.