Danıştay Onikinci Dairesi · E. 2019/7686 · K. 2024/4458

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2019/7686 E.  ,  2024/4458 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2019/7686 Karar No : 2024/4458 KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... A.Ş. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Onikinci Dairesinin 10/06/2019 tarih ve E:2016/10541 K:2019/4134 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde veznedar olarak görev yapan davacının 399 sayılı KHK'nin 3771 sayılı Kanun'la değişik 45/d maddesi ile Hizmet Sözleşmesinin 15/b maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca sözleşmenin feshedilmesi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına ilişkin Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararında; davacının, aynı şubede birlikte dağıtıcı olarak görev yapan T.G.'nin zimmet suçunu işlemesinde ihmal ve sorumluluğunun bulunduğundan bahisle hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda, davacının, ... PTT Merkez Müdürlüğü ... şube dağıtıcısı T.G.'nin bu şubede görev yaptığı dönemde, gün sonlarında kalan nakit tutarlarının kontrolünü gereği gibi yapmayıp bu tutarları vezne avansı olarak göstermek suretiyle dağıtıcısı T.G.'nin gişesinde tespit edilen 87.951,90-TL noksan miktarın zimmete konu edilmesinde sorumluluğu bulunması ve böylece verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmayarak, belirlenen usul ve esasları kasten yerine getirmemesi nedeniyle 399 sayılı KHK'nın değişik 44. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-(a) maddesi uyarınca aylıktan kesme cezası ile cezalandırıldığı ve bu yönde ayrıca işlemde bulunulmasına gerek olmadığı, ancak suç teşkil eden bu fiili nedeniyle hakkında yasal yönden işlem tesis edilmesi gerektiği kanaati belirtilerek başkaca disiplin cezası teklifinde bulunulmadığının anlaşıldığı, ancak dağıtıcı T.G.'nin görevden uzaklaştırıldıktan sonra, kasada eskiden beri açık olduğu yönünde iddialarda bulunması üzerine tekrar soruşturma yapıldığı ve düzenlenen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporu sunucunda disiplin yönünden teklif olmamasına karşın Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı Kararı ile, zimmetin kimin uhdesinde kaldığına yönelik net bir sonuca ulaşılamadığı, davacının da müşterek sorumlu olduğu belirtilerek 657 sayılı Kanun'un 125/E-(g) maddesine göre sözleşme feshi yönünde işlem tesis edildiği, ancak davacının söz konusu fiilinden dolayı daha öncesinde aylıktan kesme cezası ile cezalandırıldığı, raporda disiplin yönünden başka bir teklifin getirilmediği, adli yönden de davacı hakkında zimmet suçundan değil görevi kötüye kullanmak suçundan soruşturma yapıldığı, bu nedenle davacı hakkında memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiilinin sübuta ermediği gerekçesiyle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir. KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Disiplin cezasına konu eylemleri nedeniyle yargılandığı davada mahkumiyet kararı verildiği, ileri sürülerek, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 10/06/2019 tarih ve E:2016/10541, K:2019/4134 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde veznedar olarak görev yapan davacı tarafından, 399 sayılı KHK'nin 3771 sayılı Kanun'la değişik 45/d maddesi ile Hizmet Sözleşmesinin 15/b maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca sözleşmenin feshedilmesi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına ilişkin Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının tesis edilmesi üzerine davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun 131. maddesinde; "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmüne yer verilmiştir. 399 sayılı KHK'nın "Disiplin Cezaları" başlıklı 44. maddesinde, "Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre uygulanır." hükmü yer almış; 45. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sözleşme hükümlerine aykırı davranışlarda bulunmak" eylemi, sözleşmenin feshedilmesini gerektiren haller arasında sayılmış; 49. maddesinde, "Sözleşmeli personel hakkında, aynı olaydan dolayı ceza kovuşturmasının başlamış olması disiplin kovuşturmasının yapılmasını engellemez ve ceza kovuşturması sonunda sözleşmeli personelin hüküm giymesi veya hakkında beraat yahut takipsizlik kararı verilmesi, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olmaz" hükmüne, 58. maddesinin ikinci fıkrasında, "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır" hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 657 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen hükmü kapsamında ceza mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda Ceza Kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır. Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden fiil, disiplin hukuku yönünden de aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur. Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de disiplin hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır. Bir memura isnat olunan disiplin cezasına konu fiillerin, Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezalandırılmasının gerekli olması durumunda, disiplin cezası hakkında karar verilmesi için mevcut deliller yeterli görülmeyerek Ceza Mahkemesi kararına ihtiyaç duyulduğu kanaati hasıl olmuş ise, disiplin cezasına konu fiilin hukuki denetiminden önce Ceza Mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenmesi gerekmektedir. Uyuşmazlık konusu olayda; disiplin cezasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç olması nedeniyle, davacı hakkında zimmet suçundan yapılan yargılamada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyetine karar verildiği, istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla anılan mahkumiyet kararının düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, yapılan temyiz başvurusu üzerine, Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyet kararının bozulduğu ve yargılamanın, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin E:... sayılı dosyasında devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda; davacının işlediği iddia edilen fiiller sebebiyle yargılandığı ceza davasının sonucunun araştırılması ve ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 22/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.