Danıştay Kararı · E. 2020/2690 · K. 2024/4285

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/2690 E.  ,  2024/4285 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2020/2690 Karar No : 2024/4285 DAVACI : ... Derneği VEKİLLERİ : Av. ... / Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı / ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Başkanlığı/... VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU: 15/07/2015 tarih ve 29417 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmeliğin, 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 1-2. maddesi ile değiştirilen 4. maddesinin tamamının, 2-3. maddesi ile değiştirilen İkinci Bölümünün "Ticari Elektronik İletiler ve İYS" şeklindeki başlığının, 3-4. maddesi ile 5. maddesinin 1. fıkrasına eklenen “ya da İYS” ibaresi ile 2. ve 3. fıkralarının, 4-5. maddesi ile eklenen 6. maddesinin 5. ve 6. fıkralarının, 5-6. maddesi ile 7. maddesinin 1. fıkrasına eklenen “ya da İYS üzerinden” ibaresi ve aynı fıkranın sonuna eklenen “İYS üzerinden alınan onaylarda ise irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır.” cümlesinin; yine aynı maddenin 3. fıkrasında değiştirilen “24 saat” ibaresinin ve aynı fıkranın sonuna eklenen “İYS üzerinden alınan onaylara bu fıkra hükümleri uygulanmaz.” cümlesinin; değiştirilen 10. fıkrasının ve son olarak aynı maddeye eklenen 11. ve 12. fıkralarının, 6-8. maddesi ile değiştirilen 9. maddesinin 3. fıkrasının birinci cümlesi ile eklenen 6. ve 7. fıkralarının, 7-9. maddesi ile eklenen 10/A maddesinin başlığıyla birlikte tamamının, 8-10. maddesi ile değiştirilen 11. maddesinin başlığıyla birlikte tamamının, 9-11. maddesi ile 12. maddesinin 1. fıkrasına eklenen “ile Kuruluş” ibaresinin, 10-13. maddesi ile 14. maddesinin 1. fıkrasına eklenen “İYS” ibaresinin; aynı maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde değiştirilen “iletinin görsel bir örneği” ibaresinin ve ikinci cümlesinin kaldırılmasının; aynı fıkranın (b) bendinin son cümlesine eklenen “görsel” ibaresinin; aynı fıkranın (c) bendinde değiştirilen “konusu” ibaresinin, 11-14. maddesi ile değiştirilen 15. maddesinin 2. fıkrası ile aynı maddeye eklenen 5. fıkrasının, 12-15. maddesi ile değiştirilen 16. maddesinin 1. fıkrasının, 13-16. maddesi ile eklenen 17/A maddesinin başlığı ile birlikte tamamının, 14-17. maddesi ile eklenen Geçici 2. maddesinin başlığı ile birlikte tamamının, 15-19. maddesinin, iptali istenilmektedir. DAVACININ_İDDİALARI:Üyelerini aracı hizmet sağlayıcıların oluşturduğu davacı Dernek tarafından, dava konusu Yönetmelik ile getirilen "ticari elektronik ...sistemi"nin kurulumunun yanı sıra işletme yetkisinin de davalı Bakanlıkça yetkilendirilecek "kuruluş"a verildiği, dayanak 6563 sayılı Kanun'da idareye elektronik sistem kurma veya kurdurma yetkisi verildiği halde dava konusu düzenleme ile işletilmesinin de devredildiği, ayrıca Yönetmelikte ...sisteminin (İYS) nasıl oluşturulacağı, yetkili kuruluşun ihale ile mi başka yollarla mı belirleneceğine dair hüküm bulunmadığı, ancak Türkiye Odalar ve Borsalar Eğitim ve Kültür Vakfı ve bir özel şirketin ortak olduğu ...Sistemi A.Ş.’nin herhangi bir ihale veya başka bir usul uygulanmaksızın bu sistemi kurmak ve işletmek üzere yetkilendirildiği, bahsi geçen ...Sistemi A.Ş.’nin Yönetmelik değişikliğinden çok önce ve Yönetmelikte öngörülen amaçla kurulduğu, özel hukuk tüzel kişisi olan bu ticaret şirketine kamu gücü kullanma yetkisinin Yönetmelikle verilmesinin hukuka aykırı olduğu, ...Sistemi A.Ş.’nin münhasıran yetkilendirilmesinin şirketlerin pazardan dışlanması sonucunu doğuracağı, aracı hizmet sağlayıcı şirketler yönünden haksız rekabetin oluşacağı, ...Sistemi A.Ş.’nin piyasada tekel oluşturacağı ve hizmet sağlayıcılara da yüksek maliyetlere neden olacağı, anılan şirketin kendisine verilen kişisel ve ticari bilgileri başka amaçlarla kullanabileceği, bu nedenle yeterli güvence içermeyen düzenlemenin kişisel verilerin korunması mevzuatına da aykırı olduğu, aracı hizmet sağlayıcılara 01/06/2020 tarihine kadar kayıtlarını sisteme aktarma zorunluluğu getirildiği, bunun Anayasa’ya aykırı olduğu, ayrıca bu tarihin teknik sorunlar nedeniyle sürekli ertelendiği ve belirsizlik oluşturulduğu, düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. DAVALININ_SAVUNMASI:Davalı idare tarafından, usul yönünden, davanın Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile ...A.Ş.'ye ihbar edilmesi gerektiği; esas yönünden, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 11. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında ...Sistemi (İYS)’nin kurulması ve yürütülmesi amacıyla, kamu kurumu niteliğini haiz meslek kuruluşu ve aynı zamanda tacir ve sanayicilerin üst kuruluşu olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile “Ticari Elektronik ...Sisteminin Kurulması ve Yönetilmesine İlişkin Protokol”ün 18/05/2018 tarihinde imzalandığı, bu çerçevede TOBB tarafından ...Sistemi A.Ş.’nin kurulduğu, 6563 sayılı Kanun kapsamında 24/07/2020 tarihi itibarıyla 573.593 adet ticari elektronik ileti şikâyet başvurusu yapıldığı, Yönetmelik değişikliği taslağı hazırlanırken yapılan incelemelerde, vatandaşlar tarafından 6563 sayılı Kanun’un 8. maddesi kapsamında reddetme hakkı kullanılmasına rağmen işletmeler tarafından ileti gönderiminin durdurulmadığı ve rahatsızlığın devam ettiğinin görüldüğü, bu nedenle istenmeyen ticari elektronik ileti kaynaklı rahatsızlıkların çözümlenmesi amacıyla Yönetmelik değişikliği yapılarak İYS’nin kurulmasına karar verildiği, Kanun'un 11. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasındaki denetim yetkisi ile 12. maddesindeki yaptırım yetkisinin devredilmediği, söz konusu kolluk/denetim faaliyetinin Bakanlık merkez birimleri ve taşra teşkilatı tarafından yürütülmekte olduğu, İYS’nin vatandaşların verdiği ileti onaylarının toplanacağı merkezi bir yapı olduğu, bununla vatandaşlara, verilen tüm elektronik ileti onaylarını tek bir noktadan görebilme, kontrol edebilme ve ret hakkını kullanabilme imkânı tanınacağı, İYS’ye kayıt olmayan hizmet sağlayıcılara ait ticari elektronik iletilerin gönderilmeyeceği, ileti gönderilmeden önce alıcıların onayının olup olmadığının kontrol edileceği, İYS’nin bir tür filtre görevi ifa edeceği, onay süzgecinden geçmeyen iletilerin vatandaşlara ulaşmayacağı, İYS’nin görev ve yetkileri arasında ticari elektronik ileti gönderiminin bulunmadığı, İYS'nin aracı hizmet sağlayıcıların verdiği hizmetleri sunmayacağı, ...Sistemi A.Ş.’nin görev tanımındaki temel hizmetleri ücretsiz sunacağı, ...Sistemi A.Ş.’nin esas sözleşmesi incelendiğinde, davacılar tarafından iddia edildiği gibi “elektronik ileti gönderme” amacının bulunmadığı, dolayısıyla İYS’nin elektronik ileti gönderimi için kullanılamayacağı ve şirketin davacı işletmelerle rekabet içinde olmayacağı, Yönetmeliğin hazırlık aşamasında Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Kişisel Verileri Koruma Kurumundan görüş talebinde bulunulduğu, düzenlemenin usule ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DAVALI YANINDA MÜDAHİL ...NİN SAVUNMASI: İYS'nin 6563 sayılı Kanun uyarınca vatandaşların elektronik ticari ileti izinlerinin güncel bir biçimde tutulduğu ulusal veri tabanı olduğu, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 11. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında ...Sistemi (İYS)’nin kurulması ve yürütülmesi amacıyla, kamu kurumu niteliğini haiz meslek kuruluşu olan Birlikleri ile davalı Bakanlık arasında “Ticari Elektronik ...Sisteminin Kurulması ve Yönetilmesine İlişkin Protokol”ün 18/05/2018 tarihinde imzalandığı, İYS A.Ş.'nin bir kamu tüzel kişisi değil Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş bir ticaret şirketi olduğu, denetim yapma ve yaptırım uygulama yetkisinin davalı Bakanlık uhdesinde kalması nedeniyle bu şirkete kamu gücünü kullanma yetkisi verildiğinden de bahsedilemeyeceği, adı geçen şirketin faaliyetinin tekelleşmeye sebep olmadığı, zira aracı hizmet sağlayıcıların verdiği hizmetleri sunmayacağı, şirket faaliyetinin bir kamu hizmeti olduğu ve Kanuna dayandığı, düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI: ... DÜŞÜNCESİ : Dava, 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2., 3., 4., 5., 6., 8., 9., 10., 11., 13., 14., 15., 16., 17., ve 19., maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 1'inci maddesinde" 1)Bu kanunun amacı, elektronik ticarete ilişkin esas ve usulleri düzenlemektedir. 2)Bu Kanun, ticari iletişimi, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluklarını, elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeler ile elektronik ticarete ilişkin bilgi verme yükümlülüklerini ve uygulanacak yaptırımları kapsar." kuralı, 6'ncı maddesinde, Ticari elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir. Bu onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim araçlarıyla alınabilir. Kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla alıcının iletişim bilgilerini vermesi halinde, temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik ticari elektronik iletileler için ayrıca onay alınmaz. 2)Esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik iletiler gönderilebilir. 8'inci maddesinde, 1- Alıcılar diledikleri zaman, hiçbir gerekçe belirtmeksizin ticari elektronik iletileri almayı reddedebilir. 2- Hizmet sağlayıcı ret bildiriminin, elektronik iletişim araçlarıyla kolay ve ücretsiz olarak iletilmesini sağlamakla ve gönderdiği iletide buna ilişkin gerekli bilgileri sunmakla yükümlüdür. 3- Talebin ulaşmasını müteakip hizmet sağlayıcı üç iş günü içinde alıcıya elektronik ileti göndermeyi durdurur." kuralı Bakanlığın yetkisini düzenleyen 11'inci maddesinin 4'üncü fıkrasında "Bakanlık, ticari elektronik ileti onaylarının alınmasına ve reddetme hakkının kullanılmasına imkân tanıyan bir elektronik sistem kurmaya veya kurdurmaya yetkilidir. Bu Kanun çerçevesinde alınan onaylar Bakanlıkça belirlenen süre içinde sisteme aktarılır. Sisteme aktarılmayan onaylar geçersiz kabul edilir. Alıcılar, sisteme kaydedilen onayları Bakanlıkça belirlenen süre içinde kontrol eder. Bu sürenin bitiminden sonra gönderilen ticari elektronik iletiler onaylı kabul edilir. Alıcılar tarafından reddetme hakkı bu sistem üzerinden kullanılır. Sistemin kurulması, onayların sisteme aktarılması, saklanması, reddetme hakkının sistem üzerinden kullanılması ve sistemin işleyişine ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." kuralına yer verilmiştir. Anılan Kanun hükmüne dayanılarak hazırlanmış 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2'nci maddesinde, Aynı Yönetmeliğin 4'üncü maddesi ile bu yönetmelikte geçen; a)Alıcı: Tüketiciyi ya da meslekî veya diğer amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, b- Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadî ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişileri, c)-Bakanlık: Ticaret Bakanlığını, ç)-Bayi işletme: Sözleşmeye dayalı olarak bir işletmenin mal ve hizmetlerinin satışına aracılık eden ve kendi adına bağımsız çalışan işletmeyi, d)-Elektronik iletişim adresi: Elektronik posta ve telefon numarası gibi elektronik ortamda münhasıran iletişim kurmayı sağlayan adresi, e)-Elektronik iletişim araçları: İnternet ve diğer iletişim ağları üzerinden iletilerin gönderilmesine, alınmasına veya saklanmasına imkân sağlayan bilgisayar, telefon, faks, otomatik arama makineleri gibi her türlü cihazı, f)-Elektronik ortam: Verilerin sayısallaştırılarak işlenmesi, saklanması ve iletilmesinin sağlandığı ortamı, g)-Elektronik ticaret: Fizikî olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrim içi iktisadi ve ticari her türlü faaliyeti, ğ) Hizmet sağlayıcı: Elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişileri, h)-İl müdürlüğü: Ticaret il müdürlüğünü, ı) İl müdürü: Ticaret il müdürünü, i)-İş günü: Ulusal bayram ile genel ve hafta sonu tatil günleri hariç diğer günleri, j)-İYS Numarası: İYS'ye kayıt olan tüm hizmet sağlayıcı ve markalarına ayrı ayrı atanan tekil numarayı, k)-Kanun: 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunu, l)-Kuruluş: Bakanlıkça ticari elektronik ...sistemini kurmakla yetkilendirilen kuruluşu, m)-MERSİS: Merkezi Sicil Kayıt Sistemini, n)-Özel yetkili işletme: Sözleşmeye dayalı olarak bir işletmenin, yönetim ve organizasyon ile dağıtım veya pazarlama teknolojileri gibi konularda bilgi ve desteğini almak suretiyle bu işletmenin mal veya hizmetinin satışı üzerindeki imtiyaz hakkını bedel, bölge ve süre gibi belirli şartlar ve sınırlamalar dâhilinde kullanan bağımsız ticari işletmeyi, o)-Ticari elektronik ileti: Telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletileri, ö)-Ticari elektronik ...sistemi (İYS): Ticari elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan p)-Ticari iletişim: Alan adları ve elektronik posta adresi dışında, meslekî veya ticari faaliyet kapsamında kazanç sağlamaya yönelik olarak elektronik ticarete ilişkin her türlü iletişimi, r)-URL adresi: İlgili içeriğin internet gibi bir ağ üzerinde bulunduğu tam adresi, ifade eder.” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 3'üncü maddesi, İkinci Bölümünün başlığı "Ticari Elektronik İletiler ve İYS" olarak değiştirilmiştir. 4. maddesi, Aynı Yönetmeliğin, 5'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ticari elektronik iletiler için kendisi tarafından” ibaresinden sonra gelmek üzere "ya da İYS üzerinden” ibaresi eklenmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. "(2) Ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İYS'ye kaydolur. (3) İYS üzerinde pnayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilemez.” 5. maddesi, Aynı Yönetmeliğin, 6'ıncı maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. "(5) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkralar kapsamında ileti gönderilmesi halinde İYS üzerinden kontrol yapılmaz. (6) Üçüncü fıkra kapsamında ileti gönderilmesinden önce tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adresleri hizmet sağlayıcı tarafından İYS'ye kaydedilir ve İYS üzerinden alıcıların ret hakkını kullanıp kullanmadığı kontrol edilir. 6. maddesi, Aynı Yönetmeliğin, 7 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "her türlü elektronik iletişim aracıyla” ibaresinden sonra gelmek üzere "ya da İYS üzerinden" ibaresi eklenmiş ve aynı fıkranın sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan "aynı gün” ibaresi "24 saat” olarak değiştirilmiş ve aynı fıkranın sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş, aynı maddenin onuncu fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. "İYS üzerinden alınan onaylarda ise olumlu irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır.” "İYS üzerinden alınan onaylara bu fıkra hükümleri uygulanmaz.” "(10) İYS üzerinden alınmayan onaylarda, onayın alındığına ilişkin ispat yükümlülüğü hizmet sağlayıcıya aittir.” "(II ) İYS üzerinden alınmayan onaylar, hizmet sağlayıcı tarafından üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilir. (12) İYS'ye kaydedilmeyen onaylar geçersiz kabul edilir.” 8'inci maddesi, Yönetmeliğin 9'uncu maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. "Hizmet sağlayıcı, alıcının ret bildiriminde bulunabilmesi için kendisi tarafından sağlanan ya da İYS tarafından sunulan müşteri hizmetleri numarası, kısa mesaj numarası veya yalnızca ret bildirimine özgülenmiş bir URL adresi gibi erişilebilir iletişim adresine ticari elektronik İletide yer verir.” "(6) Hizmet sağlayıcı, kendisine iletilen ret bildirimlerini üç iş günü içinde İYS'ye bildirir. (7) Alıcı reddetme hakkını İYS üzerinden de kullanabilir.” 9'uncu maddesi, Aynı Yönetmeliğin, 10 uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 10/A maddesi eklenmiştir. Ticari elektronik ...sistemi Madde 10/A-(1) Kuruluş, onay ve ret bilgilerinin İYS'ye kaydedilmesi, İYS üzerinden onay alınması, reddetme hakkının kullanılması, ticari elektronik ileti şikâyetlerinin alınması, raporlanması, şikâyet sürecinin hızlı ve etkin bir şekilde yönetilmesi ve aracı hizmet sağlayıcıların sistemi kullanması amacıyla teknik altyapıyı hazırlar ve Bakanlığın erişimine açar. (2) Kuruluş, ticari elektronik ileti gönderiminin aksamaması için gerekli teknik tedbiri alır. (3) Kuruluş İYS'ye yönelik Bakanlık tarafından istenen diğer iş ve işlemleri yürütmekle yükümlüdür.” 10 ncu maddesi- Aynı Yönetmeliğin, II'inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Aracı hizmet sağlayıcılara ilişkin yükümlülükler 11. maddesi- Hizmet sağlayıcı, önceden onayını aldığı alıcılara ticari elektronik iletileri kendisi gönderebileceği gibi aracı hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla da gönderebilir. (2)Aracı hizmet sağlayıcı, bu Yönetmelikle hizmet sağlayıcı için öngörülen yükümlülüklerin ifasına yönelik teknik İmkân tanır. (3)Aracı hizmet sağlayıcı, hizmet sunduğu elektronik ortamı kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanan içerikleri kontrol etmek, bu içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı bir faaliyetin ya da durumun söz konusu olup olmadığım araştırmakla yükümlü değildir. (4)Aracı hizmet sağlayıcı başkaları adına, onların mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak ya da işletmesini tanıtmak amacıyla ticari elektronik ileti göndermek için onay alamaz. (5)Aracı hizmet sağlayıcı ticari elektronik ileti gönderimine ilişkin sistemini İYS ile uyumlaştırır. (6)Aracı hizmet sağlayıcı, İYS'ye kayıt olmayan hizmet sağlayıcılara ait ticari elektronik iletilerin gönderimini başlatmaz. (7)Hizmet sağlayıcının talimatı doğrultusunda ticari elektronik ileti gönderimini başlatan aracı hizmet sağlayıcı, ileti gönderimine başlamadan önce İYS üzerinden alıcıların onayının olup olmadığını kontrol eder ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderimini başlatmaz. (8)Hizmet sağlayıcının 6'ıncı maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları kapsamında ileti gönderiminde bulunmak istemesi halinde aracı hizmet sağlayıcı tarafından bu yönde beyan alınır. (9)Aracı hizmet sağlayıcı, alıcıların abonelik hattını kapatmaları halinde İYS'ye bu durumu bildirir.” 11'inci maddesi, Aynı Yönetmeliğin 12'nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "aracı hizmet sağlayıcı” ibaresinden sonra gelmek üzere "Kuruluş” ibaresi eklenmiştir. 13'üncü maddesi, Aynı Yönetmeliğin, 14'üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "e-Devlet kapısı” İbaresinden sonra gelmek üzere 6', İYS” ibaresi eklenmiş, aynı maddenin 2'nci fıkrasının (a) bendinde yer alan "ve içeriğinin tamamı” ibaresi, iletinin görsel bir örneği” olarak değiştirilmiş ve aynı bendin ikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmış, aynı fıkranın (b) bendinin son cümlesinde yer alan "İletinin” ibaresinden sonra gelmek üzere "görsel” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkranın (c) bendinde yer alan "içeriği” ibaresi "konusu” olarak değiştirilmiştir. 14'üncü maddesi, Aynı Yönetmeliğin 15'inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "(2) Başvuru, öncelikle İYS üzerinden ön incelemeye tabi tutulur. Ön inceleme sonrasında il müdürlüğü tarafından konuya ilişkin bilgi ve belgeler ilgilisinden temin edilerek şikâyet sonuçlandırılır. Ancak gerekli hallerde il müdürlüğünce denetim için görevlendirilen personel tarafından yerinde denetim yapılır.” "(5) Hizmet sağlayıcının talimatı doğrultusunda ileti gönderimini başlatan aracı hizmet sağlayıcı, şikâyet başvurularına konu iletilere ilişkin bilgi ve belge taleplerini İYS üzerinden on beş gün içinde yanıtlar.” 15'inci maddesi, Aynı Yönetmeliğin 16'ıncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(l) Bakanlık, hizmet sağlayıcı, aracı hizmet sağlayıcı ve Kuruluşun bu Yönetmelik kapsamında gerçekleştirdiği faaliyet ve işlemlerini denetlemeye yetkilidir. 16'ıncı maddesi, Aynı Yönetmeliğin geçici I'inci maddesinden önce gelmek üzere aşağıdaki 17/A maddesi eklenmiştir. 17'inci maddesi, Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. Mevcut veri tabanlarının İYS'ye yüklenmesi Geçici Madde 2 —(1) Bu Yönetmelik kapsamında alınan onaylar 1/6/2020 tarihine kadar hizmet sağlayıcılar tarafından İYS'ye aktarılır. Bu sürenin sonunda İYS tarafından alıcılara onayların İYS'ye yüklendiği ve 01/09/2020 tarihine kadar kontrol edilmediği takdirde bu onayların geçerli sayılacağı ile reddetme imkânının İYS üzerinden kullanılabileceği bilgisini içeren bir ileti gönderilir. (2)Alıcılar, İYS'ye kaydedilen onayları 01/09/2020 tarihine kadar kontrol eder. Bu sürenin bitiminden sonra gönderilen ticari elektronik iletiler onaylı kabul edilir. (3)Bakanlık bu tarihleri üç ay ertelemeye yetkilidir.” hükmü yeralmıştır. 19'uncu maddesinde, bu yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür hükmü yer almıştır. Yukarıda yer alan yasal düzenleme değerlendirildiğinde elektronik ticaretin gelişiminin izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve diğer tüzel ve gerçek kişilerin Ticaret Bakanlığına Bildirimde bulunmasına ve istenmeyen elektronik ticari ileti gönderiminin engellemesine yönelik bir elektronik sistem oluşturulmasına imkan sağlayan bir düzenleme yapma konusunda Bakanlığa yetki verildiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede Bakanlıkça ticari ileti onaylarının alınması ve reddetme hakkının kullanılmasına imkan tanıyan sistemin kurulması ya da kurdurulması konusunda kanun koyucunun tanıdığı yetki doğrultusunda bakanlığın ticari elektronik ...sistemini kurdurulması yönünde tercihini kullandığı görülmüştür. 6563 sayılı Kanunun 11'inci maddesinin yukarıda anılan dördüncü fıkrası uyarınca İYS (...Sistemi)'nin kurulması ve yönetilmesi amacıyla kamu kurumu niteliği haiz meslek kuruluşu ve aynı zamanda tacir ve sanayicilerin üst kuruluşu olan TOOB ile Ticari Elektronik ...Sisteminin Kurulması ve Yönetilmesine ilişkin 18/05/2018 tarihli protokolün imzalanmasında ve TOOB'un iştiraki olan ...Sistemi A.Ş.'nin kurulmasında yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Bu durumda, ticari ileti onaylarının alınması ve reddetme hakkının kullanılması amacıyla ...Sistemi ile veri tabanı oluşturularak sistemin kurdurulması ve sistemin işletilmesine yönelik olarak getirilen dava konusu Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2., 3., 4., 5., 6., 8., 9., 10., 11., 13., 14., 15., 16., 17., ve 19., maddelerinde hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 24/10/2024 tarihinde, davacı vekilleri Av. ...ve Av. ...'in, davalı idare vekilleri Av. ... ve Av. ...'nin, davalı yanında müdahil vekili Av....'nin geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflar ile müdahile usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflar ile müdahile son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ: Dava dosyasının incelenmesinden, davacı Dernek tarafından, 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ticari elektronik ...sisteminin getirilmesi üzerine, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile davalı idareye verilen yetkinin ticari elektronik ...sistemi kurmak veya kurdurmak ile sınırlı olduğu halde dava konusu Yönetmelikle ilgili sistemin yönetilmesi ve işletilmesi yetkisinin de ...A.Ş.'ye devredilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla anılan Yönetmeliğin ilgili maddelerinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İNCELEME VE GEREKÇE : ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: 05/11/2014 tarih ve 29166 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un, dava konusu Yönetmeliğin yayımlandığı 04/01/2020 tarihinde yürürlükte bulunan haliyle; "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Kanunun amacı, elektronik ticarete ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir. (2) Bu Kanun, ticari iletişimi, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluklarını, elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeler ile elektronik ticarete ilişkin bilgi verme yükümlülüklerini ve uygulanacak yaptırımları kapsar." düzenlemesine; "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde, "a) Elektronik ticaret: Fiziki olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrim içi iktisadi ve ticari her türlü faaliyeti, b) Ticari iletişim: Alan adları ve elektronik posta adresi dışında, mesleki veya ticari faaliyet kapsamında kazanç sağlamaya yönelik olarak elektronik ticarete ilişkin her türlü iletişimi, c) Ticari elektronik ileti: Telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletileri, ç) Hizmet sağlayıcı: Elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişileri, d) Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişileri, e) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını ifade eder." düzenlemesine; "Ticari elektronik ileti gönderme şartı" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Ticari elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir. Bu onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim araçlarıyla alınabilir. Kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla alıcının iletişim bilgilerini vermesi hâlinde, temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik ticari elektronik iletiler için ayrıca onay alınmaz. (2) Esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik iletiler gönderilebilir." düzenlemesine; "Alıcının ticari elektronik iletiyi reddetme hakkı" başlıklı 8. maddesinde, (1) Alıcılar diledikleri zaman, hiçbir gerekçe belirtmeksizin ticari elektronik iletileri almayı reddedebilir. (2) Hizmet sağlayıcı ret bildiriminin, elektronik iletişim araçlarıyla kolay ve ücretsiz olarak iletilmesini sağlamakla ve gönderdiği iletide buna ilişkin gerekli bilgileri sunmakla yükümlüdür. (3) Talebin ulaşmasını müteakip hizmet sağlayıcı üç iş günü içinde alıcıya elektronik ileti göndermeyi durdurur." düzenlemesine; "Aracı hizmet sağlayıcıların yükümlülükleri" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Aracı hizmet sağlayıcılar, hizmet sundukları elektronik ortamı kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanan içerikleri kontrol etmek, bu içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı bir faaliyetin ya da durumun söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir. (2) Bu Kanunun 3, 4, 5, 6, 7 ve 8 inci maddelerinde düzenlenen yükümlülüklerin aracı hizmet sağlayıcılarına uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine; "Kişisel Verilerin Korunması" başlıklı 10. maddesinde, "(1) Hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı: a) Bu Kanun çerçevesinde yapmış olduğu işlemler nedeniyle elde ettiği kişisel verilerin saklanmasından ve güvenliğinden sorumludur. b) Kişisel verileri ilgili kişinin onayı olmaksızın üçüncü kişilere iletemez ve başka amaçlarla kullanamaz." hükmüne; "Bakanlık yetkisi" başlıklı 11. maddesinde, "(1) Bakanlık, bu Kanunun uygulanması ve elektronik ticaretin gelişimiyle ilgili her türlü tedbiri almaya ve denetimi yapmaya yetkilidir. (2) Bakanlıkça görevlendirilen denetim elemanları, bu Kanun kapsamında Bakanlık yetkisine giren hususlarla ilgili olarak her türlü bilgi, belge ve defterleri istemeye, bunları incelemeye ve örneklerini almaya, ilgililerden yazılı ve sözlü bilgi almaya yetkili olup ilgililer istenilen bilgi, belge ve defterler ile elektronik kayıtlarını, bunların örneklerini noksansız ve gerçeğe uygun olarak vermek, yazılı ve sözlü bilgi taleplerini karşılamak ve her türlü yardım ve kolaylığı göstermekle yükümlüdür. (3) (Ek:28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanun) Kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve diğer gerçek veya tüzel kişiler, elektronik ticaretin gelişiminin izlenebilmesi ve değerlendirilebilmesi amacıyla Bakanlık tarafından istenilen bilgileri Bakanlıkça oluşturulan sisteme bildirir. (4) (Ek:28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanun) Bakanlık, ticari elektronik ileti onaylarının alınmasına ve reddetme hakkının kullanılmasına imkân tanıyan bir elektronik sistem kurmaya veya kurdurmaya yetkilidir. Bu Kanun çerçevesinde alınan onaylar Bakanlıkça belirlenen süre içinde sisteme aktarılır. Sisteme aktarılmayan onaylar geçersiz kabul edilir. Alıcılar, sisteme kaydedilen onayları Bakanlıkça belirlenen süre içinde kontrol eder. Bu sürenin bitiminden sonra gönderilen ticari elektronik iletiler onaylı kabul edilir. Alıcılar tarafından reddetme hakkı bu sistem üzerinden kullanılır. Sistemin kurulması, onayların sisteme aktarılması, saklanması, reddetme hakkının sistem üzerinden kullanılması ve sistemin işleyişine ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine; "Yönetmelikler" başlıklı 13. maddesinde, "(1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler; Adalet Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun görüşleri alınarak Bakanlık tarafından hazırlanır." düzenlemesine yer verilmiştir. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a dayanılarak hazırlana ve 15/07/2015 tarih ve 29417 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik'in, 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik haliyle; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, "(1) Bu Yönetmelik, gerçek ve tüzel kişilerin mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak ya da işletmesini tanıtmak veya bunları başkaları adına yapmak amacıyla elektronik iletişim araçlarıyla yapılan her türlü ticari iletişimi kapsar." düzenlemesine; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Alıcı: Tüketiciyi ya da meslekî veya diğer amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, b) Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadî ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişileri, c) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını, ç) Bayi işletme: Sözleşmeye dayalı olarak bir işletmenin mal ve hizmetlerinin satışına aracılık eden ve kendi adına bağımsız çalışan işletmeyi, d) Elektronik iletişim adresi: Elektronik posta ve telefon numarası gibi elektronik ortamda münhasıran iletişim kurmayı sağlayan adresi, e) Elektronik iletişim araçları: İnternet ve diğer iletişim ağları üzerinden iletilerin gönderilmesine, alınmasına veya saklanmasına imkân sağlayan bilgisayar, telefon, faks, otomatik arama makineleri gibi her türlü cihazı, f) Elektronik ortam: Verilerin sayısallaştırılarak işlenmesi, saklanması ve iletilmesinin sağlandığı ortamı, g) Elektronik ticaret: Fizikî olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrim içi iktisadi ve ticari her türlü faaliyeti, ğ) Hizmet sağlayıcı: Elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişileri, h) İl müdürlüğü: Ticaret il müdürlüğünü, ı) İl müdürü: Ticaret il müdürünü, i) İş günü: Ulusal bayram ile genel ve hafta sonu tatil günleri hariç diğer günleri, j) İYS Numarası: İYS’ye kayıt olan tüm hizmet sağlayıcı ve markalarına ayrı ayrı atanan tekil numarayı, k) Kanun: 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunu, l) Kuruluş: Bakanlıkça ticari elektronik ...sistemini kurmakla yetkilendirilen kuruluşu, m) MERSİS: Merkezi Sicil Kayıt Sistemini, n) Özel yetkili işletme: Sözleşmeye dayalı olarak bir işletmenin, yönetim ve organizasyon ile dağıtım veya pazarlama teknolojileri gibi konularda bilgi ve desteğini almak suretiyle bu işletmenin mal veya hizmetinin satışı üzerindeki imtiyaz hakkını bedel, bölge ve süre gibi belirli şartlar ve sınırlamalar dâhilinde kullanan bağımsız ticari işletmeyi, o) Ticari elektronik ileti: Telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletileri, ö) Ticari elektronik ...sistemi (İYS): Ticari elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan sistemi, p) Ticari iletişim: Alan adları ve elektronik posta adresi dışında, meslekî veya ticari faaliyet kapsamında kazanç sağlamaya yönelik olarak elektronik ticarete ilişkin her türlü iletişimi, r) URL adresi: İlgili içeriğin internet gibi bir ağ üzerinde bulunduğu tam adresi, ifade eder." düzenlemesine; "Ticari Elektronik İletiler ve İYS" başlıklı İkinci Bölümünde yer alan "Ticari elektronik iletiler ve onay" başlıklı 5. maddesinde, "1) Hizmet sağlayıcının, mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak, işletmesini tanıtmak ya da kutlama ve temenni gibi içeriklerle tanınırlığını artırmak amacıyla alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderdiği ticari elektronik iletiler için kendisi tarafından (Ek ibare:RG-4/1/2020-30998) ya da İYS üzerinden önceden onay alınır. Onay, reddetme hakkı kullanılıncaya kadar geçerlidir. (2) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İYS’ye kaydolur. (3) (Ek:RG-4/1/2020-30998) İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilemez." düzenlemesine; "Onay gerektirmeyen durumlar" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Alıcının kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla iletişim bilgilerini vermesi hâlinde, temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik ticari elektronik iletiler için ayrıca onay alınmaz. (2) Devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık durumu ile tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat veya benzeri durumlara ilişkin bildirimleri içeren iletiler ile hizmet sağlayıcıya ilgili mevzuatla getirilen bilgi verme yükümlülüğü durumlarında önceden onay alma zorunluluğu aranmaz. Ancak bu tür bildirimlerde herhangi bir mal veya hizmet özendirilemez veya bunların tanıtımı yapılamaz. (3) Tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen ticari elektronik iletiler için önceden onay alınması zorunlu değildir. Ancak tacir ve esnafların 9 uncu maddede yer alan reddetme hakkını kullanması halinde onayları alınmadan ticari elektronik ileti gönderilemez. (4) Sermaye piyasasına ilişkin mevzuat uyarınca aracılık faaliyetinde bulunan şirketlerce müşterilerine bilgilendirme amaçlı gönderilen ticari elektronik iletiler için onay alınması zorunlu değildir. (5) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkralar kapsamında ileti gönderilmesi halinde İYS üzerinden kontrol yapılmaz. (6) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Üçüncü fıkra kapsamında ileti gönderilmesinden önce tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adresleri hizmet sağlayıcı tarafından İYS’ye kaydedilir ve İYS üzerinden alıcıların ret hakkını kullanıp kullanmadığı kontrol edilir." düzenlemesine; "Onayın alınması" başlıklı 7. maddesinde, "(1) Onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim aracıyla (Ek ibare:RG-4/1/2020-30998) ya da İYS üzerinden alınabilir. Onayda, alıcının ticari elektronik ileti gönderilmesini kabul ettiğine dair olumlu irade beyanı, adı ve soyadı ile elektronik iletişim adresi yer alır. İYS üzerinden alınan onaylarda ise olumlu irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır. (Ek cümle:RG-4/1/2020-30998) İYS üzerinden alınan onaylarda ise olumlu irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır. (2) Fiziki ortamda alınan onayda, onayı verenin imzası aranır. (3) Onayın elektronik ortamda alınması durumunda, onayın alındığı bilgisi, reddetme imkânı da tanınmak suretiyle, alıcının elektronik iletişim adresine (Değişik ibare:RG-4/1/2020-30998) 24 saat içinde iletilir. (Ek cümle:RG-4/1/2020-30998) İYS üzerinden alınan onaylara bu fıkra hükümleri uygulanmaz. (4) Alıcının elektronik iletişim adresine ticari elektronik ileti gönderilerek onay talebinde bulunulamaz. (5) Onay; abonelik, satış ve üyelik sözleşmesi gibi bir sözleşmenin içeriğine dahil edilerek alınıyorsa sözleşmenin sonunda, olumlu irade beyanından veya imzadan önce, ticari elektronik ileti kenar başlığı altında, reddetme imkanı da tanınarak en az on iki punto ile yazılarak alınır. (6) Acentelik, özel yetkili işletme ya da bayilik sözleşmesindeki taraflardan birine verilen onay; bu sözleşmeye konu mal, hizmet veya marka ile sınırlı olarak sözleşmenin diğer tarafı için de verilmiş kabul edilir. (7) Hizmet sağlayıcı aldığı onayı, kendi mal veya hizmetleri ile birlikte olmak kaydıyla promosyon olarak sunulan mal ve hizmetler için de kullanabilir. Ancak bu promosyon ilişkisinin bir sözleşmeye bağlı olma şartı aranır. (8) Onay metninde, olumlu irade beyanı önceden seçilmiş olarak yer alamaz. (9) Hizmet sağlayıcı, alıcıdan ticari elektronik ileti onayı vermesini, sunduğu mal ve hizmetin temini için ön şart olarak ileri süremez. (10) (Değişik:RG-4/1/2020-30998) İYS üzerinden alınmayan onaylarda, onayın alındığına ilişkin ispat yükümlülüğü hizmet sağlayıcıya aittir. (11) (Ek:RG-4/1/2020-30998) İYS üzerinden alınmayan onaylar, hizmet sağlayıcı tarafından üç iş günü içinde İYS’ye kaydedilir. (12) (Ek:RG-4/1/2020-30998) İYS’ye kaydedilmeyen onaylar geçersiz kabul edilir." düzenlemesine; "Reddetme hakkı ve bildirim yöntemi" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Alıcı istediğinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ticari elektronik ileti almayı reddedebilir. Alıcının ret bildiriminde bulunması, bildirimin yapıldığı iletişim kanalına ilişkin onayı geçersiz kılar. (2) 7 nci maddenin altıncı fıkrası kapsamında verilen onay için taraflardan birine yapılacak ret bildirimi tarafların tümüne yapılmış sayılır. Ret bildirimini alan taraf, bu hususu diğer tarafa bildirmekle yükümlüdür. (3) (Değişik cümle:RG-4/1/2020-30998) Hizmet sağlayıcı, alıcının ret bildiriminde bulunabilmesi için kendisi tarafından sağlanan ya da İYS tarafından sunulan müşteri hizmetleri numarası, kısa mesaj numarası veya yalnızca ret bildirimine özgülenmiş bir URL adresi gibi erişilebilir iletişim adresine ticari elektronik iletide yer verir. Ticari elektronik ileti hangi iletişim kanalıyla gönderildiyse ret bildirimi de kolay ve ücretsiz bir şekilde olmak üzere aynı iletişim kanalıyla sağlanır. (4) Ret bildirimi imkânı, gönderilen her ticari elektronik iletide yer alır. (5) Alıcı tarafından reddetme hakkının kullanılmış olması, hizmet sağlayıcının tabi olduğu ilgili mevzuat hükümlerine göre alıcıya gönderilmesi zorunlu olan bildirimlerin yapılmasına engel teşkil etmez. (6) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Hizmet sağlayıcı, kendisine iletilen ret bildirimlerini üç iş günü içinde İYS’ye bildirir. (7) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Alıcı reddetme hakkını İYS üzerinden de kullanabilir." düzenlemesine; Yeni eklenen "Ticari elektronik ...sistemi" başlıklı 10/A maddesinde, "(1) Kuruluş, onay ve ret bilgilerinin İYS’ye kaydedilmesi, İYS üzerinden onay alınması, reddetme hakkının kullanılması, ticari elektronik ileti şikâyetlerinin alınması, raporlanması, şikâyet sürecinin hızlı ve etkin bir şekilde yönetilmesi ve aracı hizmet sağlayıcıların sistemi kullanması amacıyla teknik altyapıyı hazırlar ve Bakanlığın erişimine açar. (2) Kuruluş, ticari elektronik ileti gönderiminin aksamaması için gerekli teknik tedbiri alır. (3) Kuruluş İYS’ye yönelik Bakanlık tarafından istenen diğer iş ve işlemleri yürütmekle yükümlüdür." düzenlemesine; Başlığı ile birlikte değişen "Aracı hizmet sağlayıcılara ilişkin yükümlülükler" başlıklı 11. maddesinde, "(1) Hizmet sağlayıcı, önceden onayını aldığı alıcılara ticari elektronik iletileri kendisi gönderebileceği gibi aracı hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla da gönderebilir. (2) Aracı hizmet sağlayıcı, bu Yönetmelikle hizmet sağlayıcı için öngörülen yükümlülüklerin ifasına yönelik teknik imkân tanır. (3) Aracı hizmet sağlayıcı, hizmet sunduğu elektronik ortamı kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanan içerikleri kontrol etmek, bu içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı bir faaliyetin ya da durumun söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir. (4) Aracı hizmet sağlayıcı başkaları adına, onların mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak ya da işletmesini tanıtmak amacıyla ticari elektronik ileti göndermek için onay alamaz. (5) Aracı hizmet sağlayıcı ticari elektronik ileti gönderimine ilişkin sistemini İYS ile uyumlaştırır. (6) Aracı hizmet sağlayıcı, İYS’ye kayıt olmayan hizmet sağlayıcılara ait ticari elektronik iletilerin gönderimini başlatmaz. (7) Hizmet sağlayıcının talimatı doğrultusunda ticari elektronik ileti gönderimini başlatan aracı hizmet sağlayıcı, ileti gönderimine başlamadan önce İYS üzerinden alıcıların onayının olup olmadığını kontrol eder ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderimini başlatmaz. (8) Hizmet sağlayıcının 6 ncı maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları kapsamında ileti gönderiminde bulunmak istemesi halinde aracı hizmet sağlayıcı tarafından bu yönde beyan alınır. (9) Aracı hizmet sağlayıcı, alıcıların abonelik hattını kapatmaları halinde İYS’ye bu durumu bildirir." düzenlemesine, "Kişisel verilerin korunması" başlıklı 12. maddesinde, "(1) Hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı (Ek ibare:RG-4/1/2020-30998) ile Kuruluş, bu Yönetmelik çerçevesinde yapmış olduğu işlemler ve sunduğu hizmetler nedeniyle elde ettiği verilerin, ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla muhafazasından ve hukuka aykırı olarak bunlara erişilmesini ve işlenmesini önlemek amacıyla gerekli tedbirlerin alınmasından sorumludur. (2) Kişisel verilerin; üçüncü kişilerle paylaşılabilmesi, işlenebilmesi ve başka amaçlarla kullanılabilmesi için ilgili kişiden önceden onay alınması gerekir." düzenlemesine; "Şikayet" başlıklı 14. maddesinde, "(1) Şikâyet başvuruları, elektronik ortamda e-Devlet kapısı (Ek ibare:RG-4/1/2020-30998) , İYS veya Bakanlığın internet sitesi üzerinden veyahut yazılı olarak şikâyetçinin ikametgâhının bulunduğu yerdeki il müdürlüğüne yapılır. Şikâyetçi; gerçek kişi ise adı ve soyadı ile imzası ve ikametgâh adresinin, tüzel kişi ise unvanı ve adresi ile temsile yetkili kişinin veya vekilin adı ve soyadı ile imzasının başvuruda yer alması gerekir. (2) Ticari elektronik iletilere ilişkin şikâyet başvurularında aşağıdaki hususlar aranır: a) Kısa mesaj yoluyla gönderilmiş ise; şikâyetçinin T.C. kimlik numarası, telefon numarası, abonesi olduğu GSM operatörünün adı, iletiyi gönderenin numarası, bu numaranın bulunmaması halinde marka ve işletme adı gibi alfa numerik bilgisi, iletinin gönderilme tarihi, saati (Değişik ibare:RG-4/1/2020-30998) , iletinin görsel bir örneği ile şikâyetçinin tacir olması halinde MERSİS numarası, esnaf olması halinde bu durumu belirten ibare yer alır. (Mülga cümle: RG-4/1/2020-30998: Varsa iletinin görsel bir örneği başvuruya eklenir.) b) Elektronik posta yoluyla gönderilmiş ise; şikâyetçinin T.C. kimlik numarası, elektronik posta adresi, şikâyetçiye elektronik posta hizmeti sağlayan işletmenin adı, iletiyi gönderenin elektronik posta adresi, iletinin gönderilme tarihi, saati ve içeriği ile şikâyetçinin tacir olması halinde MERSİS numarası, esnaf olması halinde bu durumu belirten ibare yer alır. İletinin (Ek ibare:RG-4/1/2020-30998) görsel bir örneği başvuruya eklenir. c) Sesli arama yoluyla yapılmışsa; şikâyetçinin T.C. kimlik numarası, telefon numarası, abonesi olduğu GSM veya sabit hat operatörü adı, iletiyi gönderenin numarası, bu numaranın alınamaması halinde marka ve işletme adı, iletinin gönderilme tarihi, saati ve (Değişik ibare:RG-4/1/2020-30998) konusu ile şikâyetçinin tacir olması halinde MERSİS numarası, esnaf olması halinde bu durumu belirten ibare yer alır. ..." düzenlemesine; "Şikâyetin sonuçlandırılması" başlıklı 15. maddesinde, "(1) Başvurunun yapıldığı il müdürlüğünce, şikâyet edilenin sicile kayıtlı merkezinin başka bir ilde bulunduğunun tespiti halinde, başvuru belgeleri ilgili il müdürlüğüne gönderilir ve başvuru sahibine bilgi verilir. (2) (Değişik:RG-4/1/2020-30998) Başvuru, öncelikle İYS üzerinden ön incelemeye tabi tutulur. Ön inceleme sonrasında il müdürlüğü tarafından konuya ilişkin bilgi ve belgeler ilgilisinden temin edilerek şikâyet sonuçlandırılır. Ancak gerekli hallerde il müdürlüğünce denetim için görevlendirilen personel tarafından yerinde denetim yapılır. ..... (5) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Hizmet sağlayıcının talimatı doğrultusunda ileti gönderimini başlatan aracı hizmet sağlayıcı, şikâyet başvurularına konu iletilere ilişkin bilgi ve belge taleplerini İYS üzerinden on beş gün içinde yanıtlar." düzenlemesine; "Denetim" başlıklı 16. maddesinin 1. fıkrasında, "(1) (Değişik:RG-4/1/2020-30998) Bakanlık, hizmet sağlayıcı, aracı hizmet sağlayıcı ve Kuruluşun bu Yönetmelik kapsamında gerçekleştirdiği faaliyet ve işlemlerini denetlemeye yetkilidir." düzenlemesine; Yeni eklenen "Elektronik posta yoluyla gönderilen ticari elektronik iletiler" başlıklı 17/A maddesinde, "(1) Elektronik posta yoluyla gönderilen ticari elektronik iletilere, 11 nci maddenin beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkraları ile 15 inci maddenin beşinci fıkrası hükümleri uygulanmaz." düzenlemesine; Yeni eklenen "Mevcut veri tabanlarının İYS’ye yüklenmesi" başlıklı Geçici 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik kapsamında alınan onaylar 01/06/2020 tarihine kadar hizmet sağlayıcılar tarafından İYS’ye aktarılır. Bu sürenin sonunda İYS tarafından alıcılara onayların İYS’ye yüklendiği ve 01/09/2020 tarihine kadar kontrol edilmediği takdirde bu onayların geçerli sayılacağı ile reddetme imkanının İYS üzerinden kullanılabileceği bilgisini içeren bir ileti gönderilir. (2) Alıcılar, İYS’ye kaydedilen onayları 01/09/2020 tarihine kadar kontrol eder. Bu sürenin bitiminden sonra gönderilen ticari elektronik iletiler onaylı kabul edilir. (3) Bakanlık, bu tarihleri üç ay ertelemeye yetkilidir." düzenlemesine yer verilmektedir. Ayrıca, dava konusu edilen 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 19. maddesi ile "Bu Yönetmeliğin; 1 inci, 2 nci, 3 üncü, 7 nci, 9 uncu, 11 inci, 12 nci, 13 üncü, 15, inci, 17 nci ve 18 inci maddeleri yayımı tarihinde, diğer maddeleri 1/9/2020 tarihinde yürürlüğe girer." düzenlemesi yer almaktadır. Dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 28/08/2020 tarih ve 31227 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile dava konusu edilen Geçici 2. maddenin birinci fıkrasında geçen "1/06/2020" ibaresi "1/12/2020" olarak; "1/09/2020" ibaresi "16/1/2021" olarak; ikinci fıkrasında geçen "1/09/2020" ibaresi "16/1/2021" olarak; üçüncü fıkrası ise "Bakanlık, bu tarihleri hizmet sağlayıcıların niteliği ile ticari elektronik ileti onay sayılarının büyüklüğünü göz önünde bulundurarak altı ay ertelemeye yetkilidir." şeklinde değişikliğe uğramıştır. Yine aynı Yönetmelik ile dava konusu Yönetmeliğin 19. maddesinde yer alan "1/9/2020" ibaresi "16/1/2021" olarak şeklinde değişmiştir. Dava Konusu Yönetmeliğin İncelenmesi: 6563 sayılı Kanun'un 11. maddesinin, 7061 sayılı Kanunla ek 4. fıkrasında, ticari elektronik ileti onaylarının alınması ve reddetme hakkının kullanılmasına imkân tanıyan bir elektronik sistem kurma veya kurdurma yetkisi davalı Ticaret Bakanlığına verilmiş; bu sistemin kurulması, onayların sisteme aktarılması, saklanması, reddetme hakkının sistem üzerinden kullanılması ve sistemin işleyişine ilişkin diğer usul ve esasların "yönetmelikle" düzenlenmesi hususunda da yine aynı Bakanlık yetkilendirilmiş; aynı Kanun'un 13. maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmeliklerin; Adalet Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun görüşleri alınarak davalı Bakanlıkça hazırlanacağı hükme bağlanmıştır. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu Yönetmelik değişikliğinin hazırlık aşamasında, davalı Bakanlığın 06/11/2018 tarihli ve 38565052 sayılı yazısıyla, Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan görüş sorulduğu, dava konusu düzenlemelere yönelik herhangi bir farklı görüşün iletilmediği, gelen görüşlerin değerlendirilmesi sonucu hazırlanan dava konusu Yönetmeliğin Ticaret Bakanlığı tarafından 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulduğu, dolayısıyla dava konusu düzenlemede yetki ve şekil unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dava konusu işlemin diğer unsurlar bakımından incelenmesine gelince; Davacının iddialarının özetlendiği kısımdan görülebileceği üzere; davacının temel iddiası, dava konusu Yönetmelik ile getirilen "Ticari Elektronik ...Sistemi (İYS)"nin kurulumunun yanı sıra işletme yetkisinin de tek bir şirkete verilmesinin, bu şirketin ihale gibi objektif kriterler belirlenip duyurulmaksızın doğrudan seçim suretiyle belirlenmesinin, bu ticaret şirketine kamu gücü kullanma yetkisinin münhasıran ve yönetmelikle verilmesinin hukuka aykırı olduğu noktasında toplanmaktadır. Dolayısıyla, davacının hukuka aykırılık iddialarının, maddeler özelinde olmadığı, her bir maddeye yönelik ayrı hukuka aykırılık gerekçelerinin bulunmadığı, bütün iddialarının İYS'nin geneline yönelik olduğu ve Yönetmeliğin İYS ile ilişkili bulunan bütün hükümlerinin bu nedenle dava konusu edildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, dava konusu Yönetmelik kurallarının hukuka uygunluk denetimi, davacıların iddiaları çerçevesinde, İYS'nin hukukilik incelemesi ile sınırlı olarak yapılmıştır. Dayanak 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun, ticari iletişimi, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluklarını, elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeler ile elektronik ticarete ilişkin bilgi verme yükümlülükleri ve uygulanacak yaptırımları kapsamakta olup; alıcıların bir çok hizmet sağlayıcının ticari elektronik iletilerine maruz kalmaları ve bu sebeple alıcılarda mağduriyetlerin oluşması üzerine yürürlüğe konulmuştur. Nitekim, anılan Kanunun genel gerekçesinde, "Tasarının amaçlarından biri 2002/58/AT sayılı Direktif ile Türk hukuku arasındaki uyumun sağlanmasıdır. Tasarının hazırlanması çalışmaları sırasında, söz konusu Direktif hükümlerinin yanısıra Avrupa Birliği tarafından bu Direktifi değiştiren yeni Direktif hükümleri de değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler neticesinde özellikle, istenmeyen elektronik postalarla ilgili olarak Tasarıda ayrıntılı bir düzenleme yapılması tercih edilmiştir." ifadeleriyle elektronik ticari faaliyetlerde alıcıların her gün karşılaştıkları istenmeyen elektronik posta sorunuyla ilgili düzenleme ihtiyacı bulunduğu açıkça belirtilmiştir. Ancak mevcut düzenlemenin ihtiyacı tam olarak karşılayamaması, alıcılar tarafından kendilerine gönderilen iletiyi reddetme hakkının kullanılmasına rağmen hizmet sağlayıcılar tarafından ileti gönderiminin durdurulmaması ve alıcıların rahatsızlıklarının devam etmesi üzerine, 6563 sayılı Kanun'un 11. maddesine, 28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanun'un 117. maddesi ile 4. fıkra eklenmiştir. Anılan değişikliğin gerekçesinde de, elektronik ticaretin gelişiminin izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve diğer tüzel ve gerçek kişilerin Ticaret Bakanlığına bildirimde bulunması ve istenmeyen elektronik ticari ileti gönderiminin engellenmesine yönelik bir elektronik sistem oluşturulmasına imkan sağlanmasının amaçlandığı belirtilmiştir. Bahsi geçen fıkra ile, telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli ticari elektronik ileti onaylarının alınması ve reddetme hakkının kullanılmasına imkân tanıyan bir elektronik sistem kurma veya kurdurma yetkisinin davalı Ticaret Bakanlığına verildiği görülmektedir. Anılan yasal değişikliğin bir gereği olarak, Ticaret Bakanlığı ile -kamu kurumu niteliğini haiz bir meslek kuruluşu ve aynı zamanda tacir ve sanayicilerin üst kuruluşu olması vesilesiyle tercih edilen- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) arasında 18/05/2018 tarihinde "Ticari Elektronik ...Sisteminin Kurulması ve Yönetilmesine İlişkin Protokol" imzalanmıştır. Protokolle, ticari elektronik ...sisteminin kurulması ve yönetilmesi konusunda TOBB yetkilendirilmiş ve TOBB'un bu Protokolden kaynaklı işlemleri yürütmek üzere mevcut bir iştirakini kullanabileceği gibi yeni bir iştirak de kurabileceği kararlaştırılmıştır. Protokolün genel esaslarının belirlendiği 6. maddesi uyarınca da TOBB, 6563 sayılı Kanun gereği elektronik ortamda gerçek kişilerin ticari elektronik ileti onaylarının alınmasına, gerçek kişiler ile tacir ve esnafın mevcut onay süreçlerini yönetebilmesine ve reddetme haklarını kullanabilmesine imkan sağlayan İYS'yi kuma ve sistemi yedekli ve güvenli bir şekilde işletme; elektronik ortamda hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılara onaylı veri tabanlarını aktarma, onayları yönetme ve reddetme süreçlerini mevzuata uygun olarak yerine getirme konusunda imkan sağlama; İYS'nin kuruluşu, yönetilmesi, verilerin güvenliği ve gizliliği bakımından gerekli teknik standartları sağlama, İYS kayıtlarında yer alan kişisel verileri koruma; işletmelere verilen onayların alıcılar tarafından İYS üzerinden kontrol edilmesini ve verilmiş onaylara ilişkin reddetme hakkının kullanılmasını sağlama; İYS'yi Bakanlık ve Ticaret İl Müdürlüklerinde yetkili kişilerin erişimine açma konularında yükümlendirilmiştir. Bilahare, ticari elektronik ...sisteminin kurulması ve yönetilmesi konusunda yetkilendirilen TOBB tarafından, İYS platformunun amacına uygun olarak tesis edilebilmesi amacıyla 05/09/2018 tarihinde ... Hizmetler A.Ş. unvanlı bir şirket kurulduğu, ardından bu şirketin ticaret unvanının 17/07/2019 tarihinde "...Sistemi A.Ş." olarak değiştirildiği anlaşılmaktadır. 7061 sayılı Kanunla yapılan yasal değişiklik ile İYS'yi kurup yönetecek kuruluşun tespitinin ve sistem altyapısının kurulmasının ardından, ikincil düzenlemenin yasaya uyumlandırılması amacıyla dava konusu değişikliğe gidilmiş; bu kapsamda alıcıdan ticari elektronik ileti onayı alınmasının, verilen onaylar yönünden reddetme hakkının kullanılmasının ve şikayete ilişkin süreçlerin yönetiminin tek bir merkezden yapılması amacıyla ticari elektronik ...sisteminin (İYS) kuruluş, işleyiş ve yönetimine ilişkin usul ve esaslara yer verilmiştir. Söz konusu düzenlemelere bir bütün olarak bakıldığında; Bakanlıkça ticari elektronik ...sistemini kurmakla yetkilendirilen kuruluşun (TOBB), onay ve ret bilgilerinin İYS’ye kaydedilmesi, İYS üzerinden onay alınması, reddetme hakkının kullanılması, ticari elektronik ileti şikâyetlerinin alınması, raporlanması, şikâyet sürecinin hızlı ve etkin bir şekilde yönetilmesi ve aracı hizmet sağlayıcıların sistemi kullanması amacıyla teknik altyapıyı hazırlayacağı ve Bakanlığın erişimine açacağı, ticari elektronik ileti gönderiminin aksamaması için gerekli teknik tedbiri alacağı, İYS’ye yönelik Bakanlık tarafından istenen diğer iş ve işlemleri yürütmekle yükümlü olduğu; ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin İYS’ye kaydolmasının zorunlu olduğu, İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilemeyeceği, ticari elektronik ileti onaylarının ve ter bildirimlerinin İYS dışında başka yollarla (yazılı, elektronik iletişim araçlarıyla) alınması halinde dahi hizmet sağlayıcı tarafından üç iş günü içinde İYS’ye aktarılması gerektiği, İYS’ye kaydedilmeyen onayların geçersiz kabul edileceği, alıcının reddetme hakkını İYS üzerinden de kullanabileceği, hizmet sağlayıcının önceden onayını aldığı alıcılara ticari elektronik iletileri kendisi gönderebileceği gibi aracı hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla da gönderebileceği, aracı hizmet sağlayıcının, bu Yönetmelikle hizmet sağlayıcı için öngörülen yükümlülüklerin ifasına yönelik teknik imkân tanıyacağı, aracı hizmet sağlayıcının ticari elektronik ileti gönderimine ilişkin sistemini İYS ile uyumlaştıracağı, aracı hizmet sağlayıcının, İYS’ye kayıt olmayan hizmet sağlayıcılara ait ticari elektronik iletilerin gönderimini başlatmayacağı, aracı hizmet sağlayıcının, ileti gönderimine başlamadan önce İYS üzerinden alıcıların onayının olup olmadığını kontrol edeceği ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderimini başlatmayacağı, davalı Bakanlığın, hizmet sağlayıcı, aracı hizmet sağlayıcı ve kuruluşun bu Yönetmelik kapsamında gerçekleştirdiği faaliyet ve işlemlerini denetlemeye yetkili olduğu, Yönetmelik kapsamında İYS dışında başka yollarla (yazılı, elektronik iletişim araçlarıyla) alınan onayların 01/06/2020 tarihine kadar hizmet sağlayıcılar tarafından İYS’ye aktarılacağı, alıcıların İYS’ye kaydedilen onayları 1/9/2020 tarihine kadar kontrol edeceği, bu sürenin bitiminden sonra gönderilen ticari elektronik iletilerin onaylı kabul edileceği hususlarının kurala bağlandığı görülmektedir. Aktarılan hususların birlikte değerlendirilmesinden; - 6563 sayılı Kanunla Bakanlığa verilen "bir elektronik sistem kurdurma ve bu sistemin işleyişine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi"nin, anılan sistemin kuruluş ve yönetimine ilişkin kamu hizmetini -kamu gücünün kullanılmasını gerektirmesi nedeniyle münhasıran idare tarafından yürütülmesi gereken kolluk faaliyeti hariç olmak kaydıyla- özel kişilere gördürme yetkisini içerdiği, dava konusu düzenlemede de yalnızca İYS'yi kurma ve işletme yetkisinin özel kişiye gördürüleceğinin kurala bağlandığı, İYS'yi ve sistem kullanıcıları olan hizmet sağlayıcıları, aracı hizmet sağlayıcıları ile kuruluşu, hakkındaki şikayetleri incelemek de dahil olmak üzere denetleme ve yaptırım uygulama yetkisinin davalı Bakanlık ile taşra teşkilatı uhdesinde bırakıldığı, öte yandan İYS'nin yönetiminin, kuruluşunu gerçekleştiren, dolayısıyla sistemsel bilgiye ve detaylara hakim olan şirkete bırakılmasında kamu yararı bulunduğundan idarece takdir yetkisinin de hukuka uygun kullanıldığı, - Davacı tarafından, ...Sistemi A.Ş.’nin münhasıran yetkilendirilmesinin aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla faaliyet gösteren şirketlerin pazardan dışlanması sonucunu doğuracağı, aracı hizmet sağlayıcı şirketler yönünden haksız rekabetin oluşacağı, ...Sistemi A.Ş.’nin piyasada tekel oluşturacağı, ayrıca bu durumun hizmet sağlayıcılar açısından da yüksek maliyetlere neden olacağı ileri sürülmekte ise de; İYS'nin yalnızca ticari elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan ve ticari elektronik ileti gönderilebilmesi için kayıtlı olunması zorunlu bulunan bir sistem olduğu, daha açık bir anlatımla İYS'nin, aracı hizmet sağlayıcılar tarafından hizmet sağlayıcılara temin edilen sistemlerin entegre edilmesi zorunlu olan, ancak aracı hizmet sağlayıcılar tarafından sunulan sistemlerin lağvedilmesi sonucunu doğurmayan bir merkezi ortak veri tabanı olduğu, bu itibarla dava konusu Yönetmelik öncesinde aracı hizmet sağlayıcıların, hizmet sağlayıcılara temin ettiği "ticari elektronik ileti sisteminin kurulumu, işletilmesi ile ticari elektronik iletilerin gönderimi" hizmetlerinin, İYS'ye entegrasyon ve uyumun sağlanması kaydıyla, aynen sürdürülmeye devam edilebileceği, nitekim bu hususun Yönetmeliğin değişik 11. maddesinin 2., 5., 6. ve 7. fıkralarında açıkça belirtildiği, esasen İYS'nin ve sistemi işleten kuruluşun, doğrudan alıcılara ticari elektronik ileti göndermediği, bir başka ifadeyle mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak, işletmesini tanıtmak ya da kutlama ve temenni gibi içeriklerle tanınırlığını artırmak isteyen hizmet sağlayıcıların ticari elektronik iletilerini alıcılara gönderen bir aracı hizmet sağlayıcı olmadığı, dolayısıyla davacıların iddialarının hukuki dayanağının bulunmadığı; - Aracı hizmet sağlayıcıların sistemleri ile İYS arasında entegrasyon kurulmasının, yani oluşturulan merkezi ortak veri tabanı ile diğer sistemlerin koordine edilmesinin ise, yukarıda özetlenen 7061 sayılı Kanun değişikliğinin amacı doğrultusunda kontrol, denetim ve yönetim kolaylığı sağlanması, alıcıların ret bildirimlerinin gereğinin yerine getirilerek mağduriyetlerinin önlenmesi olduğu; daha detaylı bir ifadeyle, ticari elektronik ...sistemi ile alıcı konumundaki vatandaşların ticari elektronik iletiler yönünden verdikleri onayların merkezi bir sistemde toplanması ile hem vatandaşın izinlerini görebilmesi ve değiştirebilmesi hem de şikayet durumlarında sürecin etkili ve hızlı bir şekilde yürütülmesinin amaçlandığı, bu amaç doğrultusunda İYS'nin kurulmasına bağlı olarak aracı hizmet sağlayıcılara yönelik; ticari elektronik ileti gönderimine ilişkin sistemini İYS ile uyumlaştırma, İYS’ye kayıt olmayan hizmet sağlayıcılara ait ticari elektronik iletilerin gönderimini başlatmama, ileti gönderimine başlamadan önce İYS üzerinden alıcıların onayının olup olmadığını kontrol etme, İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderimini başlatmama ve 01/06/2020 tarihine kadar kayıtlarını sisteme aktarma şeklinde yükümlülükler getirilmesinde dayanağı Kanuna aykırılık bulunmadığı, ayrıca söz konusu yükümlülüklerin bahse konu kamu yararı amacına ulaşmak bakımından elverişli, gerekli ve orantılı olduğu, - Bakanlıkça ticari elektronik ...sistemini kurmakla yetkilendirilen kuruluşun (TOBB/...Sistemi A.Ş.’nin) salt dava konusu Yönetmelik düzenlemesi nedeniyle kamu tüzel kişisi niteliğine bürünmediği gibi kamu gücünün kullanılmasını gerektirmesi nedeniyle münhasıran idare tarafından yürütülmesi gereken kolluk faaliyetinin kuruluşa devredilmemesi nedeniyle kamu gücüyle de donatılmadığı; her ne kadar Yönetmelik değişikliği TOBB ile imzalanan Protokol'den ve İYS'yi kurup işleten şirketin kurulmasından sonra yapılmış ise de, davalı idareye Kanunla tanınan sistemi kurdurma yetkisinin mutlaka yönetmelikle kullanılmasının gerekmediği, idari işlemle bu hizmetin özel kişilere gördürülmesine karar verilmesinden sonra söz konusu hizmete ilişkin usul ve esasların Yönetmelikle düzenlenmesine hukuki bir engel bulunmadığı, - Türkiye Odalar ve Borsalar Eğitim ve Kültür Vakfı ve bir özel şirketin ortak olduğu ...Sistemi A.Ş.’nin, herhangi bir ihale veya başka bir usul uygulanmaksızın bu sistemi kurmak ve işletmek üzere yetkilendirilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasına gelince; dava konusu Yönetmeliğin, davalı Bakanlık ile TOBB arasında Protokolün imzalanmasından, yani İYS'yi kurup işletecek kuruluşun tespitinden sonra yürürlüğe konulduğu dikkate alındığında, İYS'yi kurup işletecek kuruluşun tespitinin Yönetmeliğin konusunu oluşturamayacağı, dolayısıyla Yönetmelikte söz konusu kuruluşun tespitine ilişkin usul ve esaslara dair herhangi bir kural sevk edilmemiş olmasının da eksik düzenleme kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, davacıların bu iddiasının, işbu uyuşmazlıkta incelenemeyeceği, Yönetmelik öncesinde tesis edilen kuruluşun belirlenmesine yönelik idari kararın ya da davalı Bakanlık ile TOBB arasında imzalanan Protokolün iptali istemiyle açılacak davanın konusunu teşkil edebileceği, - Kişisel Verileri Koruma Kurumunun 19/03/2019 tarihli yazısı ekindeki yönetmelik taslağı hakkındaki görüşü doğrultusunda Yönetmeliğin 12. maddesine yapılan ekleme ile İYS'yi kurup işletecek kuruluşun da bu Yönetmelik çerçevesinde yapmış olduğu işlemler ve sunduğu hizmetler nedeniyle elde ettiği verilerin muhafazasından ve hukuka aykırı olarak bunlara erişilmesini ve işlenmesini önlemek amacıyla gerekli tedbirlerin alınmasından sorumlu tutulduğu, dolayısıyla gerek Yönetmeliğin 12. maddesi gerekse Protokolün 6.maddesinin 4. ve 11. fıkralarıyla, kuruluşun, İYS kayıtlarında yer alan kişisel verilerin güvenliği ve gizliliği bakımından gerekli teknik standartları sağlamak, kişisel verileri korumak ile yükümlü olduğunun açıkça düzenlendiği, kaldı ki 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununda öngörülen sorumlulukların dava konusu Yönetmelik hükmüyle tekrarına gerek olmaksızın, kapsamında olduğu ölçüde kuruluşa uygulanacağında da duraksama bulunmadığı, sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, yukarıda aktarılan nedenlerle dava konusu düzenlemede dayanağı Kanuna, hukuka ve kamu yararı amacı ile hizmet gereklerine aykırılık görülmemektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, yine aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam ... TL müdahil yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı yanında müdahile verilmesine, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya ve davalı idare yanında müdahile iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.