Danıştay Kararı · E. 2020/2709 · K. 2024/4072

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/2709 E.  ,  2024/4072 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2020/2709 Karar No : 2024/4072 DAVACI : ... DAVALILAR : 1-... Kurumu Başkanlığı / ... (... Bakanlığı) VEKİLİ: Huk. Müş. ... 2- ... Birliği Başkanlığı / ... VEKİLİ: Av. ... DAVANIN_KONUSU : 1- Sigorta Tahkim Komisyonunun 03/01/2020 tarihli duyurusu ile bildirilen, Komisyon nezdinde oluşturulan bilirkişi listesinden sıra usûlü ile bilirkişi görevlendirilmesine ilişkin işlemin, 2- Bu işlemin dayanağı olan Hazine ve Maliye Bakanlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin, iptali istenilmektedir. DAVACININ_İDDİALARI : Düzenlemenin dayanağı olan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 12. fıkrasında, Komisyon Başkanlığınca, Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesinin düzenleneceği, belirlenecek esaslar doğrultusunda bilirkişilerin bu listelerden seçileceğinin belirtildiği; ancak bilirkişilerin sıra ile seçileceğine ilişkin düzenleme bulunmadığı, bu nedenle 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 23. fıkrası uyarınca 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun uygulanması gerektiği, atıf yapılan 6100 sayılı Kanun'da sıra usûlü atama söz konusu olmadığından dava konusu düzenlemenin hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülmektedir. DAVALILARIN SAVUNMALARI : Davalı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanlığı (Hazine ve Maliye Bakanlığı) tarafından, dava konusu dikkate alındığında 2575 sayılı Danıştay Kanunu'un 24. maddesi kapsamında sayılan davalardan olmadığından davanın İdare Mahkemesinde görülmesi gerektiği, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu işlemlerin mevzuat çerçevesinde yapıldığı savunulmaktadır. Davalı Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından, husûmetin idarelerine yöneltilemeyeceği, dava konusu işleme ilişkin herhangi bir eylemlerinin olmadığı, dava konusu işlemin Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16. maddesinin 12. fıkrasına göre Bakanlığın belirlediği usûl ve esaslar çerçevesinde yapıldığı, düzenlemenin usûle ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 22. maddesinin 3. fıkrasında, uzmanlık alanında birden fazla bilirkişi bulunması hâlinde, sigorta hakeminin adilane şekilde bilirkişi seçimi yapmakla yükümlü olduğu kuralına yer verilmiştir. Dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in bilirkişi seçimine yönelik kural ihtiva eden 16. maddesinin 12. fıkrasının 14/06/2018 tarihli Resmî Gazete nüshasında; bütünüyle bilirkişilik konusuna özgü olarak çıkarılan ve bu hâliyle özel düzenleme niteliğinde olan Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin ise 18/04/2019 tarihli Resmî Gazete nüshasında yayımlandığı, dolayısıyla her iki Yönetmelik arasında normlar hiyerarşisi bakımından bir altlık-üstlük ilişkisi olmayıp iki Yönetmelik'in de eş düzey düzenlemeler olduğu açık ise de Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin, bilirkişilerin seçimi ve atanması bakımından, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'e nazaran daha "özel" ve "sonraki" düzenleme olduğunda da duraksama bulunmamaktadır. Buna göre, dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 12. fıkrasında Müsteşarlığa bırakılan bilirkişilerin listeden seçimine ilişkin esasları belirleme yetkisinin, Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 22. maddesinin 1. ve 3. fıkrası hükümlerine aykırı olan kısımları ile sınırlı olarak zımnen yürürlükten kalktığının ve listeden adilane bir şekilde bilirkişi seçme yetkisinin hakeme ait olduğunun kabulü zorunludur. Bu itibarla dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ve iptali gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava, bilirkişilerin, Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişi Listesinden sıra usulüne göre (random) atanmasına başlandığı, görevlendirilecek bilirkişinin branşı ve bilirkişi ücretinin hakem tarafından belirleneceği ancak bilirkişi isminin sistem tarafından seçileceği yolundaki 03/01/2020 tarihli bildirim işlemi ve bu işleme dayanak gösterilen 31/12/2019 tarihli Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 12. fıkrası hükmü uyarınca 2020 yılı başından itibaren bilirkişilerin listeden sıra usulü atanmasına yönelik olarak Komisyon tarafından gerekli altyapının hazırlanarak konu hakkında Bakanlığa bilgi verilmesi ve Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliğinin ve elektronik ortamda bilirkişi atama usulünün yürürlüğe girmesinden sonra bilirkişi bazında yapılan görevlendirmelere ilişkin verilerin gönderilmesi gerektiğine ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, ülkemiz sigortacılığının geliştirilmesini sağlamak, sigorta sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerini korumak ve sigortacılık sektörünün güvenli ve istikrarlı bir ortamda etkin bir şekilde çalışmasını temin etmek üzere bu Kanuna tâbi kişi ve kuruluşların, faaliyete başlama, teşkilât, yönetim, çalışma esas ve usûlleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar ve sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usûl ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmış, Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği, aracılar, aktüerler ile sigorta eksperlerinin bu Kanun hükümlerine tâbi olduğu, Sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi ile bu Kanunun denetimle ilgili hükümleri hariç olmak üzere özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan diğer kuruluşların bu Kanun kapsamında olmadığı belirlenmiştir. Aynı Kanunun, "Sigortacılıkta tahkim" başlıklı 30. maddesinin 1. fıkrasında; sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya hesaptan faydalanacak kişiler ile hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonunun oluşturulacağı, sigortacılık yapan kuruluşlardan, sigorta tahkim sistemine üye olmak isteyenlerin, durumu yazılı olarak Komisyona bildirmek zorunda oldukları, sigorta tahkim sistemine üye olan kuruluşlarla uyuşmazlığa düşen kişinin, uyuşmazlık konusu sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile tahkim usûlünden faydalanabileceği, ilgili mevzuat ile zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan bu fıkra kapsamındaki uyuşmazlıklar için ilgili kuruluşun sigorta tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahiplerinin bu bölüm hükümlerine göre tahkim usulünden faydalanabileceği, sigorta tahkim sistemine üye olmayan kuruluşlar bakımından Sigorta Tahkim Komisyonu giderlerine katılımın Hazine Müsteşarlığınca ayrıca belirleneceği, hükme bağlanmış, 2. fıkrasında; Komisyonun, bir Müsteşarlık temsilcisi, iki Birlik temsilcisi, bir tüketici derneği temsilcisi ile Müsteşarlıkça belirlenecek bir akademisyen hukukçu temsilcinin katılımı ile oluşacağı, Müsteşarlık temsilcisinin asgarî on yıl kamu hizmetinde çalışmış, sigortacılık alanında deneyim sahibi ve en az daire başkanı seviyesinde olması; Birlik temsilcilerinin de 4 üncü maddede genel müdür yardımcısı için öngörülen şartlara sahip olması gerekeceği, Tüketici derneği temsilcisinin ise Türkiye çapında en fazla üyeye sahip tüketici derneğinin önereceği üç aday arasından Müsteşarlıkça seçileceği, Komisyonun kendi içinden bir Başkan seçeceği, Komisyonda kararların üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alınacağı, iki yıl için seçilen Komisyon Başkan ve üyelerine, kamu iktisadî teşebbüsleri yönetim kurulu başkan ve üyelerine ödenen aylık ücret ve diğer ödemeler tutarında ücret ödeneceği, düzenlenmiş, 3. fıkrasında; Komisyonun görevleri; a) Müdür ve müdür yardımcılarını atamak. b) Birlikçe ayrı bir hesapta izlenecek olan Komisyonun bütçesini hazırlayarak Birliğe sunmak. c) Tahkim sisteminin adil, tarafsız ve etkin bir biçimde işleyişini sağlamak için gerekli önlemleri almak. ç) Komisyonun faaliyet sonuçları hakkında yıllık rapor hazırlayarak Birliğe ve Müsteşarlığa göndermek. d) Bilgi işlem alt yapısını hazırlamak. e) Kanunlarla kendisine verilen diğer görevleri yapmak, olarak sıralanmıştır. Aynı maddenin 21. fıkrasında ise; "Komisyonun yapısı ve görevleri ile Komisyon müdürü ve Komisyon müdür yardımcılarının nitelikleri, çalışma usûl ve esasları, raportörlerin, sigorta hakemlerinin çalışma usûl ve esasları, kararların ne şekilde düzenleneceği, Komisyona başvuru esasları, Liste tutulmasına ve bütçeye ilişkin esaslar ile katılım ücreti gibi hususların yönetmelikle belirleneceği, hükmü yer almıştır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30 uncu maddesine dayanılarak, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla 5684 sayılı Sigortacılık Kanununda öngörülen tahkim sistemine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmış olan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in, "Sigorta Tahkim Sistemine başvuru ve hakem ataması" başlıklı 16. maddesinin 5. fıkrasında; ön incelemeyi tamamlayan raportörün dosyayı, uyuşmazlığın çözümü için gerekli olan bilgi ve belge eksikliği açısından inceleyeceği, uyuşmazlığın bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklandığının anlaşılması halinde raportörün durumu taraflara bildireceği, ve taraflara bilgi vermek kaydıyla dosyayı kapatacağı, bu durumda, başvuru ücretinin yüzde ellisinin başvuru sahibine iade edileceği, değer kaybı taleplerinin ilgili mevzuatında önceden belirlenen formül, yöntem veya ölçütlere göre başvuru sahibinin isteğine bağlı olarak, Komisyonun danışmanlık hizmetleri çerçevesinde raportörler tarafından sonuçlandırılacağı, bu kapsamda yer alan dosyalar için raportörler tarafından komisyon listesine kayıtlı sigorta eksperlerinden sıra usulüne göre danışmanlık hizmeti alınacağı, bu çerçevede hazırlanacak raporların, ilgili mevzuatına uygun hesaplama yapıldığı belirtilmek suretiyle raportörler tarafından onaylanarak sonuçlandırılacağı, buna rağmen, başvuru sahibi tarafından hakeme gidilmesinin talep edilmesi halinde hakemler tarafından yeniden bilirkişi tayin edilemeyeceği, bu fıkra çerçevesinde verilecek danışmanlık hizmeti için, sigorta eksperlerine ödenecek ücret ile Komisyonun belirleyeceği başvuru ücretinin başvuru yapanlardan alınacağı, ücret ve masraf payının maktu olarak Komisyon tarafından önerileceği ve Müsteşarlıkça onaylanacağı, kuralı, aynı maddenin 12. fıkrasında da; hakemin, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hakemler hakkındaki yasaklılık ve ret sebepleriyle ilgili kuralların, bilirkişiler bakımından da uygulanacağı, bu kapsamda, hakem ve bilirkişi ile taraf ve bilirkişi arasındaki ilişki bakımından 17 nci ve 18 inci maddelerin kıyasen uygulanacağı, Komisyon Başkanlığının, Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesini düzenleyeceği, Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar doğrultusunda bilirkişilerin bu listelerden seçileceği, bilirkişi ücret tarifesinin, Komisyon Başkanlığının görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirleneceği, fiilen sigorta hakemliği ya da itiraz hakemliği yapan kişinin, Komisyon tarafından oluşturulan bilirkişi listesinde yer alamayacağı, kuralı getirilmiş, dava konusu değişiklik öncesi 19/01/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan fıkra ise; "(12) Hakem, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hakemler hakkındaki yasaklılık ve ret sebepleriyle ilgili kurallar, bilirkişiler bakımından da uygulanır. Bu kapsamda, hakem ve bilirkişi ile taraf ve bilirkişi arasındaki ilişki bakımından 17 nci ve 18 inci maddeler kıyasen uygulanır. Komisyon Müdürü Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesini düzenler. Bilirkişiler bu listelerden seçilir. Bilirkişiye, sarf etmiş olduğu emek ve mesaiyle orantılı bir ücret ile varsa diğer giderleri ödenir. Bu konuda, Adalet Bakanlığınca çıkarılan ve her yıl güncellenen tarifenin asliye ticaret mahkemelerinde görülecek işler için uygulanacak kısmı esas alınır. Komisyon Müdürü, Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde söz konusu tarifenin uygulanmasına ilişkin işlemleri yürütür." şeklinde düzenlenmiştir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30 uncu maddesinin yirmi birinci fıkrasına dayanılarak, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları, bilirkişilerin nitelikleri, sicile ve listeye kaydı, görevlendirilmeleri, uymaları gereken ilkeler, çalışma esasları, denetimi, sicil ve listeden çıkarılmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği yürürlüğe konulmuş, Yönetmeliğin "Bilirkişi görevlendirilmesi ve seçimi" başlıklı 22. maddesinde; "(1) Bilirkişi, çözümü hukuk dışında uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde hakem tarafından görevlendirilir. (2) Hakem, görevlendirilecek bilirkişinin uzmanlık alanını belirler. İşin mahiyetine göre gerekçesi açıkça gösterilmek kaydıyla, birden fazla bilirkişi görevlendirilebilir. (3) Bilirkişiler, Komisyonca düzenlenen listeden seçilir. Uzmanlık alanında birden fazla bilirkişi bulunması halinde, hakem adilane şekilde bilirkişi seçimi yapmakla yükümlüdür. (4) Komisyon listesinde ihtiyaç duyulan uzmanlık alanına sahip bilirkişi bulunmaması durumunda öncelikle, bilirkişi olarak atanacak kişinin, üniversitelerin ilgili bölümlerinde öğretim üyesi olması ya da adli bilirkişi listesine veya meslek odasına kayıtlı olması gerekir. Hakem, liste dışından seçmiş olduğu bilirkişiyi Komisyona gerekçeleriyle bildirir. (5) Komisyon, bilirkişi seçimine ilişkin bilişim temelli sistem oluşturur." kuralı getirilmiştir. Danıştay Onuncu Dairesinin E:2018/3190 esasında; "(17/08/2007 tarih ve 26616 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinin 6. fıkrasının, 16. maddesinin 5. ve 12. fıkralarının ve 19. maddesinin başlığının değiştirilmesi ve 19. maddesine 4, 5, 6 ve 7. fıkraların eklenmesine yönelik olarak hazırlanan 14/06/2018 tarih ve 30451 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in iptali istemiyle açılan davada; (...), Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 12. fıkrası,(...) şeklinde değiştirilmiştir. Değişiklikten önceki düzenlemede yer alan "Komisyon Müdürü Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesini düzenler. Bilirkişiler bu listelerden seçilir." hükmünün iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemiyle Dairemizde E:2017/1527, E:2016/735, E:2016/456 sayılı dosyalarla görülmekte olan davalarda, bu ibare yönünden yürütmenin durdurulması istemlerinin reddine karar verilmiş, yapılan itirazlar ise Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından YD İtiraz No:2017/1232, YD İtiraz No:2016/555 ve YD İtiraz No:2016/764 nolu kararlarla reddedilmiştir. Söz konusu düzenleme ile ilgili olarak; Dairemizin yürütmenin durdurulması istemlerinin reddi, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun da yapılan itirazların reddi yönünde verdiği kararlar dikkate alındığında; sigorta tahkim komisyonunda görev yapan hakemlerin çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, oy ve görüşünün alınması için başvuracakları bilirkişi listesinin Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl düzenleneceği ve bilirkişilerin bu listelerden seçileceği yolundaki düzenlemede Dairemiz ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından açıkça hukuka aykırılık ve telafisi güç ve imkansız zararlar görülmediği hususunda duraksama bulunmamakta olup, bu kez yapılan değişiklik ile yine Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde bilirkişi listesi düzenleme yetki ve görevi komisyon müdürü yerine Sigortacılık Kanunu kapsamında yetki ve görev alanı daha geniş olan ve komisyon müdürünü atama görevi de bulunan Komisyon Başkanlığına verilmiştir. Ayrıca Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 18. fıkrasında yer alan hakemlik ücreti, komisyona başvuru ücreti ve üyeliğe katılma payının Komisyonun görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirleneceği hükmü doğrultusunda, hakemlerin başvuracakları bilirkişilerin ücret tarifesinin Komisyon Başkanlığının görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirlenmesinde ve fiilen sigorta hakemliği ya da itiraz hakemliği yapan kişinin, Komisyon tarafından oluşturulan bilirkişi listesinde yer alamayacağı yönündeki değişiklikte de hukuka aykırılık görülmemiştir.)" gerekçesiyle karar verilmiş, İtiraz üzerine İdari Dava Daireleri Kurulunun E:2018/792 sayılı kararı ile itiraz reddedilmiştir. Yine Onuncu Dairenin E:2017/1527 esasında; "19/01/2016 tarih ve 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesi ile 17/08/2007 tarih ve 26616 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesine eklenen 12. fıkrasındaki "Komisyon Müdürü Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesini düzenler. Bilirkişiler bu listelerden seçilir." ibaresi ile bu fıkraya istinaden hazırlanmış olan Sigorta Tahkim Komisyonu Nezdinde Bilirkişilik Yapacaklara İlişkin Usul ve Esasların 1. maddesinin; 2. maddesinde yer alan "liste" tanımının; 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin ve 4. fıkrasının; 5. maddesinin 1. fıkrasının; 5. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "diğer hallerde" ibaresinin ve 6. maddesinin iptali istemiyle açılan davada, yürütmenin durdurulması istemi reddedilmiş", İdari Dava Daireleri Kuruluna yapılar itiraz üzerine; "İtiraz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; "Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik"in 16. maddesine, 19/01/2016 günlü, 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile eklenen 12. fıkrada yer alan "Komisyon Müdürü Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesini düzenler. Bilirkişiler bu listelerden seçilir." ibaresi yönünden yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için değinilen Yasanın aradığın koşulların gerçekleşmemiş olduğu anlaşıldığından, davacının söz konusu düzenlemeye yönelik itirazı yerinde görülmemiştir. Davacının, "Sigorta Tahkim Komisyonu Nezdinde Bilirkişilik Yapacaklara İlişkin Usul ve Esaslar"da yer alan düzenlemelere yönelik itirazına gelince; Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 12. fıkrasına dayanılarak, Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde görev yapacak olan bilirkişilerde aranacak niteliklerin ve bilirkişi listesi tutulmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanan "Sigorta Tahkim Komisyonu Nezdinde Bilirkişilik Yapacaklara İlişkin Usul ve Esaslar"ın hukuka uygun olup olmadığının, öncelikle idarenin düzenleme yetkisi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.(...) Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde görev yapacak olan bilirkişilerde aranacak nitelikler Yönetmelikle düzenlenmeyerek, bu konunun, davaya konu edilen usul ve esaslarla düzenlenmesi yoluna gidilmiştir. Bu durumda; amacı, kapsamı ve düzenleme alanı gözönünde bulundurulduğunda, davalı idarenin bu konudaki düzenleme yetkisini Resmi Gazete'de yayımlanacak bir Yönetmelikle yapması gerekirken, usul ve esaslar şeklinde düzenleme yapmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.(...), Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 6. maddesi ile 17/08/2007 günlü, 26616 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik"in 16. maddesine eklenen 12. fıkradaki "Komisyon Müdürü Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesini düzenler. Bilirkişiler bu listelerden seçilir." ibaresine yönelik itirazının ise reddine, 5. maddesinin 1. fıkrası hakkında ise daha önce yürütmenin durdurulmasına karar verildiğinden, yeniden yürütmenin durdurulmasına karar verilmesine yer olmadığına)", karar verilmiştir. Anılan kararlar esas alınmak suretiyle Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği yayımlanmış, Tahkim komisyonuna başvuru üzerine yapılacak inceleme sırasında, hakem tarafından konunun çözümünün teknik bilgiyi gerektirmesi halinde bilirkişinin uzmanlık alanının belirlenerek, Komisyon Başkanlığınca oluşturulacak bilirkişi listesinden belirlenmesi esası getirilmiştir. Bu hususta açılan davalarda bilirkişilerin seçimini sağlamaya yönelik bir listenin oluşturulmasında ve öncelikle bu listeden bilirkişilerin belirlenmesinde ve daha önce Komisyon müdürü tarafından oluşturulan bilirkişi listesinin bu kez Komisyon Başkanlığı tarafından oluşturulmasında hukuki isabetsizlik görülmemiştir. Bu durumda, Yasa hükmü ile Komisyonun çalışma usul ve esaslarının belirlenmesinin Yönetmeliğe bırakılması nedeniyle Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde bilirkişi listesi düzenleme yetki ve görevinin Komisyon Başkanlığınca kullanılarak, oluşturulan listeden hakem tarafından yapılacak görevlendirme sırasında sıraya tabi olma hususunun bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. 5684 sayılı Kanun ile uygulamaya ilişkin düzenlemenin yönetmelikle yapılacağı hükme bağlanmış, yukarıda yer verilen Yönetmelikler ile bilirkişilerin, "Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişi Listesi"nden hakem tarafından seçileceği kurala bağlanmış, ancak bir sıra dahilinde seçimin yapılacağı yolunda bir kural konulmamıştır. Yönetmelikte raportör tarafından bir danışmanlık hizmeti alınmasında sıra dahilinde bunun yapılacağı Yönetmelikte kurala bağlanırken, hakem tarafından yapılacak bilirkişi görevlendirmesinde liste dahilinde bir sıraya tabi olma hususu düzenlenmemiştir. Bu itibarla Yönetmelik ile getirilmeyen bir zorunluluğun dava konusu, Hazine ve Maliye Bakanlığı işlemiyle, bilirkişilerin sıra usulüne göre atanması şeklinde getirilmesinde, davalı idare tarafından kullanılan yetkinin dayanağı düzenleyici işlemi aşar nitelikte bulunduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla dava konusu 31.12.2019 tarihli Bakanlık işlemi ve bildirim işleminde dayanağı mevzuata uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemlerin iptali gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 18/10/2019 tarih ve 30922 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 17/10/2019 tarih ve 47 sayılı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu kurulduğu, 47 sayılı Kararname'nin geçici 2. maddesi uyarınca mülga Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü ve Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığının iş ve işlemleriyle ilgili açılmış ve açılacak davalarda adı geçen Kurumun taraf sıfatını kazandığı anlaşıldığından, Hazine ve Maliye Bakanlığı yerine Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanlığı hasım mevkiine alınarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Davacı, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde tutulan bilirkişi listesine kayıtlı olarak bilirkişilik görevini yerine getirmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı, Sigorta Tahkim Komisyonuna hitaplı yazısı ile Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 12. fıkrasına atıfta bulunularak, 2020 yılı başından itibaren bilirkişilerin listeden sıra usûlü ile atanmasına yönelik olarak Komisyon tarafından gerekli altyapının hazırlanması ve konu hakkında Bakanlığa bilgi verilmesi istenilmiştir. Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından tüm bilirkişilere hitaben gönderilen 03/01/2020 tarihli e-posta ile bilirkişilerin Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişi Listesinden sıra usûlüne göre görevlendirilmesine başlandığı duyurulmuştur. Bunun üzerine davacı tarafından, Sigorta Tahkim Komisyonunun 03/01/2020 tarihli duyurusu ile bildirilen, Komisyon nezdinde oluşturulan bilirkişi listesinden sıra usûlü ile bilirkişi görevlendirilmesine ilişkin işlemin ve bu işlemin dayanağı olan Hazine ve Maliye Bakanlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USÛL YÖNÜNDEN: Davalı Bakanlık (Kurum) tarafından davanın idare mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle görev itirazında bulunulmuşsa da Hazine ve Maliye Bakanlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünün, sigortacılıkta tahkimde bilirkişilerin sıra usûlü ile seçilmesine yönelik talimatını içeren ... tarih ve ... sayılı işleminin tüm ülke çapında uygulanan düzenleyici işlem niteliğinde olduğu ve bu nedenle bakılan davanın 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde sayılan davalar arasında yer aldığı göz önüne alındığında, davalı Bakanlığın (Kurumun) söz konusu itirazı yerinde görülmemiştir. Yine davalı Bakanlık tarafından süre itirazında bulunulmuşsa da davacının, dava konusu işlemlerden Sigorta Tahkim Komisyonunun 03/01/2020 tarihli duyurusu ile haberdar olduğu ve ilk dava dilekçesinin 31/01/2020 tarihinde İstanbul İdare Mahkemeleri kaydına girdiği, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile görev yönünden dava reddedilerek, dosyanın yasal mevzuat gereğince re'sen Danıştay'a gönderildiği, bu durumda, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca altmış günlük dava açma süresi içinde açıldığı dikkate alındığında, davalı Bakanlığın (Kurumun) süre itirazı da yerinde görülmemiştir. Sigorta Tahkim Komisyonunun, 5684 sayılı Kanun uyarınca davalılardan Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde oluşturulduğu, ayrı bir tüzel kişiliği bulunmadığı anlaşıldığından, adı geçen davalı idarenin husumet itirazına itibar edilmemiştir. ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: 14/06/2007 tarih ve 26552 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Kanunun amacı, ülkemiz sigortacılığının geliştirilmesini sağlamak, sigorta sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerini korumak ve sigortacılık sektörünün güvenli ve istikrarlı bir ortamda etkin bir şekilde çalışmasını temin etmek üzere bu Kanuna tâbi kişi ve kuruluşların, faaliyete başlama, teşkilât, yönetim, çalışma esas ve usûlleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar ve sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usûl ve esasları düzenlemektir. (2) Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği, aracılar, aktüerler ile sigorta eksperleri bu Kanun hükümlerine tâbidir. (3) Sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi ile bu Kanunun denetimle ilgili hükümleri hariç olmak üzere özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan diğer kuruluşlar bu Kanun kapsamında değildir." hükmüne; "Sigortacılıkta tahkim" başlıklı 30. maddesinde, "(1) Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulur. ... (3) Komisyon aşağıdaki görevleri yerine getirir: a) Müdür ve müdür yardımcılarını atamak. b) Birlikçe ayrı bir hesapta izlenecek olan Komisyonun bütçesini hazırlayarak Birliğe sunmak. c) Tahkim sisteminin adil, tarafsız ve etkin bir biçimde işleyişini sağlamak için gerekli önlemleri almak. ç) Komisyonun faaliyet sonuçları hakkında yıllık rapor hazırlayarak Birliğe ve Müsteşarlığa göndermek. d) Bilgi işlem alt yapısını hazırlamak. e) Kanunlarla kendisine verilen diğer görevleri yapmak. ... (21) Komisyonun yapısı ve görevleri ile Komisyon müdürü ve Komisyon müdür yardımcılarının nitelikleri, çalışma usûl ve esasları, raportörlerin, sigorta hakemlerinin çalışma usûl ve esasları, kararların ne şekilde düzenleneceği, Komisyona başvuru esasları, Liste tutulmasına ve bütçeye ilişkin esaslar ile katılım ücreti gibi hususlar yönetmelikle belirlenir. ... (23) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun hükümleri, sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanır. ..." hükümlerine yer verilmiştir. 47 sayılı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip olarak kurulan Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, aynı Kararname uyarınca 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nda yer alan sigortacılık ve özel emekliliğe ilişkin görev ve yetkileri yürütmek, anılan konuda mevzuatı hazırlamak, uygulamak ve ilgililer tarafından uygulanmasını izlemek ve yönlendirmek ile görevlendirilmiş, özetle Hazine ve Maliye Bakanlığının kapatılan Sigortacılık Genel Müdürlüğü ve Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığınca ifa edilen görevler, adı geçen Kuruma devredilmiştir. 5684 sayılı Kanun'un yukarıda alıntılanan 30. maddesi dayanak alınarak hazırlanan 17/08/2007 tarih ve 26616 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in; Dava konusu uygulama işleminin tesis edildiği tarihteki (14/06/2018 tarihli ve 30451 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik) hâli ile "Sigorta Tahkim sistemine başvuru ve hakem ataması" başlıklı 16. maddesinde, "... (12) Hakem, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hakemler hakkındaki yasaklılık ve ret sebepleriyle ilgili kurallar, bilirkişiler bakımından da uygulanır. Bu kapsamda, hakem ve bilirkişi ile taraf ve bilirkişi arasındaki ilişki bakımından 17 nci ve 18 inci maddeler kıyasen uygulanır. Komisyon Başkanlığı Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesini düzenler. Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar doğrultusunda bilirkişiler bu listelerden seçilir. Bilirkişi ücret tarifesi Komisyon Başkanlığının görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirlenir. Fiilen sigorta hakemliği ya da itiraz hakemliği yapan kişi, Komisyon tarafından oluşturulan bilirkişi listesinde yer alamaz. ..." düzenlemesine yer verilmiştir. 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 21. fıkrası dayanak alınarak hazırlanan ve 18/04/2019 tarih ve 30749 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin dava konusu uygulama işleminin tesis edildiği tarihteki hâli ile; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları, bilirkişilerin nitelikleri, sicile ve listeye kaydı, görevlendirilmeleri, uymaları gereken ilkeler, çalışma esasları, denetimi, sicil ve listeden çıkarılmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." düzenlemesine; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde görülen uyuşmazlıklara ilişkin bilirkişilik faaliyetini kapsar. (2) Kanunlarda bilirkişilik hizmeti verebileceği öngörülen kurumlar ile yargı mercilerinin talebi üzerine bilimsel ve teknik görüş bildiren kamu kurum ve kuruluşları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır." düzenlemesine; "Bilirkişi görevlendirilmesi ve seçimi" başlıklı 22. maddesinde, "(1) Bilirkişi, çözümü hukuk dışında uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde hakem tarafından görevlendirilir. (2) Hakem, görevlendirilecek bilirkişinin uzmanlık alanını belirler. İşin mahiyetine göre gerekçesi açıkça gösterilmek kaydıyla, birden fazla bilirkişi görevlendirilebilir. (3) Bilirkişiler, Komisyonca düzenlenen listeden seçilir. Uzmanlık alanında birden fazla bilirkişi bulunması halinde, hakem adilane şekilde bilirkişi seçimi yapmakla yükümlüdür. (4) Komisyon listesinde ihtiyaç duyulan uzmanlık alanına sahip bilirkişi bulunmaması durumunda öncelikle, bilirkişi olarak atanacak kişinin, üniversitelerin ilgili bölümlerinde öğretim üyesi olması ya da bölge kurulu bilirkişi listesine veya meslek odasına kayıtlı olması gerekir. Hakem, liste dışından seçmiş olduğu bilirkişiyi Komisyona gerekçeleriyle bildirir. (5) Komisyon, bilirkişi seçimine ilişkin bilişim temelli sistem oluşturur." düzenlemesine yer verilmiştir. Sigorta Tahkim Komisyonunun 03/01/2020 Tarihli Duyurusu ile Bildirilen, Komisyon Nezdinde Oluşturulan Bilirkişi Listesinden Sıra Usûlü ile Bilirkişi Görevlendirilmesine İlişkin İşlemin ve Bu İşlemin Dayanağı Olan Hazine ve Maliye Bakanlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı İşleminin İncelenmesi: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinde, sigortacılıkta tahkim müessesesi düzenlenerek, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya hesaptan faydalanacak kişiler ile hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulacağı kurala bağlanmış; anılan maddenin 3. fıkrasında, Komisyonun, tahkim sisteminin adil, tarafsız ve etkin bir biçimde işleyişini sağlamak için gerekli önlemleri almakla görevli olduğu; 21. fıkrasında da, Komisyonun yapısı ve görevleri ile Komisyon müdürü ve Komisyon müdür yardımcılarının nitelikleri, çalışma usûl ve esasları, raportörlerin, sigorta hakemlerinin çalışma usûl ve esasları, kararların ne şekilde düzenleneceği, Komisyona başvuru esasları, sigorta hakemi listesi tutulmasına ilişkin esasların yönetmelikle belirleneceği kuralı yer almıştır. Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden; dava konusu düzenleme tarihi itibarıyla Hazine ve Maliye Bakanlığına, Komisyonun görevleri, sigorta hakemlerinin çalışma usûl ve esasları konularında yönetmelikle düzenleme yapma yetkisinin verildiği; başka bir ifadeyle, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yürütülecek bilirkişiliğe ilişkin usûl ve esasların belirlenmesi hususunun Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 21. fıkrası ile Hazine ve Maliye Bakanlığına tanınan yetki kapsamında yer aldığı anlaşılmıştır. Anılan Kanun uyarınca hazırlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 12. fıkrasında da, Komisyon Başkanlığının, Müsteşarlığın (Kurumun) belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesini düzenleyeceği, Müsteşarlığın (Kurumun) belirleyeceği esaslar doğrultusunda bilirkişilerin bu listelerden seçileceği kural altına alınmış; dolayısıyla bilirkişi listesinin nasıl düzenleneceği ve bilirkişilerin bu listeden nasıl seçileceği hususunda ilke ve esasları belirleme yetkisinin Müsteşarlığa (Kuruma) ait olduğu belirtilmiştir. Nitekim, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yürütülecek bilirkişiliğe ilişkin düzenlemeler içeren, 17/08/2007 tarih ve 26616 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin, 14/06/2018 tarih ve 30451 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 2. maddesi ile değişik 12. fıkrası da dahil olmak üzere iki fıkrasının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 23/11/2023 tarihli, E:2019/8796, K:2023/7359 sayılı kararıyla, anılan fıkranın iptali istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemlerde yetki unsuru bakımından hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Ayrıca, bilirkişi seçiminde esas alınacak kriterin (rastgele sıra usûlü, alfabetik sıra usûlü, performansa göre atama usûlü vb.) uygulamada doğacak ihtiyaç ve sorunlar doğrultusunda sürekli gözetim ve değişime tabi bir husus olduğu da gözetildiğinde, davalı Bakanlıkça (Kurumca) Yönetmelik ile kendisine tanınan, bu konuyu adsız düzenleyici işlemler ile düzenleme yetkisine istinaden tesis edilen 31/12/2019 tarihli talimatta ve bu talimatın uygulanmasına yönelik Komisyon işleminde şekil unsuru yönünden de hukuka ve Dairemizin 13/10/2021 tarihli ve E:2016/13780, K:2021/4716 sayılı kararına aykırılık bulunmamaktadır. Her ne kadar, Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 22. maddesinin 3. fıkrasında, uzmanlık alanında birden fazla bilirkişi bulunması hâlinde, sigorta hakeminin adilane şekilde bilirkişi seçimi yapmakla yükümlü olduğu kuralına yer verilmişse de dava konusu işlemler ile bahse konu Yönetmelik kuralına aykırı olacak şekilde hakemin bilirkişi seçme yetkisinin ortadan kaldırılmadığı, yalnızca bu yetkinin, gerek anılan kuralda gerekse 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 3. fıkrasında vurgulanan "tarafsız, adil ve etkin" bir tahkim sistemi için otomasyona bağlandığı, daha açık bir ifadeyle hakemce bilirkişi seçiminin de aynı nitelikler gözetilerek yapılabilmesini teminen otomatik bir sistem getirildiği, böylelikle suistimallerin önlenmeye, sistemin sıhhatinin (adalet ve tarafsızlığının) korunmaya çalışıldığı, esasen Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 22. maddesinin 3. fıkrasında hakeme tanınan bilirkişi seçme yetkisinin, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 12. fıkrası uyarınca belirlenecek seçim esasları çerçevesinde kullanılabilecek sınırlı bir takdir yetkisi olduğu, bu itibarla dava konusu işlemler ile getirilen sıra usûlünün Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 22. maddesinin 3. fıkrasına aykırı bir yönü olmayıp bilakis onu bütünleyici bir kural içerdiği, kaldı ki Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 12. fıkrasında yapılan ve 10/08/2021 tarihli Resmî Gazete nüshasında yayımlanan son değişiklikte dahi davalı Kuruma tanınan bilirkişi seçme esaslarını belirleme yetkisinin aynen korunduğu, dolayısıyla adı geçen Yönetmelik hükümleri arasında bir farklılık/tutarsızlık/çelişki olduğu kabul edilse dahi, her iki Yönetmelik'in de aynı Kurumca çıkarıldığı da dikkate alındığında, yasal yetki sahibi Kurumun nihai iradesinin sonraki düzenleme yönünde, yani bilirkişi seçme usûlüne ilişkin esasların Kurumca belirlenmesi yolunda olduğu sonucuna varıldığından, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 12. fıkrası uyarınca tesis edilen işlemlerde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 23. fıkrasında, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hâllerde Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin, sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Anılan kural uyarınca, davacının iddiasının aksine, 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nu yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun tahkime ilişkin hükümlerinin, Sigortacılık Kanunu'nda öngörülen tahkim müessesesi ve sistemi ile uzlaşır nitelikte olanlarının kıyasen uygulanması gerektiği hususunda şüphe bulunmamaktadır. Buna göre, teknik uzmanlık gerektiren bir yapıya sahip olan sigortacılık sektöründe ortaya çıkan, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümünde adli yargıdan farklı ve özel bir yargılama yapılması amacıyla 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca oluşturulan sigorta tahkim sisteminde, aynı Kanun'un 30. maddesinin 21. fıkrasına dayanılarak çıkarılan Yönetmelik'in yukarıda anılan düzenlemesinin verdiği yetki gereğince 6100 sayılı Kanun'dan ayrı, sigortacılıkta tahkime özgü bir bilirkişi atama usûlü izlenmesine ve bu usûlün -5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 3. fıkrası uyarınca Komisyona verilen tahkim sisteminin adil, tarafsız ve etkin bir biçimde işleyişini sağlama görevi de dikkate alınarak- tüm bilirkişiler arasında adil ve tarafsız bir dosya dağılımını teminen rastgele sıra usûlü olarak belirlenmesine yönelik dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 16/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.