Danıştay Dava Dairesi · E. 2020/2892 · K. 2024/1048

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/2892 E.  ,  2024/1048 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2020/2892 Karar No : 2024/1048 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ: Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ: Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Edirne ili, Keşan ilçesi, ... Mekanize ... Komutanlığında astsubay başçavuş olarak görev yapan davacının, disiplinsizliği alışkanlık haline getirdiğinden bahisle 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, 13. maddesi, 20. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 09/09/2015 tarihli işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının meslek hayatı boyunca 2001-2015 yılları arasında 16 kez disiplin cezası aldığı (bunlardan son dördü ayırma işleminin tesis edildiği 2015 yılında olmak üzere), Askeri Mahkemece 10/09/2012 tarihinde "üste hakaret" suçundan mahkumiyet ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, Askeri Savcılık tarafından 17/03/2014 tarihinde "resmi evrakta sahtecilik yapmak" suçundan soruşturma yapılıp, sahteciliğin ikna ve iğfal kabiliyeti bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, internet ortamında dini değerlere karşı inançlı kişileri rencide edebilecek paylaşımlarda bulunduğu anlaşılmış olup, bütün bu hususların birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacının durumunun, 6413 sayılı Kanun'un 20. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen "Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek" disiplin suçu kapsamında olduğu, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; her ne kadar İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde, davacı hakkında beraat, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kovuşturmaya yer olmadığı ile sonuçlanan muhtelif durumlara da yer verildiği görülmekte ise de, kararda da belirtildiği üzere davacı hakkında verilen çok fazla sayıda disiplin cezasının olduğu, salt mahkeme kararında bu cezalar dışında beraat, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kovuşturmaya yer olmadığı ile sonuçlanan bazı durumlara yer verilmesinin, dava konusu işlemi ve mahkeme kararının esasını kusurlandıracak bir durum içermediği şeklindeki açıklama eklenmek suretiyle istinaf isteminin açıklamalı olarak reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşlemin birçok yönden hukuka aykırı olduğu, disiplin cezası dahi sayılmayan 3 ikazın ve sonucunda beraat, kovuşturmaya yer olmadığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği yargılama ve soruşturmaların işleme dayanak alındığı, Mahkemece salt idarenin beyanlarıyla yetinilerek tek taraflı bir değerlendirme ile karar verildiği, işlemin ve Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : .. DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Edirne ili, Keşan ilçesi, 4. Mekanize Piyade Komutanlığında astsubay başçavuş olarak görev yapan davacının, 2001 yılından 2015 yılına kadar aldığı disiplin cezaları değerlendirilmek suretiyle disiplinsizliği alışkanlık haline getirdiğinden bahisle 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, 13. maddesi, 20. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, "Disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" fiili, "Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek: Disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmayı alışkanlık hâline getirmek veya aldığı disiplin cezalarına rağmen ıslah olmamaktır." şeklinde tanımlanarak silahlı kuvvetlerden ayırma cezası gerektiren eylemler arasında sayılmıştır. Anılan Kanun'un "Disiplin ceza puanına bağlı olarak ayırma cezası verilmesi" başlıklı 21. maddesinde ise, "(1) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme olarak kabul edilir ve sözleşmeli subay ve astsubaylar hariç subaylar, astsubaylar ve uzman jandarmalar hakkında ayırma cezası verilir. a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde on sekiz disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki defa veya daha fazla disiplin cezası almak. b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde otuz beş disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmi beş defa veya daha fazla disiplin cezası almak. (2) Birinci fıkra kapsamında ceza puanlarının hesaplanması ekli (2) sayılı çizelgeye göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un eki (2) sayılı Cetvel'de uyarma cezası karşılığı "1"; kınama cezası karşılığı "1,5"; Hizmete kısmi süreli devam cezası karşılığı "2"; aylıktan kesme cezası karşılığı "3"; hizmet yerini terk etmeme cezası (disiplin amiri tarafından verilen) karşılığı "3,5"; hizmet yerini terk etmeme cezası (disiplin kurulu tarafından verilen) karşılığı "4,5"; oda hapsi cezası (disiplin amiri tarafından verilen) karşılığı "4"; oda hapsi cezası (disiplin kurulu tarafından verilen) karşılığı "4,5" ceza puanı olarak belirlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: "Disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" eylemi 6413 sayılı Kanun'un 20. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde "Disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmayı alışkanlık haline getirmek veya aldığı disiplin cezalarına rağmen ıslah olmamaktadır." şeklinde tanımlanarak, silahlı kuvvetlerden ayırma cezası gerektiren eylemler arasında sayılmıştır. Kanun'daki tanımın soyut ve subjektif niteliğinden dolayı aynı Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrasında, "disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" eyleminin varlığı, "a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde on sekiz disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki defa veya daha fazla disiplin cezası almak, b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde otuz beş disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmi beş veya daha fazla disiplin cezası almak." şeklinde objektif şart ve kriterlere bağlanmış; ikinci fıkrasında ise, hangi disiplin cezasının kaç ceza puanına tekabül ettiğine ilişkin Ek (2) sayılı Cetvel düzenlenmiştir. Dolayısıyla bir silahlı kuvvetler mensubunun "disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" fiilini işlediğinden bahsedebilmek için, aldığı disiplin cezalarının, Kanun'un eki olan (2) sayılı Cetvel'e göre hesaplanması sonucu 21. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki disiplin ceza puanına ulaşması gerekmektedir. Dava konusu işlemin, disiplinsizliği alışkanlık haline getirdiğinden bahisle 2001-2015 yılları arasında davacı hakkında tesis edilen disiplin cezaları ile hakkındaki bazı iddialar nedeniyle yürütülen ceza soruşturma ve kovuşturmaları sonunda verilen kovuşturmaya yer olmadığı, beraat ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları esas alınarak tesis edildiği anlaşılmakta olup, davacının disiplin cezalarının, Ek (2) sayılı Cetvel'e göre disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek eylemi oluşturacak ceza puanına ulaşıp ulaşmadığı hususunda bir belirleme yapılmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu, salt disiplin ceza sayısının fazlalığı esas alınarak verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuku isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 05/03/2024 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY: Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... temyize konu kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyoruz.