Danıştay Dava Dairesi · E. 2020/311 · K. 2024/4702

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/311 E.  ,  2024/4702 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2020/311 Karar No : 2024/4702 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... İnşaat Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi 2- ... VEKİLLERİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-(a) bendi uyarınca ... tarih ve ... sayılı tutanak ile 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin ve araç sürücüsü ... adına düzenlenen aynı tarihli, ... sayılı ve 5.010,00 TL tutarlı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; düzenlenen tutanakta; izin alınmadan ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı yolunda araç sürücüsünün ve taşındığı ileri sürülen yolcuların beyan ve imzasının yer almadığı, sadece tutanağı düzenleyen polislerin imzalarının yer aldığı dolayısıyla ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu tartışma yaratmayacak biçimde tutanak ile tespit edilmediğinden ilgili belediyeden izin alınmaksızın yolcu taşındığının somut olarak ortaya konulmadığı, diğer yandan davacı şirkete ait ... plakalı araca ilişkin olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Ulaşım Daire Başkanlığı'nca düzenlenmiş 21/01/2019-13/06/2019 tarihleri arasında geçerli Servis Taşımacılığı belgesi bulunması karşısında trafikten men edilen aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi kapsamına girmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, aleyhine düzenlenen tutanağa imza atmayan tarafın haklı görülmesinin hukuk düzenini bozacağı, iki memur tarafından imzalanan tutanağın aksi ispat edilene kadar geçerli kabul edilmesi gerektiği, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın yapılan denetimde personel servis taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden gerekli izin /ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men ve şoför olan diğer davacı ... adına Trafik İdari Para Cezası verilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, 18/01/2019 tarihinde yapılan denetimde davacı şirkete ait aracın Güneşli Meydanında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; şoför ve yolculara ait kimlik bilgisinin, şoför ve üç yolcunun el yazıları ile beyanlarının bulunduğu ve tutanağı imzaladığı, yolcuların araçta yolcu olarak bulundukları, davacı şoförün aracın sürücüsü olduğu ve aracın güzergah belgesi bulunmadığı beyanlarının yer aldığı, aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı ve Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, dava dilekçesi ekinde davacı araç maliki şirket adına İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce düzenlenen veriliş tarihi 25/07/2017, son geçerlilik tarihi 12/11/2026 olan Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi ile yine aynı idarece düzenlenmiş veriliş tarihi 29/12/2018, son geçerlilik tarihi 12/11/2026 olan Servis Taşımacılığı Kartı bulunduğu görülmüştür. Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi'nin araç sürücüsünün ve taşındığı ileri sürülen yolcuların beyan ve imzasının yer almadığı, sadece tutanağı düzenleyen polislerin imzalarının yer aldığı dolayısıyla ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu tartışma yaratmayacak biçimde tutanak ile tespit edilmediğine dair gerekçesinin, tutanaktaki mevcut durum ile uyumlu olmadığı, olay tutanağında şoför ve yolcuların beyanlarının ve imzalarının bulunduğu görüldüğünden, söz konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, Mahkeme kararının gerekçesinde davacı şirkete ait İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Ulaşım Daire Başkanlığı'nca düzenlenmiş 21/01/2019-13/06/2019 tarihleri arasında geçerli Servis Taşımacılığı belgesi bulunduğu belirtilmiş; söz konusu Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi'nin işlem tarihinden üç gün sonra alınarak dosyaya sunulduğu, ancak davacıların dava dilekçesinde söz konusu belge için önceden başvuru yaptığına dair iddiası nedeniyle Dairemizce yapılan 22/05/2024 tarihli Ara Karara cevap veren İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı; davacının söz konusu 1914006427 sayılı, onay tarihi 21/01/2019 ve son geçerlilik tarihi 13/06/2019 olan Personel Taşımacılığı izin belgesi için başvuru geliş tarihinin 19/01/2019 saat 16:53 olduğunu belirtmiştir. Bu durumda, davacıların işlem tarihinden sonra yetkili Büyükşehir Belediyesine başvuru yaparak edindiği Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi'nin makul sürede alınmadığı, davacıların söz konusu belge için yetkili Büyükşehir Belediye Başkanlığına işlem tarihinden önce yaptığı başvuruya ilişkin iddiasının gerçeği yansıtmadığı, davacıların dava konusu işlemler tesis edildiğinde geçerli izin belgesi bulunmadığı, ayrıca davacıların dava dilekçesinde belirttikleri servis taşımacılığı kartı ve yetki belgesinin yapılan taşımacılığın niteliğini, güzergahı ve aracı birarada belirtmediğinden tek başına personel servis taşımacılığı yapılabilmesi için yeterli olmadığı anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 20/09/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY :(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.