Danıştay Kararı · E. 2020/462 · K. 2024/758

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/462 E.  ,  2024/758 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2020/462 Karar No : 2024/758 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri .. DAVANIN KONUSU : 2019 yılında yapılan KPSS'na grerek P121-11 puanın türünde 79.80467 puanı ile 84. sırada yer alan davacı tarafından, 20/12/2019 tarihinde yayınlanan "Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu"nun iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : 2018 yılı atamalarına 2017 yılında sınava girenlerin dahil olduğu, fakat standart sapmada belirgin bir fark olmadığından karma atamaların eşitsizliğe neden olmadığı, 2019 yılında ise soru sayısının 50 sorudan 75 soruya çıktığı, bu sebeple standart sapma ve ortalamaların değiştiğini, biyoloji branşında 2018 yılının standart sapması 7685 iken, 2019 yılında 10.802 olduğu, 2018 yılında 77,92 puan alan kişinin 538., 2019 yılında 77,99 puan alan kişi 178. sırada yer aldığını, 2018 KPSS’de 1100. sıralamada yer alan adayların 80.3-80,5 puan alırken, 2019 KPSS’de 305. sıralamada aynı puanı alabildiği, 2018 KPSS birincisinin 89,5 puanı ile 2019 yılı birincisi 84,8 puanı arasında bile bariz bir puan farkı ortaya çıktığı, 2018 yılında sınava girip başarı sıralamasında çok gerilerde yer alan bir aday ile, 2019 yılında sınava girip başarı sıralamasında çok önde olan bir adayın aynı puanı almasının sözkonusu olduğu, normal şartlarda bu adayların aynı yıl sınavına girecek olsalardı sıralamalar arasında bu denli bir uçurumun meydana gelmeyeceği, karma atamalar nedeniyle adaylar arasında eşitsizlik meydana geleceği, eşit güçlük içermeyen iki yıla ilişkin sınavlarda oluşan bu farklı puan türlerinin “puan dönüştürme vb” hiçbir işlem yapılmadan denk sayıldığı, bu durumun puan üstünlüğüne dayalı atama sisteminde 2019 yılında sınava giren adayların mağduriyetini doğurduğu, 2019 adayının başarı sıralaması üste olsa bile 2018 adayının puan olarak altında kalmasına yol açacağı, puan üstünlüğüne dayanan bu sistemde başarı sıralamasında geride yer alan ancak puanı yüksek olan 2018 adayının atanmasına yol açacağı, Milli Eğitim Bakanının da bu durumu bir konuşmasında dile getirdiği ve öğretmen adayları için olan KPSS’nin 1 yıl için geçerli olması düzenlemesine bu sebeple gidildiği; “…standart sapmaların her yıl için farklı olması, bir önceki yıl öngörülemeyen öğretmenlik alan bilgisi sınavının bir sonraki yıl öngörülebilmesi gibi nedenlerden KPSS sonuçlarının geçerlilik süresinin, öğretmen adayları için eşitliğin sağlanması bakımından bir yıla düşürülmesi öngörülmüştür.” şeklinde ifade edildiği; ancak, daha sonra çıkarılan geçici 11 düzenlemesi ile tekrar 2 yıllık sisteme dönüldüğü, 2018 KPSS’ye girenlerin haklarının korunması için bunun anlaşılabilir bir durum olduğu; ancak, dava konusu atama duyurusu yapılmadan önce, belli bazı önlemler alınıp, bu geçiş dönemindeki mağduriyetin önlenebileceği, hiçbir önlem alınmadığı, bu konuda alınabilecek iki önlemin; puan dönüştürme sistemi ve/veya karma atamanın ayrılması olduğu, daha önce 2 yıl geçerliliği olan TYT sınavında bu puan dönüştürme uygulamasının yapıldığı, Yönetmelikte ve konu ile ilgili mevzuatta eşitsizliği giderici hiçbir önlem bulunmamakta iken puan dönüştürme yapılmadan ilana çıkıldığı, konu ile ilgili olarak Kamu Denetçiliği Kurumuna da başvurulduğu, verilen cevabın; “652 sayılı KHK ile Sözleşmeli Personel İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre; atamaların sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre gerçekleştirildiği, yazılı sınav puanlarının adayların doğrudan atanmasını sağlayan bir puan olmadığı” yönünde olduğu, oysa Sözleşmeli Personel İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesine göre; “KPSS sonucunda her alan için oluşan puan sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlamak üzere, alanlar için belirlenen kontenjan sayısının üç katı kadar adayın sözlü sınava çağrılacağı” ve aynı Yönetmeliğin 15. maddesine göre de; sözlü sınav puanının eşitliği halinde KPSS puan üstünlüğünün dikkate alındığı, bu düzenlemelerin KPSS puanını atanmada belirleyici hale getirdiği, konu ile ilgili olarak Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Ölçme Değerlendirme Anabilim Dalı Başkanı Dr. Ümit Çelen tarafından hazırlanan raporun sunulduğu, Mahkeme tarafından da bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Davacının 2020 Atama Duyurusunun iptali talebinin 2018 ve 2019 yıllarında yapılan ÖABT (KPSS P121)’e ilişkin olduğunun anlaşıldığı, anılan testin 18 alan için uygulandığı, ancak söz konusu duyuruda Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi uygulanmayan alanlarda da öğretmen alım işleminin yapıldığını ve davacının bu yönden menfaati aşan bir talepte bulunduğu, davacının, 2020 Ocak Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu kapsamında Biyoloji alanına atanmak üzere 2019 KPSS puanı ile başvuruda bulunduğu, bu alanda 93 kontenjan belirlendiği, davacının 79,805 puan ile sözlü sınava girmeye hak kazandığı ve sözlü sınavdan 80 puan alarak 40 tercihte bulunduğu, fakat yapılan en düşük puanlı atamanın 81 olduğu, 652 sayılı KHK ile Sözleşmeli Personel İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre; atamaların sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre gerçekleştirildiği, yazılı sınav puanlarının adayların doğrudan atanmasını sağlayan bir puan olmadığı, Kamu Görevine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin “KPSS’nin geçerlilik süresi” başlıklı 11. maddesi ile puanın geçerlilik süresinin bir yıla düşürüldüğü, ancak adayların 2018 ve 2019 yıllarında elde ettikleri KPSS sonuçlarının açıklanmasından itibaren iki yıl süreyle geçerliliğinin korunması anılan Yönetmeliğe eklenen geçici 11. madde ile sağlandığı, anılan düzenlemeler uyarınca, sözleşmeli öğretmen alımlarına ilişkin duyurularda farklı yıllara ait olan ve geçerlilik süresini kaybetmemiş KPSS puanları ile başvuru yapmak isteyen adayların başvurusunun kabulünün zaruri olduğu, 20/12/2019 tarihinde 2018 ve 2019 KPSS sınavından en az 50 puan alanlar için, 79 alanda olmak üzere toplam 19.921 pozisyona sözleşmeli öğretmen alımı gerçekleştirmek için ilana çıkıldığı, bu kapsamda başvuruların 06/01/2020 – 10/01/2020 tarihleri arasında alındığı, sözlü sınavların 05.02.2020 – 22.02.2020 tarihleri arasında gerçekleştirildiği, atama işlemlerinin 18/03/2020 tarihinde sonuçlandırıldığı, 2018 KPSS’nin 31/08/2018 tarihinden sonuçlandırıldığı gözetildiğinde 2020 Ocak Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama sürecinde geçerlilik süresini koruduğu, düzenlemenin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu, düzenlediği alan ve kapsam itibarıyla üst hukuk normlarıyla örtüştüğü savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava, davacı tarafından, 20/12/2019 tarihinde yayınlanan "Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu"nun iptali istemiyle açılmıştır. Kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri almak ve bu kapsamda ilk defa Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacının karşılanması amacına yönelik "Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik" kapsamında sözleşmeli öğretmen atamak üzere yapılacak başvurular ile ilgili olarak başvuruların nasıl ve ne şekilde yapılacağına dair hususlara ilişkin usul ve kriterleri belirleyerek kurala bağlama, başvurucuların haklarını koruma ve gözetme, buna göre planlar yaparak genel düzenleyici işlemler ihdas etme ile yükümlü olan idarenin, bu yetkisine uygun şekilde hazırlamış olduğu uyuşmazlık konusu "Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu"nda hak ve adalet ilkeleri ile hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : 2019 yılında yapılan KPSS'na girerek P121-11 puan türünde 79.80467 puan ile 84. sırada yer alan davacı tarafından, 20/12/2019 tarihinde yayınlanan "Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu"nun iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: İlgili Mevzuat: 14/09/2011 tarih ve 28054 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; "(1) Öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Bakanlığın boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilir. (2) Sözleşmeli öğretmenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmen kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartları taşıyanlardan Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanır. Sözleşmeli öğretmenliğe yapılan atama, sözleşmenin imzalanmasıyla geçerlilik kazanır. Sözleşme, imzalanmadan herhangi bir hak doğurmaz." düzenlemesine yer verilmiştir. 03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin "KPSS’nin geçerlilik süresi" başlıklı 11. maddesinde (Değişik: 25/1/2016-2016/8434 K.) "KPSS, sonuçların açıklanmasından itibaren iki yıl süreyle geçerlidir. (Ek cümle:RG7/11/2019-30941-C.K.-1753/1 md.) Ancak, öğretmen adayları için KPSS’de elde edilecek puanın geçerlilik süresi bir yıldır. (Mülga cümle: RG-15/8/2018-30510 – CK-25/1 md.) (…) Yeni bir sınavın yapılamaması durumunda ise sınav sonuçları, bir sonraki sınav sonuçlarınının açıklanmasına kadar geçerli olmaya devam eder." düzenlemesi yer almaktadır. Anılan Yönetmeliğin Geçici 11. maddesinde; (Ek:RG-7/11/2019-30941-C.K.-1753/2 md.) "Öğretmen adaylarının 2018 ve 2019 yıllarında elde ettikleri KPSS sonuçları hakkında, 11 inci maddenin bu maddenin yayımı tarihinden önceki hükmünün uygulanmasına devam edilir." düzenlemesi yer almaktadır. 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin "Başvuru şartları" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde; "KPSS'den, atanacakları alanlar için belirlenen taban puan ve üzerinde puan almış olması", "Sözlü sınav" başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasında; "KPSS sonucunda her alan için oluşan puan sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlamak üzere, alanlar için belirlenen kontenjan sayısının üç katı aday sözlü sınava çağrılır. Son sıradaki adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava çağrılır.", "Atama ve görev yerinin belirlenmesi" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasında ise; "Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunanların atamaları, sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak ilan edilen kontenjanlar dâhilinde elektronik ortamda gerçekleştirilir. Puan eşitliği hâlinde KPSS puanı üstünlüğü dikkate alınır; eşitliğin devamı hâlinde atanacak aday bilgisayar kurası ile belirlenir." hükümlerine yer verilmiştir. 20/12/2019 tarihinde yayınlanan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu'nun (Ocak 2020) "Başvuru Şartları" başlıklı 1 maddesinin 6. bendinde; "2018 veya 2019 yılında yapılan KPSS’nda atanacağı alan için puan türleri (KPSSP10 - KPSSP121 - KPSSP120) itibarıyla 50 ve üzerinde puan almış olmak" anılan atama duyurusunun "Sözlü Sınav" başlıklı 7. maddesinin birinci bendinde ise; "sözleşmeli öğretmenlik için sözlü sınava girmek üzere yaptıkları başvuruları onaylananlardan KPSS10 - KPSS121 ile KPSS120 sonucunda her alan için en yüksek puan alandan başlamak üzere alanlar bakımından belirlenen kontenjan sayısının üç katı aday (son sıradaki adayla aynı puana sahip olan adaylar dahil) yerleştirildikleri sınav merkezinde sözlüye alınacaktır." düzenlemelerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davalı idare tarafından, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının kendisine verdiği yetki uyarınca, yaygın ve örgün eğitim kurumlarındaki öğretmen açığını kapatmak amacıyla, 2018 ve 2019 KPSS sınavından en az 50 puan alanlar için, 79 alanda olmak üzere toplam 19.921 pozisyona sözleşmeli öğretmen alımı gerçekleştirmek için 20/12/2019 tarihinde yayınlanan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu ile ilana çıkıldığı ve bu kapsamda başvuruların 06/01/2020 – 10/01/2020 tarihleri arasında alındığı görülmektedir. Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Yönetmelik incelendiğinde, 15/08/2018 yılında yapılan bir değişiklikle öğretmen adayları için KPSS sınav puanlarının geçerliliğinin 1 yıl olduğu düzenlemesinin kaldırıldığı, öğretmen adaylarının da Yönetmeliğin KPSS sonuçlarının 2 yıl geçerli olmasına ilişkin genel hüküm kapsamına dahil edildiği, daha sonra Yönetmelik’te 06/11/2019 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle, öğretmen adayları için KPSS’den elde edilecek puanın geçerlilik süresinin 1 yıla indirildiği; ancak, anılan Yönetmeliğin Geçici 11. maddesi ile öğretmen adaylarının 2018 - 2019 yıllarında elde ettikleri KPSS sonuçları hakkında önceki hükmün uygulanmasına devam edileceği düzenlemesine yer verildiğinden, KPSS sonuçlarının 2 yıl geçerliliğini koruduğu anlaşılmaktadır. 2018 KPSS’nin 31/08/2018 tarihinde sonuçlandırıldığı ve 2020 Ocak Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama başvurularının ise 06/01/2020 – 10/01/2020 tarihleri arasında alındığı gözetildiğinde; yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca geçerlilik süresini koruduğu ve davalı idarenin 2018 KPSS ve 2019 KPSS sonuçları ile yapılan başvuruları kabul etme yasal zorunluluğu altında olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, sözleşmeli öğretmen istihdamına ilişkin mevzuat incelendiğinde, sözleşmeli öğretmen adaylarının KPSS puanı uyarınca sözlü sınava çağrıldığı, atamada nihai belirleyicinin sözlü sınav puanı olduğu, atamaların sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre gerçekleştirildiği, yazılı sınav puanlarının adayların doğrudan atanmasını sağlayan bir puan olmadığı anlaşılmaktadır. Davacının; 2018 KPSS ile 2019 KPSS sonuçlarının her ikisinin birlikte kabulünün, 2018 KPSS girişliler için avantaja, 2019 KPSS girişliler için dezavantaja sebep olacağı, kadroları 2018 KPSS girişlilerin dolduracağı itirazına gelince; 2018 KPSS ve 2019 KPSS'de yer alan soruların ortalama güçlük düzeylerinin farklı olmadığı, her iki sınavın ortalama puanlarının ve standart sapma değerlerinin birbirine yakın olduğu, her sınav için aynı hesaplama yönteminin kullanıldığı, adayların sıralama değil puan üstünlüğüne göre sözlü sınava çağrıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca KPSS A grubu adayları için yıllardan beri uygulanan sisteme benzer bir sistemin öğretmen adayları için de uygulanmasının eşitliğe aykırı olduğundan ve anılan sınavdan herhangi birine avantaj ya da dezavantaj getireceğinden bahsedilemeyeceği açıktır. Kaldı ki; 2020 Ocak Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu'nun "Başvuru" başlıklı 2. maddesinin 4.1. bendinde yer alan "birden fazla sınava (2018 ve 2019) katılan adayların, yüksek olan KPSS puanı başvuru formuna otomatik olarak yansıtılacaktır" düzenlemesi ile Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Yönetmeliğin Geçici 11. maddesinin son fıkrasındaki 2018 - 2019 yıllarında elde ettikleri KPSS sonuçları kullanabiliyor olmalarının tüm adaylara eşit şekilde bir imkan tanıdığı görülmektedir. Bu sebeple, kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri almak ve bu kapsamda ilk defa Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacının karşılanması amacına yönelik "Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik" kapsamında sözleşmeli öğretmen atamak üzere yapılacak başvurular ile ilgili olarak başvuruların nasıl ve ne şekilde yapılacağına dair hususlara ilişkin usul ve kriterleri belirleyerek, kurala bağlama, başvurucuların haklarını koruma ve gözetme, buna göre planlar yaparak genel düzenleyici işlemler ihdas etme ile yükümlü olan idarenin, bu yetkisine uygun şekilde hazırlamış olduğu uyuşmazlık konusu "Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu"nda üst hukuk normlarına hak ve adalet ilkeleri ile hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 20/12/2019 tarihinde yayınlanan "Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusu"nun iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ... -TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 21/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.