Danıştay Kararı · E. 2020/4784 · K. 2024/896

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/4784 E.  ,  2024/896 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2020/4784 Karar No : 2024/896 DAVACI : ... DAVALILAR : 1- ... (...) VEKİLİ : ... 2-... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Özelleştirme Yüksek Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alınan Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 21 dağıtım bölgesinden biri olan ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'de 22/12/2004 tarihinde işçi statüsünde elektrik teknisyeni olarak göreve başlayan davacı tarafından, çalıştığı kurumun özelleştirilerek devir tarihinden (11/02/2009) yaklaşık altı yıl sonra 31/12/2014 tarihinde hizmet akdinin feshedilmesi üzerine; 1- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (C) fıkrası uyarınca geçici personel olarak işe yerleştirilme talebiyle 24/02/2015 tarihli dilekçe ile yaptığı başvurunun reddine ilişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline, 2- Bu işlemin dayanağı olan ve 31/12/2014 tarih ve 29222 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe giren 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu kararının ekindeki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'ın 2 maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...2 yıl içinde..." ibaresi ile Geçici 1. maddesinde yer alan "...başvuru yapmayan veya..." ibaresinin iptaline, 3- Yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine, karar verilmesi istenilmiştir. DAVACININ İDDİALARI : Kamu Personeli Seçme Sınavı sonucunda aldığı puana ve yapılan mülakata göre ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nde işçi statüsünde göreve başladığı; çalıştığı kurumun, özelleştirilerek 11/02/2009 tarihinde ... Enerji Yatırımları San. ve Tic. A.Ş.'ye devredildiği ve bu şirket bünyesinde çalışmaya devam ettiği; ancak 31/12/2014 tarihinden geçerli olmak üzere sözleşmesinin feshedildiği ve kıdem tazminatının ödendiği; 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (C) fıkrası kapsamında geçici personel olarak atanma talebiyle Özelleştirme İdaresi Başkanlığına yaptığı başvurunun 27/02/2015 tarihinde reddedildiği, bu işleme dayanak olarak ise 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının gösterildiği; geçici personel olarak atanmak için özelleştirme tarihinden sonra iş sözleşmesinin 2 yıl içinde özel sektör tarafından kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilmesine ilişkin şartın atanmasına engel oluşturduğu; Anayasa'da Devletin çalışanları korumakla yükümlü olduğunun belirtildiği, sınırlamanın ayrıca çalışma hakkına da aykırılık teşkil ettiği; yine temel hak ve hürriyetlerin ancak kanunla sınırlanabileceği, düzenlemenin hukuk devleti olmanın gereği olan çalışanlar arasında eşitlik ilkesine aykırı olduğu, dava konusu düzenlemelerde üst hukuk normlarına ve hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir. DAVALI ...NIN SAVUNMASI : Davacının durumunun 01/01/2015 tarihinden önce yürürlükte bulunan 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na göre değerlendirilmesi gerektiği; davacının 22/12/2004 tarihinde ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'de işe başladığı, özelleştirme sürecinde adı geçen şirketin ... Enerji Yatırımları Sanayi ve Ticaret A.Ş tarafından devir alındığı, davacının devralan şirket bünyesinde belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışmaya devam ederken 24/12/2014 tarihli fesih ihbarnamesi ile 31/12/2014 tarihinde kıdem tazminatının ödenerek işine son verildiği; bu tarihte yürürlükte olan 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1. maddesinde yer alan "özelleştirme programındaki kuruluşlarda çalışanlardan, işletmelerinin özelleştirilmesi sonrasında, bu işletmelerde çalışmaya devam eden ve özelleştirme tarihinden itibaren en geç altı ay içinde iş akitleri özel sektör tarafından feshedilenler de bu maddedeki şartlar ve esaslar çerçevesinde istihdam edilirler" kuralında yer alan altı aylık sürenin geçirilmiş olduğu, böyle bir haktan faydalanma imkanının kalmadığı, davacının çalıştığı işletmenin özelleştirilmesi üzerinden altı sene geçtiği, altı aylık sürenin davacı açısından bittiği, bu altı aylık sürenin bitiminden itibaren kişinin söz konusu düzenleme kapsamında herhangi bir hak iddia etme durumu olmadığı gibi olmayan hakkının 01/01/2015 ve izleyen yıllar için uygulamaya konulan 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla yeniden tanınması imkanının da bulunmadığı; "başvuru yapmayan veya" ibaresinin iptalinin davacının durumunda herhangi bir değişiklik meydana getirmeyeceği ve davacıya herhangi bir hak vermeyeceği; ayrıca 25/08/2015 tarih ve 29456 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 10/08/2015 tarih ve 2015/8048 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki kararla, dava konusu edilen Esaslar'ın 2. maddesinde yer alan "..2 yıl içinde.." ibaresinin madde metninden çıkarıldığı belirtilerek, dava konusu düzenlemelerin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DAVALI ... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : 25/08/2015 tarih ve 29456 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 10/08/2015 tarih ve 2015/8048 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki kararla, dava konusu edilen Esaslar'ın 2. maddesinde yer alan "...2 yıl içinde..." ibaresinin ilga edildiğİ; davacının taleplerinin, istihdam politikasına doğrudan müdahale anlamında olup, idarenin takdir yetkisinin yargısal denetim dışı olması karşısında kabul edilemez olduğu; dava konusu işlemlerde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI :... DÜŞÜNCESİ : Dava; ... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nde işçi olarak çalışan davacı tarafından, çalıştığı kurumun özelleştirilerek devrinden yaklaşık altı yıl sonra hizmet akdinin feshedilmesi üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/C maddesi kapsamında işe yerleştirilme isteminin reddine dair davalı idarelerden Özelleştirme İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile işlemin dayanağı olan ve 31/12/2014 tarih ve 29222 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe giren 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu kararının ekindeki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'ın 2 maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...2 yıl içinde..." ibaresi ile Geçici 1. maddesinde yer alan "...başvuru yapmayan veya..." ibaresinin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemleriyle açılmıştır. Danıştay Onbirinci Dairesinin 29/05/2018 tarih ve E:2017/910, K:2018/2632 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından verilen 27/01/2020 tarih ve E:2019/1044, K:2020/87 sayılı kararla; 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekindeki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar 'ın Geçici 1. maddesinde yer alan "...başvuru yapmayan veya..." ibaresi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onandığı, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı ile bireysel işlem ve tazminat istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısımlarının ise bozulduğu ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Danıştay Onikinci Dairesine gönderildiği görülerek bozulan kısımlar yönünden dava dosyası incelenmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun istihdam şekillerini düzenleyen 4. maddesinin geçici personel başlıklı (C) fıkrasına 10/09/2014 tarih ve 6552 sayılı Kanun'un 66. maddesiyle eklenen ikinci paragrafında, "Özelleştirme uygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanun kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre çalışma şartları ve bunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir." kuralı getirilmiştir. 31/12/2014 tarih ve 29222 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe giren 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu kararı eki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'ın 2. maddesinin birinci fıkrasında, "24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun çerçevesinde özelleştirilmek üzere özelleştirme programına alınan kuruluşlarda (iştirakler hariç) istihdam azaltımına gidilmesi veya bu kuruluşların kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde veya diğer sebeplerle bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla İş Kanunu hükümlerine tabi daimi veya geçici işçi statüsünde istihdam edilen ve 4046 sayılı Kanunun değişik 22 nci maddesine göre nakil hakkı bulunmayan personelden iş sözleşmesi özelleştirme tarihinden önce kamu tarafından veya özelleştirme tarihinden sonra 2 yıl içinde özel sektör tarafından; kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenler 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasının ikinci paragrafı kapsamında kamu kuram ve kuruluşlarında istihdam edilirler. Programa alınma tarihinden sonra özelleştirme programındaki kuruluşlarda istihdam edilmeye başlanılan personel bu esaslardan yararlanamaz." düzenlemesine yer verilmiştir. 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar 'ın 2. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...2 yıl içinde..." ibaresi, 25/08/2015 tarih ve 29456 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 10/08/2015 tarih ve 2015/8048 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararla, yürürlükten kaldırılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, 22/12/2004 yılında KPSS sınav sonucuna göre ... Elektrik Dağıtım A.Ş'ye yerleştirilen davacı ile ... Elektrik Dağıtım A.Ş'yi 11/02/2009 tarihinde devralan ... Enerji Yatırımları A.Ş arasında herhangi bir iş sözleşmesi yapılmadığı ve davacının ... Elektrik Dağıtım A.Ş ile yaptığı belirsiz süreli iş sözleşmesi kapsamında görevine devam ettiği, iş sözleşmesi 11/02/2009 tarihinden itibaren 6 yıl geçtikten sonra 24/12/2014 tarihinde kıdem tazminatını hak edecek şekilde feshedilen davacının, 657 sayılı Kanun'un 4/C maddesi kapsamında işe yerleştirilme isteminde bulunduğu, bu başvurusunun, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedildiği anlaşılmıştır. Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt hukuk normunun dayanağını üst hukuk normundan aldığı kuşkusuzdur. Bunun sonucu olarak, bir normun kendisinden daha üstte bulunan ve dayanağını oluşturan bir hukuk normuna aykırı veya bu normu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün olmadığı gibi, kural olarak yasayla düzenlenmesi gereken bir konunun daha alt hukuk normlarıyla düzenlenmesine de olanak bulunmamaktadır. Yukarıda yer verilen Kanuni düzenlemelerde 657 sayılı Kanun'un 4/C maddesinin 2. paragrafında geçici personel statüsüne geçiş için herhangi bir sürenin öngörülmemiş olması karşısında, iş sözleşmesinin özelleştirme tarihinden sonra 2 yıl içinde özel sektör tarafından kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenlerin, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (C) fıkrasının 2. paragrafı kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edileceğini düzenleyen Bakanlar Kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmadığı ve iptali gerektiği sonucuna varılmıştır. Davanın bireysel işlem ile parasal haklara ilişkin kısmına gelince; Dava konusu bireysel işlemin dayanağı olarak gösterilen "Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'"ın 2. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...2 yıl içinde..." ibaresi hukuka aykırı bulunduğundan, anılan ibareye dayalı olarak tesis olunan bireysel işlemde de hukuka uygunluk görülmemiştir. Öte yandan, bireysel işlemin iptali davacının doğrudan işe yerleştirilmesi sonucunu doğurmamakla birlikte, davalı idarece iptal kararının gereği olarak davacının başvurusu yukarıda yer verilen Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde diğer yönlerden ayrıca değerlendirileceği dikkate alındığında, davacının bu aşamada yoksun kaldığı parasal haklarından söz edilemeyeceğinden, davacının tazminat isteminin reddi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 31/12/2014 tarih ve 29222 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İşsiz Kalan ve Bilahare İşsiz Kalacak Olan İşçilerin Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'ın 2. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, "...2 yıl içinde..." ibaresinin ve dava konusu bireysel işlemin iptali, davacının yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden ise davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/01/2020 tarih ve E:2019/1044, K:2020/87 sayılı kararıyla, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen 29/05/2018 tarih ve E:2017/910, K:2018/2632 sayılı kararın dava konusu Esaslar'ın Geçici 1. maddesinde yer alan "...başvuru yapmayan veya..." ibaresi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının gerekçeli olarak onanması; Esaslar'ın 2 maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...2 yıl içinde..." ibaresinin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu bireysel işlem ile tazminat istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısımlarının ise bozulmasına karar verilmesi ve Danıştay Başkanlık Kurulunun 13/09/2018 tarih ve 2018/31 sayılı kararıyla Danıştay Onbirinci Dairesinin kapatılması, aynı tarih ve 2018/32 sayılı Başkanlık Kurulu kararıyla yeniden belirlenen iş bölümü kararıyla da işbu dava dosyasının Dairemize devredilmesi üzerine incelenen dosyada; bozulan kısma yönelik olarak Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : 03/04/2004 tarih ve 25422 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özelleştirme Yüksek Kurulunun 02/04/2004 tarih ve 2004/22 sayılı kararıyla, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) özelleştirme kapsam ve programına alınmıştır. TEDAŞ'ın 21 dağıtım bölgesinden biri olan ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'de 22/12/2004 tarihinde 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında belirsiz süreli hizmet akdiyle işçi olarak göreve başlayan davacı, çalıştığı kurumun özelleştirilmesi nedeniyle 11/02/2009 tarihinde ... Ortak Girişim Grubuna devredilmiştir. Davacı, iş sözleşmesinin ... Ortak Girişim Grubu tarafından sona erdirildiği 31/12/2014 tarihe kadar ... Ortak Girişim Grubu bünyesinde çalışmaya devam etmiştir. Davacı tarafından, iş sözleşmesinin 31/12/2014 tarihinde kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirildiği belirtilerek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (C) fıkrası kapsamında işe yerleştirilme talebiyle 24/02/2015 tarihli dilekçe ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığına başvuruda bulunulmuştur. Özelleştirme İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... işlemiyle, 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İşsiz Kalan ve Bilahare İşsiz Kalacak Olan İşçilerin Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar"ın yürürlüğe girdiği 01/01/2015 tarihinden önce özelleştirme uygulamaları kapsamında devir sonrası özel sektörde çalışmaya devam edenlerden 6 aylık başvuru süresini tamamlamış olanların toplamda 2 yıllık süreye tâbi olacakları, 01/01/2015 tarihinden önce özelleştirme uygulamaları kapsamında özel sektörde çalışmaya devam edenlerden 6 aylık başvuru süresini tamamlamış olanların ise bu kapsamda değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle, davacının talebi reddedilmiştir. Bunun üzerine, bakılan dava açılmıştır. Danıştay Onbirinci Dairesinin 29/05/2018 tarih ve E:2017/910, K: 2018/2632 sayılı kararıyla, "Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar"ın 2 maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...2 yıl içinde..." ibaresinin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına; aynı Esasların Geçici 1. maddesinde yer alan "...başvuru yapmayan veya..." ibaresinin iptali ve bireysel işlem ile tazminat istemine yönelik olarak ise davanın reddine karar verilmiştir. Söz konusu kararın, davacı ve davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığınca temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/01/2020 tarih ve E:2019/1044, K:2020/87 sayılı kararıyla, dava konusu Esaslar'ın Geçici 1. maddesinde yer alan "...başvuru yapmayan veya..." ibaresi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının gerekçeli olarak onanmasına, Esaslar'ın 2 maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...2 yıl içinde..." ibaresinin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu bireysel işlem ile tazminat istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısımlarının ise bozulmasına karar verilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 4. maddesinin (C) fıkrasında; "Geçici personel: Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir. (Ek paragraf: 10/9/2014-6552/66 md.) Özelleştirme uygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanun kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre çalışma şartları ve bunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir." kuralına yer verilmiştir. 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (C) fıkrasına istinaden 03/05/2004 tarih ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan "Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İşsiz Kalan ve Bilahare İşsiz Kalacak Olan İşçilerin Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar"ın 1. maddesinin ikinci fıkrasında; "Özelleştirme programındaki kuruluşlarda çalışanlardan, işletmelerinin özelleştirilmesi sonrasında, bu işletmelerde çalışmaya devam eden ve özelleştirme tarihinden itibaren en geç altı ay içinde iş akitleri özel sektör tarafından feshedilenler de bu maddedeki şartlar ve esaslar çerçevesinde istihdam edilirler. Bu türden personelin bu haktan yararlanabilmesi için, iş akitlerinin feshedilmesini müteakip 60 gün içinde bizzat veya çalıştıkları şirket kanalıyla EK-I'de yer alan formla Özelleştirme İdaresi Başkanlığına müracaat etmeleri gerekmektedir." hükmü yer almakta iken, 31/12/2014 tarih ve 29222 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe giren 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu kararı eki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'ın 20. maddesiyle, 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Esaslar bütünüyle yürürlükten kaldırılmıştır. Öte yandan, 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu kararı eki Esaslar'ın yerine getirilen ve 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe konulan "Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar"ın 2. maddesinin birinci fıkrasında, "24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun çerçevesinde özelleştirilmek üzere özelleştirme programına alınan kuruluşlarda (iştirakler hariç) istihdam azaltımına gidilmesi veya bu kuruluşların kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde veya diğer sebeplerle bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla İş Kanunu hükümlerine tabi daimi veya geçici işçi statüsünde istihdam edilen ve 4046 sayılı Kanunun değişik 22 nci maddesine göre nakil hakkı bulunmayan personelden iş sözleşmesi özelleştirme tarihinden önce kamu tarafından veya özelleştirme tarihinden sonra 2 yıl içinde özel sektör tarafından; kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenler 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasının ikinci paragrafı kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilirler. Programa alınma tarihinden sonra özelleştirme programındaki kuruluşlarda istihdam edilmeye başlanılan personel bu esaslardan yararlanamaz." kuralına yer verilmiştir. Diğer taraftan, işbu dava açıldıktan sonra, söz konusu Esaslar'ın 2. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...2 yıl içinde..." ibaresi, 25/08/2015 tarih ve 29456 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 10/08/2015 tarih ve 2015/8048 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararla, yürürlükten kaldırılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava, 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan "Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar"ın 2. maddesinin birinci fıkrasındaki "...2 yıl içinde..." ibaresi yönünden incelendiğinde; Geçici personel istihdamına ilişkin usul ve esaslar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (C) fıkrasına dayanılarak çıkarılan Bakanlar Kurulu Kararlarıyla düzenlenmektedir. Geçici personelin hangi mevsimlik veya geçici işlerde hangi süreyle istihdam edileceklerine karar verme yetkisi Bakanlar Kuruluna ait olup, bu yetki çerçevesinde geçici personel statüsüne Bakanlar Kurulu kararlarıyla şekil verilmektedir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/03/2010 tarih ve E:2009/1036 sayılı kararıyla; 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (C) fıkrası ile 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasının; istihdam şekli tanımlanıp, iş güvencesi ve sosyal güvenlik hakkı belirlenmeden sadece "geçici personel" olarak adlandırılan statüyü düzenleme yetkisinin bütünüyle Bakanlar Kuruluna bırakılmış olması nedeniyle Anayasa'nın 2., 7., 13., 17., 48., 49. ve 60. maddelerine aykırı olduğundan bahisle Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmiştir. Söz konusu başvurusunun incelenmesi sonucu verilen ve 21/10/2011 tarih ve 28091 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 30/03/2011 tarih ve E:2010/46, K:2011/60 sayılı kararıyla; "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin itiraz konusu (C) fıkrasında, geçici personelin; bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimseler olduğu öngörülmektedir. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Anayasa'nın 7. maddesindeki, "Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez" kuralına göre, yasa koyucunun temel ilkeleri koymadan, çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetki vermemesi, sınırsız, belirsiz bir alanı, yönetimin düzenlemesine bırakmaması gerekir. Yasa ile yetkilendirme Anayasa'nın öngördüğü biçimde yasa ile düzenleme anlamına gelmez. Yasa koyucu, gerektiğinde sınırlarını belirlemek koşuluyla bazı konuların düzenlenmesini idareye bırakabilir. Anayasa'nın 17. maddesinin birinci fıkrasında; "Herkes, yaşama, maddî ve manevî varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir." denilmiştir. Anayasa'nın 49. maddesinde, çalışmanın herkesin hakkı ve ödevi olduğu belirtilmiş, Devlete, çalışanların yaşam düzeyini yükseltmek, çalışma yaşamını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı denetlemek ve işsizliği gidermeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli önlemleri almak ödevi verilmiştir. Devlet, kişinin çalışma hakkını kullanabilmesi için iş alanında gerekli önlemleri alacak ve sınırlamaları kaldırarak görevini yerine getirecek, birey de çalışarak topluma yük olmaktan kurtulacaktır. Anayasa'nın 60. maddesinde de, "Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir" denilmekle, bireylere, gelecekte karşılaşacakları sosyal riskler karşısında yoksulluğa düşmemeleri için asgarî ölçüde bir yaşam düzeyinin amaçlandığı belirtilmektedir. Bu amaç, sosyal sigorta kuruluşlarınca, kendi kuralları çerçevesinde gerçekleştirilir ve yerine getirilir. Anayasa'nın 128. maddesinde ise "Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir." denilmektedir. 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinde, kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle görüleceği belirtilmiş, maddenin (A) fıkrasında memur, (B) fıkrasında sözleşmeli personel, (C) fıkrasında geçici personel, (D) fıkrasında ise işçi tanımlanmıştır. 5. maddesinde de bu Kanun'a tabi kurumların bu dört istihdam şekli dışında personel çalıştıramayacağı belirtilmiştir. İtiraz konusu kuralda, istihdam şekillerinden olan geçici personel statüsünün tanımı yapılarak, Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak hangi işlerin bir yıldan az süreli veya mevsimlik olduğunu, bu personelin sayısını, ödenecek ücreti ve sözleşme şartlarını belirleme yetkisi Bakanlar Kurulu'na bırakılmaktadır. Geçici personel statüsü, belli bir vasıf gerektirmeyen, daha çok bedensel çalışmalara ağırlık veren, başlangıç ve bitişi belli olan, süreli işlerde çalışmayı öngörmektedir. Bu personel, idare ile yaptıkları bir sözleşme uyarınca idare için belirli bir iş yapan kişi konumundadır ve yaptıkları iş, geçici veya mevsimlik olup, asli ve sürekli görevlerden de sayılmaz. Bu nedenle geçici personel; Anayasa'nın 128. maddesi kapsamında belirtilen memur ve diğer kamu görevlileri kavramı dışında kalan, sözleşme ile çalıştırılan, işçi de olmayan, kendine özgü istisnai bir istihdam türüdür. Yasa koyucu; memur ve diğer kamu görevlileri ile bunların dışında çalışanlarla ilgili olarak, Anayasa'da belirlenen kurallara bağlı kalmak, adalet, hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini gözetmek koşuluyla düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Geçici ve mevsimlik işlerin neler olduğunun belirlenmesi ülkedeki ekonomik gelişmelere ve koşullara bağlı olup, bunların Yasa'da tek tek belirtilmesi mümkün değildir. Ayrıca, bu istihdam türü uyarınca çalıştırılacak kişilerin sayısının ihtiyaca ve ekonomik koşullara göre her zaman değişebilecek nitelikte olması, yapılan işin niteliği ve süresine göre ödenecek ücret ve sözleşme şartlarının da farklılık arzetmesi gözetildiğinde, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek olan hususların yasa ile yapılamayacak kadar teknik ayrıntıları içerdiği kuşkusuzdur. Bu nedenle, itiraz konusu kuralda geçici personelin tanımı yapılarak çerçeve çizildikten sonra, ayrıntı ve uzmanlık gerektiren konuların düzenlenmesinin Bakanlar Kurulu'na bırakılması, yasama yetkisinin devri niteliğinde değildir." gerekçesiyle Anayasa'ya aykırılık itirazı reddedilmiştir. Anayasa Mahkemesinin yukarıda metnine yer verilen kararında da değinildiği gibi, geçici ve mevsimlik işlerin neler olduğunun belirlenmesinin ülkedeki ekonomik gelişmelere ve koşullara bağlı olması ve bunların Kanun'da tek tek belirtilmesinin mümkün olmaması karşısında, bu istihdam türü uyarınca çalıştırılacak kişilerin sayısının ihtiyaca ve ekonomik koşullara göre her zaman değişebilecek nitelikte olması, yapılan işin niteliği ve süresine göre ödenecek ücret ve sözleşme şartlarının da farklılık arzetmesi gözetildiğinde, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek olan hususların Kanun ile yapılamayacak kadar teknik ayrıntıları içerdiği açıktır. Bu durumda, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (C) fıkrasına dayanılarak çıkarılan Bakanlar Kurulu kararlarıyla getirilen düzenleme için ayrıca bir yasal mevzuata dayanma zorunluluğu bulunmadığı sonucuna varıldığından, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (C) fıkrasına 2. paragrafında geçici personel statüsüne geçiş için herhangi bir sürenin öngörülmemiş olması karşısında, iş sözleşmesinin özelleştirme tarihinden sonra 2 yıl içinde" özel sektör tarafından kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenlerin, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (C) fıkrasının 2. paragrafı kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edileceğine ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/07/2021 tarih ve E:2020/3389, K:2021/1408 sayılı kararı da bu yöndedir. Dava, "Özelleştirme İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi" yönlerinden incelendiğinde; Yukarıda aktarılan açıklamalar ışığında, bireysel işlemin dayanağı olan dava konusu Esaslar'ın 2. maddesinin birinci fıkrasındaki "...2 yıl içinde..." ibaresinin hukuka uygun olduğu; ayrıca aynı fıkrasının son cümlesinde, programa alınma tarihinden sonra özelleştirme programındaki kuruluşlarda çalışmaya başlayan personelin, bu Esaslar'la getirilen geçici personel olarak atanma hakkından yararlanamayacağının açıkça düzenlendiği dikkate alındığında; TEDAŞ'ın özelleştirme programına alındığı 02/04/2004 tarihinden sonra, 21 dağıtım bölgesinden biri olan ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'de 22/12/2004 tarihinde işçi statüsünde elektrik teknisyeni olarak göreve başlayan ve çalıştığı kurumun özelleştirilerek devrinden (11/02/2009) yaklaşık altı yıl sonra 31/12/2014 tarihinde hizmet akdi feshedilen davacının; söz konusu Esaslar'la getirilen istihdam hakkından yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (C) fıkrası kapsamında geçici personel statüsünde işe yerleştirilme talebiyle 24/02/2015 tarihli dilekçe ile yaptığı başvurunun reddine ilişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Nitekim, benzer nitelikte bir uyuşmazlıkta verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen 07/07/2021 tarih ve YD İtiraz No:2021/367 sayılı karar da bu yöndedir. Öte yandan, dava konusu bireysel işlemin hukuka uygun olması nedeniyle, ortada tazmini gereken parasal bir hak da bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu kararının ekindeki "Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar"ın 2. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...2 yıl içinde..." ibaresinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. Özelleştirme İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi yönlerinden DAVANIN REDDİNE, 3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, temyiz aşamasında davalı Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak Cumhurbaşkanlığına verilmesine, 4. Davalı idareler lehine önceki kararda vekâlet ücretine hükmedildiğinden, bu hususta yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, 5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.