Danıştay Dava Dairesi · E. 2020/4867 · K. 2024/2276

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/4867 E.  ,  2024/2276 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2020/4867 Karar No : 2024/2276 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ... 2- ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılardan ... adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan ... adına 2.018,00 TL trafik idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işlemlere dayanak alınan ve Sabiha Gökçen Havalimanı Emniyet Kavşağı'nda araç durdurularak yapılan denetim sonucu düzenlendiği anlaşılan 04/02/2019 günlü tespit tutanağı incelendiğinde; araçta bulunan yolculardan birisinin beyanda bulunmadığı, diğer yolcu ile aracın sürücüsü tarafından da ticari amaçlı yolcu taşımacılığını ortaya koyacak ücretli taşımacılık yapıldığına dair herhangi bir beyanda bulunulmadığı, 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesinin ihlali sonucunu doğuran bir eylemin bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, aleyhine düzenlenen tutanağa imza atmayan tarafın haklı görülmesinin hukuk düzenini bozacağı, tutanakta 2 polis memurunun imzasının bulunduğu, aksi ispat edilene kadar tutanağın geçerli kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacılardan ... adına kayıtlı ve yetkili Büyükşehir Belediyesinden alınmış geçerli "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi" bulunan ... plakalı aracın yapılan denetimde taksi taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 04/02/2019 tarihli işlem ile şoför olan diğer davacı ... adına 2.018,00 TL Trafik İdari Para Cezası verilmesine ilişkin aynı tarihli işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, 04/02/2019 tarihinde yapılan denetimde davacı ...'e ait aracın Sabiha Gökçen Havalimanı - Taksim arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcular bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca araç düzenlenen tutanakta; şoför ve yolculara ait kimlik bilgisinin bulunduğu, şoförün imzadan imtina ettiğine dair şerhin ve yolcuların imzalarının bulunduğu, tutanakta yolcunun Taksim'e gitmek için otopark çıkışı araca bindiği, diğer yolcunun da bu beyanı imzaladığı, davacı şoförün gelen yolcu çıkışında beklerken araca el eden yolcuları Taksim'e götürmek üzere araca aldığı beyanının yer aldığı, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın ve davacı şoför adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanaklardan men / muhafaza tutanağında şoför ...'e ait imza / imzadan imtina şerhinin bulunmadığı, idari para cezası tutanağında davacı şoför ... için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu görülmüştür. Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Sabiha Gökçen Havalimanı - Taksim olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, İdare Mahkemesince karar gerekçesinde belirtilen tutanakta taşımacılığın ücretli yapıldığına ilişkin beyan olmadığı görülse de, şoför ve yolculardan birinin beyanı her iki yolcunun imzasının bulunduğu tutanakta tarafların taşımacılığı açıkça belirttiği, taşımacılığın ücretsiz yapıldığına dair beyanlarının yer almadığı, yolcu taşımacılığı olduğu hem şoför hem de yolcu beyanıyla sabit taşımacılığın ücretsiz olması hayatın olağan akışına da uygun olmadığından, söz konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, işlem tarihinde geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunan aracın denetimde taksi taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 25/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.