Danıştay Kararı · E. 2020/5042 · K. 2024/3274

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/5042 E.  ,  2024/3274 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2020/5042 Karar No : 2024/3274 DAVACI : ... Birliği VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ... DAVANIN_KONUSU : 05/02/2015 tarih ve 29258 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin Anayasa'ya aykırı kanun hükmüne dayanarak çıkartıldığından bahisle tümünün, ayrıca 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde yer alan "denetleyen" ibaresinin ve (ö) bendinin, 9. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin, 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, 13. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç), ve (d) bentlerinin, 21. maddesinin 1.fıkrasının (a) bendinin, 22. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "bulundurdukları ekipmanlar ölçüsünde acil sağlık hizmeti sunmak ve" ibaresi ile (b) bendinde yer alan "uygulamak" ibaresinin, 26. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bentlerinin, 30. maddesinin 2. fıkrasının, 45. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendinin; bu Yönetmeliğin 21. maddesinin (a) bendi ile atıf yapılan, 25/01/2013 tarih ve 28539 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 5. fıkrasının iptali ile Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin dayanakları arasında gösterilen 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun 5. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Aile hekimliği hizmetleri dışında kalan birinci basamak sağlık hizmetleri toplum sağlığı merkezleri tarafından verilir ve bu merkezlerin organizasyonu, kadroları, görevleri ile çalışma usûl ve esasları Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca belirlenir." hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir. DAVACININ İDDİALARI : 05/02/2015 tarih ve 29258 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin, Anayasa'ya aykırı kanun hükmüne dayanılarak çıkartıldığından hukuka aykırı olması nedeniyle tümünün, ayrıca, 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde yer alan "denetleyen" ibaresinin, 9. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin, 13. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç), ve (d) bentlerinin, 45. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendinin, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'na göre, kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin "aile hekimliği hizmetleri" olarak tanımlandığı, bunun dışında kalan birinci basamak sağlık hizmetlerinin ise toplum sağlığı merkezleri tarafından sunulması gerektiği hususunun hükme bağlandığı, ancak, dava konusu düzenlemenin bu Kanun'a aykırı hükümler içerdiği; anılan düzenleme ile aile hekimlerinin özlük haklarına müdahale edildiği; toplum sağlığı merkezlerinin görev ve sorumluluklarının aile hekimlerine yıkılmaya çalışıldığı; aile hekimleri üzerinde denetim yetkisi olmayan toplum sağlığı merkezinin denetim merkezi gibi yetkilendirildiği; aile hekimlerinin birey odaklı birinci basamak sağlık hizmeti sunarken, toplum sağlığı merkezinin toplum odaklı birinci basamak sağlık hizmeti sunduğu, iki ayrı hizmet sunucusu olan kurumlar arasında astlık-üstlük ilişkisinin bulunmadığı halde dava konusu düzenleme ile toplum sağlığı merkezine aile hekimleri üzerinde görev veren üst kurum nitelendirilmesinin yapıldığı; aile hekimlerinin, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu uyarınca, Sağlık Bakanlığı adına Valilik ile sözleşme imzaladığı, gerek Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği gerekse Aile Hekimliği Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığınca Çalıştırılan Personele Yapılacak Ödemeler İle Sözleşme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, aile hekimlerinin amirinin Vali olduğu, buna rağmen dava konusu Yönetmelikte 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemelere yer verildiği ileri sürülerek; 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, dava konusu düzenleme ile toplum sağlığı merkezine, Bakanlığın belirlemiş olduğu standartlara uygun olarak bölgedeki sağlık hizmeti sunucularından veri toplamak, yürütülen hizmetlerin kayıt ve istatistiklerini elektronik veya basılı ortamda tutmak, olağanüstü durumlarda bölgedeki sağlık hizmeti sunucularından yazılı olarak da veri toplamak, topladığı verileri zamanında müdürlüğe iletmek görevi verildiği, bu durumun kişisel verilerin gizliliği hükmünü ihlal ettiği, düzenlemenin Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülerek; 21. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, anılan düzenlemede, Adli Tıp Kurumunun doğrudan hizmet vermediği yerlerde, adli tıbbi hizmetler konusunda Cumhuriyet Savcılığı, ilçe sağlık müdürlüğü, aile hekimliği birimleri ve diğer sağlık kurum ve kuruluşları ile işbirliği içinde çalışarak bu hizmetlerin 25/1/2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde yürütülmesini sağlamak görevinin toplum sağlığı merkezlerinin görevleri arasında sayıldığı, ancak, adli tabiplik hizmetlerinin koruyucu, tedavi edici sağlık hizmeti kapsamında olmadığı, bu sebeple de toplum sağlığı merkezi hekimlerine ve aile hekimlerine adli tabiplik hizmetinin yüklenmesinin Kanun'a aykırılık teşkil ettiği ileri sürülerek; 22. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "bulundukları ekipmanlar ölçüsünde acil sağlık hizmeti sunmak ve" ibaresinin ve (b) bendinde yer alan "uygulamak" ibaresinin, söz konusu madde ile toplum sağlığı merkezi hekimlerine acil sağlık hizmeti sunma görevi verilmiş ise de, bu hekimlerin asıl görevinin koruyucu hekimlik içeren birinci basamak sağlık hizmeti sunumu olduğu, koruyucu sağlık hizmetlerinin acil sağlık hizmetlerinden çok farklı nitelikler taşıdığı, acil sağlık hizmetlerinin niteliği gereği acil sağlık hizmeti sunacakların bu konuda eğitim alması ve deneyim sahibi olması gerektiği, hastaların gereksinim duyduğu sağlık hizmetini nitelikli bir şekilde alma haklarının ihlal edildiği ileri sürülerek; 4. maddesinin 1. fıkrasının (ö) bendinin, 26. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bentlerinin, anılan hükümler ile toplum sağlığı merkezlerine kendilerine bağlı iş sağlığı ve güvenliği birimi kurma ve çalışan sağlığı ve güvenliği hizmetlerini verme yetkisinin düzenlendiği; kamu görevlilerinin görev tanımları dışında çalıştırılamayacakları, başka kurum ve kuruluşlarda görevlendirmelerinin ancak yasal düzenlemelerle yapmanın mümkün olduğu; toplum sağlığı merkezlerinin kadrosunda işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının bulunmadığı, dolayısıyla düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek; 30. maddesinin 2. fıkrasının, dava konusu düzenlemede, toplum sağlığı merkezlerinin nüfus hareketlerine ilişkin görevlerinin kapsamının tarım işçileri ile kısıtlanmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek; dava konusu Yönetmeliğin 21. maddesi ile atıfta bulunulan 25/01/2013 tarih ve 28539 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 5. fıkrasının, dava konusu Yönetmeliğin 21. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin yollama yaptığı Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 10. maddesi ile gerek aile hekimlerine gerekse toplum sağlığı merkezi hekimlerine, 5258 sayılı Kanun'da verilen görev kapsamını aşacak nitelikte adli tabiplik görevinin verilmesinin Kanun'a aykırılık teşkil ettiği, belirtilen sebeplerle dava konusu düzenlemenin kamu yararı, hizmet gerekleri, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali ile yine dava konusu Yönetmeliğin dayanakları arasında yer alan 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun 5. maddesinin 2. fıkrasındaki "Aile hekimliği hizmetleri dışında kalan birinci basamak sağlık hizmetleri toplum sağlığı merkezleri tarafından verilir ve bu merkezlerin organizasyonu, kadroları, görevleri ile çalışma usûl ve esasları Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca belirlenir." düzenlemesinin, toplum sağlığı merkezinde sunulan sağlık hizmetinin, kamu görevlileri eliyle yürütülmesi sebebiyle, görev, yetki, hak ve yükümlülüklerin kanunla düzenlenmesi gerektiği halde bu alanda düzenleme yetkisinin anılan Kanun ile Türkiye Halk Sağlığı Kurumuna bırakılmış olmasının yasama yetkisinin devri niteliğinde olduğu ve Anayasanın 2., 7., 8., 123. ve 128. maddelerine aykırılık teşkil ettiği iddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğince, temel sağlık hizmetlerini, bu kapsamda birinci basamak sağlık hizmetlerini, Bakanlık hedef ve politikalarına uygun olarak yürütmek ve bu hususta gerekli düzenlemeleri yapmak görev ve yetkisinin uhdelerinde olduğu; 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 5258 sayılı Kanun'un 5. maddesi ve 663 sayılı KHK'nın 36. maddesine istinaden hazırlanan Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği ile toplum sağlığı merkezleri ve bağlı birimlerinin açılması, kapatılması, organizasyonu ve görevleriyle ilgili usul ve esasların düzenlenmiş olduğu; anılan düzenlemenin, toplum sağlığı merkezlerini güçlendirerek hizmetlerin kaliteli, etkin, verimli bir şekilde sunulmasına katkı sağlamak, aile hekimliği haricindeki birinci basamak sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırmak, aile hekimliği hizmetlerine erişimi kolaylaştırmak, bireye yönelik birinci basamak sağlık hizmetleri ile topluma yönelik birinci basamak sağlık hizmetlerinin daha bütünleşik bir yapıda yürütülmesini sağlamak amacı taşıdığı; Yönetmelik kapsamında, Halk Sağlığı Kurumu taşra teşkilatı hizmet birimleri arasında yer alan toplum sağlığı merkezlerine, organizasyon, eşgüdüm, eğitim ve denetim görevleriyle birlikte toplumsal sağlık hizmeti sunma görevi verildiği, böylelikle toplum sağlığı hizmetlerinin münhasıran bu hizmete yönelik görevleri olan merkezler marifetiyle layıkıyla verilebilir hale getirilmesinin hedeflendiği; bu bağlamda, toplum sağlığı merkezlerinin organizasyon, eşgüdüm, eğitim ve denetim görevleriyle birlikte toplumsal sağlık hizmeti sunma görevleri göz önüne alındığında, birinci basamak sağlık hizmetlerinin sunumu noktasında halk sağlığı müdürlüğü adına izleme ve değerlendirme çalışmalarının sekreteryasını yürütmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; adı geçen merkezlerin Bakanlık ve Kurum idari yapısındaki yerinin ilgili mevzuat hükümleri kapsamında belirlendiği, bu bağlamda, toplum sağlığı merkezlerinin taşra teşkilatı içerisinde halk sağlığı müdürlüğünün izdüşümü ve müdürlük yetkilerini kullanan idari birimler olduğu; dava konusu düzenlemenin üst hukuk normlarına, kamu menfaatine ve hizmet gereklerine uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/01/2020 tarih ve E:2018/2648, K:2020/115 sayılı kararına uyularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; 05.02.2015 tarih ve 29258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde yer alan "denetleyen" ibaresinin ve (ö) bendinin, 9. maddesinin (f) bendinin, 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, 13. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç), ve (d) bentlerinin, 21. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, 22. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "bulundukları ekipmanlar ölçüsünde acil sağlık hizmeti sunmak ve" ibaresinin ve (b) bendinde yer alan "uygulamak" ibaresinin, 26. maddesinin (a) ve (c) bentlerinin, 30. maddesinin 2. fıkrasının, 45. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendinin ve bu Yönetmelik ile atıfta bulunulan 25.01.2013 tarih ve 28539 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 5. Fıkrasının iptali ile yine dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunun 5. maddesinin Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla tiptali için Anayasa mahkemesine başvurulması istemiyle açılmıştır Davacının Anayasaya aykırılık iddiası yerinde görülmemiştir. Davanın, 05.02.2015 tarih ve 29258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde yer alan "denetleyen" ibaresinin ve (ö) bendinin, 9. maddesinin (f) bendinin, 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, 13. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç), ve (d) bentlerinin, 21. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, 22. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "bulundukları ekipmanlar ölçüsünde acil sağlık hizmeti sunmak ve" ibaresinin ve (b) bendinde yer alan "uygulamak" ibaresinin, 26. maddesinin (a) ve (c) bentlerinin, 30. maddesinin 2. fıkrasının, 45. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendinin iptali istemine ilişkin kısmının incelenmesinden, Anayasanın 56. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu; üçüncü fıkrasında, Devletin, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği; dördüncü fıkrasında da, Devletin, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği, 124. maddesinde, bakanlıkların kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır. Sağlık hizmeti sunulmasına ilişkin olarak Devlete verilmiş olan görevler, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğince Sağlık Bakanlığınca yürütülmektedir. Anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin; 2. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde, halk sağlığının korunması ve geliştirilmesi hastalık risklerinin azaltılması ve önlenmesi, (e) bendinde insan gücünde ve maddi kaynaklarda tasarruf sağlamak ve verimi artırmak, sağlık insan gücünün ülke sathında dengeli dağılımını sağlamak ve bütün paydaşlar arasında işbirliğini gerçekleştirmek suretiyle yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu sağlamak, (f) bendinde kamu ve özel tüzel kişileri ile gerçek kişiler tarafından açılacak sağlık kuruluşlarının ülke sathında planlanması ve yaygınlaştırılması ile ilgili olarak sağlık sistemini yönetmek ve politikaları belirlemek Sağlık Bakanlığı'nın görevleri arasında sayılmış, 40. maddesinde ise, Bakanlık ve bağlı kuruluşların görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idari düzenlemeler yapabileceği belirtilmiştir. 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin işlem tarihinde yürürlükte bulunan Mülga 26. maddesi ile Bakanlık politika ve hedeflerine uygun olarak, temel sağlık hizmetlerini yürütmekle görevli, Bakanlığa bağlı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu kurulmuş, halk sağlığını korumak ve geliştirmek, sağlık için risk oluşturan faktörlerle mücadele etmek ve birinci basamak sağlık hizmetlerini yürütmek, bu hususta gerekli düzenlemeleri yapmak Kurumun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun; 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği, (e) bendinde, tesis edilecek eğitim, denetim, değerlendirme ve oto kontrol sistemi ile sağlık kuruluşlarının tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesinin sağlanacağı, (i) bendinde, sağlık hizmetlerinin yurt çapında istenilen seviyeye ulaştırılması amacıyla; bakanlıklar seviyesinden en uçtaki hizmet birimine kadar kamu ve özel sağlık kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliği yapılacağı, sağlık kurum ve kuruluşlarının coğrafik ve fonksiyonel hizmet alanlarının, verecekleri hizmetler, yönetim, hizmet ilişki ve bağlantıları gibi konularda tespit edilen esaslara uymak ve verilen görevleri yapmakla yükümlü oldukları belirtilmiştir. Anılan Kanunun 9. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde ise; bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarının belirlenmesinin, sağlık kurum ve kuruluşlarının sınıflandırılmasının ve sınıflarının değiştirilmesinin, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarının, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasının, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun 5. maddesinde, "Aile hekimliği uygulamasına geçilen yerlerde kişilerin aile hekimine kaydı yapılır. Bakanlıkça belirlenen süre sonunda kişiler aile hekimlerini değiştirebilirler. Her bir aile hekimi için kayıtlı kişi sayısı; asgarî 1000, azamî 4000'dir. Aralıksız iki ayı aşmayan süreyle kayıtlı kişi sayısı 1000'den az olabilir. Aile hekimliği hizmetleri ücretsizdir; acil haller hariç, haftada kırk saatten az olmamak kaydı ile Bakanlıkça belirlenen kıstaslar çerçevesinde ilgili aile hekiminin talebi ve o yerin sağlık idaresince onaylanan çalışma saatleri içinde yerine getirilir. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/117 md.) Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca belirlenen aile sağlığı merkezlerinde çalışma saatleri dışında, aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları ile gerektiğinde Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşları personeline nöbet görevi verilebilir. Aile hekimliği uygulamasına geçilen yerlerde acil haller ve mücbir sebepler dışında, kişi hangi sosyal güvenlik kuruluşuna tâbi olursa olsun, aile hekiminin sevki olmaksızın sağlık kurum ve kuruluşlarına müracaat edenlerden katkı payı alınır. Alınacak katkı payı tutarı Sağlık, Maliye ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarınca müştereken belirlenir. Aile hekimliği uygulamasına geçilen yerlerde, diğer kanunların aile hekimliği hizmetleri kapsamındaki hizmetlerin sunumu ile sevk ve müracaata ilişkin hükümleri uygulanmaz. (Ek cümle:11/10/2011-KHK-663/58 md.) Aile hekimliği hizmetleri dışında kalan birinci basamak sağlık hizmetleri toplum sağlığı merkezleri tarafından verilir ve bu merkezlerin organizasyonu, kadroları, görevleri ile çalışma usûl ve esasları Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca belirlenir. Yabancılar hakkında ilgili mevzuat hükümleri uygulanır." hükmü yer almıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine dayalı olarak hazırlanıp yürürlüğe konulan Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliğinin 1. maddesinde, Bu Yönetmeliğin amacının; Türkiye Halk Sağlığı Kurumu taşra teşkilatı yapılanmasında yer alan toplum sağlığı merkezleri ve bağlı birimlerinin açılması, kapatılması, organizasyonu ve görevleri ile ilgili usul ve esasları düzenlemek olduğu, 2 . maddesinde, Bu Yönetmeliğin, toplum sağlığı merkezleri ile bağlı birimlerinin fiziki ve teknik yapısını, görev ve yetkilerini, diğer kurum ve kuruluşlarla olan ilişki ve işbirliğini kapsadığı belirtilmiş; 4/(n) maddesinde; Toplum sağlığı merkezi (TSM): "Bölgesinde yaşayan toplumun sağlığını korumak ve geliştirmek maksadıyla sağlıkla ilgili risk ve sorunları belirleyen, bunlarla ilgili düzeltici ve önleyici faaliyetleri gerçekleştiren; birinci basamak koruyucu, iyileştirici ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini koordine eden ve bu hizmetlerin etkin ve verimli bir şekilde sunulmasını izleyen, değerlendiren, denetleyen ve destekleyen; bölgesinde bulunan sağlık kuruluşları ile diğer kurum ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu sağlayan sağlık kuruluşunu", (Ö ) bendinde, "TSM İSG (İş Sağlığı ve Güvenliği) birimi: İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilen toplum sağlığı merkezi bağlı birimini" İfade edeceği hükme bağlanmış;, 9. maddesinde, TSM’nin idari ve mali işlere ilişkin görevleri ,10. maddesinde, TSM’nin kayıt ve istatistiğe ilişkin görevleri , 13. Maddesinde,TSM’nin izleme ve değerlendirme çalışmalarına ilişkin görevleri, 21. Maddesinde, TSM’nin adli tıbbi hizmetler ve ölüm kayıt hizmetlerine ilişkin görevleri, 22. maddesinde TSM’nin acil sağlık hizmetlerine ilişkin görevleri, 26. maddesinde, TSM’nin çalışan sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ilişkin görevleri, 30 . maddesinde,TSM’nin toplu yaşam alanları ve okul sağlığı hizmetlerine ilişkin görevleri ve 45. Maddesinde de TSM başkanının görevleri sayılmıştır. Davacı tarafından özetle, anılan yönetmeliğin davaya konu maddeleriyle aile hekimlerinin özlük haklarına müdahale edildiği, toplum sağlığı merkezlerinin görev ve sorumluluklarının aile hekimlerine yıkılmaya çalışıldığı, aile hekimleri üzerinde denetim yetkisi olmayan anılan merkezin denetim merkezi gibi yetkilendirildiği, anılan yönetmeliğin 5258 sayılı yasa ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler içerdiği ileri sürülerek istemin özeti kısmında belirtilen madde ve ibarelerin iptali istenilmekte, davalı idare ise savunmasında, bireye yönelik, sağlık ocakları, AÇSAP merkezleri, verem savaş dispanserleri gibi kurumların sunduğu koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerinin büyük bir kısmının aile hekimlerine verildiği, topluma yönelik birinci basamak sağlık hizmetlerinin bakanlık eliyle yürütülebilmesi için yeni bir teşkilat yapılanmasına gerek duyulduğu, 5258 ve 3359 sayılı yasa ile 663 sayılı KHK nın verdiği yetki çerçevesinde çıkarılan dava konusu yönetmelik kapsamında toplum sağlığı merkezlerine organizasyon, eşgüdüm, eğitim ve denetim görevleriyle birlikte toplumsal sağlık hizmeti sunma görevi veldiği, böylelikle toplum sağlığı hizmetlerinin münhasıran bu hizmete yönelik görevleri olan merkezler marifetiyle verilebilir hale getirildiği bu nedenle anılan düzenlemenin hukuka uygun olduğunu ileri sürmektedir. Dava konusu yönetmelik hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde;( Mülga) Türkiye Halk Sağlığı Kurumu taşra teşkilatı yapılanmasında yer alan toplum sağlığı merkezleri ve bağlı birimlerinin açılması, kapatılması, organizasyonu ve görevleri ile ilgili usul ve esasları düzenleyen yönetmelikle, toplum sağlığı merkezleri ile bağlı birimlerinin fiziki ve teknik yapısını, görev ve yetkilerini, diğer kurum ve kuruluşlarla olan ilişki ve işbirliğini kapsar şekilde kurallar getirilmiş; bu bağlamda, anılan merkezlerin, aile hekimlerine aşılama, ana çocuk sağlığı ve aile planlaması gibi öncelikli hizmet alanlarında, Sağlık Bakanlığı’nın yıllık programına uygun olarak lojistik destekte bulunullması sağlanılmış, bu merkezlerin, bölgesinde yürüteceği sağlık hizmetini bir bütün olarak değerlendirerek, sağlık kuruluşları ile koordinasyonu sağlamak, gerektiğinde diğer kuruluşlarla işbirliği yapmak suretiyle toplumun ve bireylerin sağlığını korumak ve sağlık düzeylerini yükseltmekten sorumlu tutulduğu, bunun için de, Toplum sağlığı merkezinin, " a) İdari ve mali işler, b) Kayıt ve istatistik, c) Plan ve program yapma, ç) Diğer kurumlarla işbirliği, d) İzleme ve değerlendirme çalışmaları, e) Bulaşıcı hastalıklar, bağışıklama ve salgın kontrolü, f) Tüberküloz kontrolü, g) Zoonotik ve vektörel hastalıkların kontrolü, ğ) Erken uyarı ve cevap sistemi çalışmaları, h) Bulaşıcı olmayan hastalıkların kontrolü, ı) Kadın ve üreme sağlığı hizmetleri, i) Çocuk ve ergen sağlığı hizmetleri, j) Kanser erken teşhis, tarama ve eğitim hizmetleri, k) Ruh sağlığı programlarına dair hizmetler, l) Ulusal programlar ile ilgili hizmetler, m) Adli tıbbi hizmetler ve ölüm kayıt hizmetleri, n) Acil sağlık hizmetleri, o) Kaza ve yaralanmalardan korunma hizmetleri, ö) Görüntüleme ve laboratuvar hizmetleri, p) Çevre sağlığı hizmetleri, r) Çalışan sağlığı ve güvenliğine dair hizmetler, s) Olağan dışı durumlar ve afet sağlığı hizmetleri, ş) Toplu yaşam alanları ve okul sağlığı hizmetleri t) Evde sağlık hizmetleri, u) Ağız ve diş sağlığı hizmetleri, ü) Sağlığın geliştirilmesi ve teşviki çalışmaları, v) Sosyal hizmet çalışmaları, y) Hizmet içi eğitimler, z) Diğer görevler." i sunmakla görevlendirilmiş olduğu anlaşılmıştır. Buna göre, dava konusu Yönetmelikte, bölgesinde yaşayan toplumun sağlığını geliştirmeyi ve korumayı ön plana alarak sağlıkla ilgili risk ve sorunları belirleyen, bu sorunları gidermek için planlama yapan ve bu planları uygulayan, uygulatan; birinci basamak koruyucu, iyileştirici ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini müdürlüğün sevk ve idaresinde organize eden, bu hizmetlerin verimli şekilde sunulmasını izleyen, değerlendiren ve destekleyen, bölgesinde bulunan sağlık kuruluşları ile diğer kurum ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu sağlamak üzere kurulan sağlık kuruluşuna toplum sağlığı merkezi denildiği, sağlık ocakları, AÇSAP merkezleri, verem savaş dispanserleri gibi kurumların sunduğu topluma yönelik koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerinin entegre yürütülmesinin toplum sağlığı açısından büyük önem taşıması nedeniyle, İlçe sağlık idaresinin yönetiminde, merkez ilçeler dahil her ilçede en az bir adet olmak üzere toplum sağlığı merkezi oluşturulduğu, bu merkezlerin aile hekimliği uygulamasında gerekli tetkik ve tahlilleri yapmanın yanısıra, aile hekiminin görevi dışında kalan diğer temel sağlık hizmetlerini yürüteceği ve bu sayede, bireye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri, tanı ve tedavi hizmetleri ile rehabilitasyon hizmetleri dışında kalan temel sağlık hizmetlerinin tek çatı altında toplanması suretiyle, daha etkili ve verimli hizmet sunabilmelerinin sağlanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar çerçevesinde, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince, temel sağlık hizmetlerini, bu kapsamda birinci basamak sağlık hizmetlerini, Bakanlık hedef ve politikalarına uygun olarak yürütmek ve bu hususta gerekli düzenlemeleri yapmak görev ve yetkisinin davalı Kuruma ait olduğu açık olup; bu yetki kapsamında davalı idarece, toplum sağlığı merkezlerinin güçlendirilerek sağlık hizmetlerinin daha kaliteli, etkin, verimli bir şekilde sunulmasına katkı sağlamak, aile hekimliği haricindeki birinci basamak sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırmak, aile hekimliği hizmetlerine erişimi kolaylaştırmak, bireye yönelik birinci basamak sağlık hizmetleri ile topluma yönelik birinci basamak sağlık hizmetlerinin daha bütünleşik bir yapıda yürütülmesinin sağlamak amacıyla anılan düzenlemenin getirildiği görülmekte olup, dava konusu yönetmeliğin iptali istenilen hükümlerinde kamu yararı, hizmet gerekleri ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamaktadır. Davanıın Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 5. fıkrasının iptali istemine yönelik kısmına gelince, Aile Hekimliği Kanununun 8. maddesinde," Aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarının çalışma usul ve esasları; çalışılan yer, kurum ve statülerine göre öncelik sıralaması; aile hekimliği uygulamasına geçişe ve nakillere ilişkin puanlama sistemi ve sayıları; aile sağlığı merkezi olarak kullanılacak yerlerde aranacak fizikî ve teknik şartlar; meslek ilkeleri; iş tanımları; performans ve hizmet kalite standartları; hasta sevk evrakı, reçete, rapor ve diğer kullanılacak belgelerin şekli ve içeriği, kayıtların tutulması ile çalışma ve denetime ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarıyla yapılacak sözleşmede yer alacak hususlar ve bu Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde bunlara yapılacak ödeme tutarları ile bu ücretlerden indirim oran ve şartları, sözleşmenin feshini gerektirennedenler, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak, Sağlık Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenir." hükmüne yer verilmiştir. Anılan düzenlemeye dayalı olarak yürürlüğe konulan Aile hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 10. Maddesinin iptali istenilen (5). fıkrasında," Adli tıp kurumunun doğrudan hizmet vermediği ve hastane bulunan yerlerde yerinde ölü muayenesi dışındaki adli tıp hizmetleri hastaneler tarafından verilir. Yerinde ölü muayenesi hizmetleri, mesai saatleri içinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince, mesai saatleri dışında öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve kamu hastaneleri dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde sunulur. Hastane bulunmayan ilçe merkezleri ve entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde acil sağlık hizmetleri ile adlî tabiplik hizmetleri; mesai saatleri içinde aile hekimleri, mesai saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde ise ilçe merkezindeki, toplum sağlığı merkezi hekimleri, entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde çalışan hekimler ve aile hekimlerinin toplamı dikkate alınarak aşağıdaki gibi icap veya aktif nöbet uygulamaları şeklinde yürütülür." hükmü yer almış olup; anılan hükümle Adli tabiplik hizmetlerinin adli tıp kurumu olan yerlerde burada görev yapan hekimlerce yapılması esas olmakla birlikte, bunun istisnası olarak bu hekimlerin bulunmadığı yer ve durumlarda bu hizmetlerin toplum sağlığı merkezi hekimieri ve aile hekimi de dahil olmak üzere diğer hekimler eliyle verilmesinin sağlandığı görülmekle anılan düzenlemede de kamu yararı hizmet gerekleri ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davanın reddi yolunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince verilen 29/11/2017 tarih ve E:2015/6279, K:2017/7022 sayılı kısmen iptal, kısmen süre ret, kısmen ret yolundaki kararın iptale ilişkin kısmının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/01/2020 tarih ve E:2018/2648, K:2020/115 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozulan kısım hakkında Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : 05/02/2015 tarih ve 29258 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin Anayasa'ya aykırı kanun hükmüne dayanarak çıkartıldığından bahisle tümünün, ayrıca 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde yer alan "denetleyen" ibaresinin ve (ö) bendinin, 9. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin, 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, 13. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç), ve (d) bentlerinin, 21. maddesinin 1.fıkrasının (a) bendinin, 22. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "bulundurdukları ekipmanlar ölçüsünde acil sağlık hizmeti sunmak ve" ibaresi ile (b) bendinde yer alan "uygulamak" ibaresinin, 26. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bentlerinin, 30. maddesinin 2. fıkrasının, 45. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendinin; bu Yönetmeliğin 21. maddesinin (a) bendi ile atıf yapılan, 25/01/2013 tarih ve 28539 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 5. fıkrasının iptali ile Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin dayanakları arasında gösterilen 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun 5. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Aile hekimliği hizmetleri dışında kalan birinci basamak sağlık hizmetleri toplum sağlığı merkezleri tarafından verilir ve bu merkezlerin organizasyonu, kadroları, görevleri ile çalışma usûl ve esasları Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca belirlenir." hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istemiyle açılan davada, Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 29/11/2017 tarih ve E:2015/6279, K:2017/7022 sayılı kararı ile Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin iptaline, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 5. fıkrası yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, diğer kısımlar yönünden davanın esastan reddine karar verilmiştir. Kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/01/2020 tarih ve E:2018/2648, K:2020/115 sayılı kararıyla davalı idarenin temyiz istemi kabul edilerek, Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiş ve Daire kararının redde ilişkin kısmı onanarak kesinleşmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların İdari Dava Daireleri Kurulunca temyizen inceleneceği hükme bağlanmış; 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 4. fıkrasında ise, Danıştay dava dairelerine, ilk derece mahkemesi olarak verdikleri kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır. Buna göre, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3. maddesinde sağlık hizmetleriyle ilgilli temel esaslar sayılmış olup, dava konusu Yönetmeliğin yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle (f) bendinde, "Herkesin sağlık durumunu takip edebilmek için gerekli kayıt ve bildirim sistemi kurulur." ; (i) bendinde, "Sağlık hizmetlerinin yurt çapında istenilen seviyeye ulaştırılması amacıyla; bakanlıklar seviyesinden en uçtaki hizmet birimine kadar kamu ve özel sağlık kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliği yapılır. Sağlık kurum ve kuruluşları coğrafik ve fonksiyonel hizmet alanları, verecekleri hizmetler, yönetim, hizmet ilişki ve bağlantıları gibi konularda tespit edilen esaslara uymak ve verilen görevleri yapmakla yükümlüdürler. Çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülkeye getirilmesi ve teşviki sağlanır." ; (j) bendinde, "Vatandaşların hastalıktan korunması, sağlıklı çevre, beslenme, ana çocuk sağlığı ve aile planlaması ve benzeri konularda eğitilmeleri ve takipleri bütün kamu kuruluşlarının sorumluluğu, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, özel ve gönüllü kuruluşların işbirliği içerisinde gerçekleştirilir." hükümleri yer almıştır. 3359 sayılı Kanun'un 9. maddesinde ise; sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmaları, sağlık hizmet zinciri oluşturulması ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile ilgili düzenlemeler yapmak görevi Sağlık Bakanlığına verilmiştir. Öte yandan, 663 sayılı dava konusu düzenlemelerin yayımlandığı tarihteki adıyla Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin, yine dava konusu Yönetmeliğin yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlükte olan 36. maddesinde; bağlı kuruluşların hizmet birimlerinin görev tanımları, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usûl ve esaslarının Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmış; "Türkiye Halk Sağlığı Kurumu" başlıklı 26. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde, "Bulaşıcı, bulaşıcı olmayan, kronik hastalıklar ve kanser ile anne, çocuk, ergen, yaşlı ve engelli gibi risk gruplarıyla ilgili olarak izleme, sürveyans, inceleme, araştırma, bağışıklama ve kontrol çalışmaları yapmak, bununla ilgili verilerin toplanmasını sağlamak, belirlenen hedefler doğrultusunda plan ve programlar hazırlamak, uygulamaya koymak, denetlenmesini sağlamak, değerlendirmek, gerekli önlemleri almak, bu konuda politika ve düzenlemelerin oluşturulması için Bakanlığa teklifte bulunmak"; (ç) bendinde ise, "Yaşam kalitesini yükseltecek alışkanlıkları kazandırarak toplumdaki tüm bireylerin sağlığını geliştirmek; hatalı beslenme alışkanlıkları, obezite, sigara ve benzeri zararlı maddelerin yol açtığı sağlık riskleri ve tehditleri ile mücadele etmek, bu hususları izlemek, araştırmak, veri toplanmasını sağlamak ve değerlendirmek." hükümlerine yer verilmiştir. 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesi ile, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'deki 'Türkiye Halk Sağlığı Kurumu' ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 15. madde uyarınca, mülga Türkiye Halk Sağlığı Kurumunun dava ve icra takip işleri Sağlık Bakanlığına devredilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 05/02/2015 tarih ve 29258 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin dava konusu "Kayıt ve istatistik" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Bakanlığın belirlemiş olduğu standartlara uygun olarak bölgedeki sağlık hizmeti sunucularından veri toplamak, yürütülen hizmetlerin kayıt ve istatistiklerini elektronik veya basılı ortamda tutmak, olağanüstü durumlarda bölgedeki sağlık hizmeti sunucularından yazılı olarak da veri toplamak, topladığı verileri zamanında müdürlüğe iletmek," toplum sağlığı merkezlerinin kayıt ve istatistiğe ilişkin görevleri arasında sayılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuatı uyarınca ve yürütülen hizmetin niteliği gereği davalı idarenin, amaçları ile ilgili olarak birtakım verilerin toplanmasının sağlanması ve bu verilerin değerlendirilmesi görev ve yetkisi bulunmaktadır. Dava konusu düzenleme ile de, Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen standartlara uygun olarak sağlık hizmeti sunucularından veri toplama, topladığı veriyi, kayıt ve istatistiği halk sağlığı müdürlüğüne iletme konusunda toplum sağlığı merkezlerine görev verilmiştir. Bu durumda; dava konusu düzenlemenin, yalnızca toplum sağlığı merkezine görev verme niteliğini haiz olduğu ve standartların Bakanlıkça belirleneceği hususları göz önüne alındığında, istatistiksel olarak verilerin toplanmasını kurala bağlayan söz konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Dava konusu 05/02/2015 tarih ve 29258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. Dava netice olarak retle sonuçlandığından; davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Davalı idare lehine ilk kararda hükmedilen vekâlet ücretinin kaldırılarak, işbu karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 23/09/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.