Danıştay Dava Dairesi · E. 2020/5359 · K. 2024/1066

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2020/5359 E.  ,  2024/1066 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2020/5359 Karar No : 2024/1066 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Adana ili, Çukurova ilçesi, … köyü, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazın "üniversite alanı" olarak belirlenmesine ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planın değişikliğine karşı yapılan itirazın reddine dair Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Mahkemenin E:2018/9 sayılı dosyasında mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planında uyuşmazlık konusu taşınmazların bulunduğu alan ve çevresi için öngörülen ''üniversite alanı'' fonksiyonunun şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve kentsel ihtiyaçlara uygun olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mülga Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının yürürlüğe girmesiyle 2007 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının yürürlükten kalkması nedeniyle dayanağı kalmayan dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planında 2012, 2015 ve 2017 yıllarında iki kez değişiklik yapılmasının, bu planın şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına uygun hazırlanmadığını gösterdiği, karara dayanak alınan Mahkemenin E:… sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda dava tarihi esas alınmadan bakılan davadaki taleplerinin değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı, dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ile taşınmaz ve çevresi için getirilen ''üniversite alanı” fonksiyonunun bu planın onaylandığı tarihte yürürlükte olan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına aykırı olduğu, üniversite alanının üst ölçekli 1/100.000 çevre düzeni planında gösterilmesi gereken büyük bir alanı kapsadığı ve bu planın lejantında ''üniversite alanı'' gösterimine genel ve üst ölçekli bir işlev olarak yer verildiği, dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ile üst ölçekli 1/100.000 çevre düzeni planı arasındaki ilişkinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve mevzuata uygun şekilde kurulamadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Uyuşmazlık konusu taşınmaz; Adana İl Genel Meclisince 03.09.2007 tarihinde ve mülga Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 16.09.2013 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planlarında; ''kentsel gelişme alanı'', Adana Büyükşehir Belediye Meclisince; 12.12.2007 tarihinde onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planında; ''seyrek yoğunlukta gelişme konut alanı'', 27.07.2011 ve 16.06.2017 tarihlerinde onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarında ise ''üniversite alanı'' olarak planlanmıştır. 07.07.2017 - 07.08.2017 tarihleri arasında askıya çıkarılan 16.06.2017 tarihinde onaylanan dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planına davacı tarafından askı tarihleri arasında, 01.08.2017 tarihinde yapılan itiraz, Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilmiş, aynı kararda başka şahıslar tarafından yapılan itirazların bir kısmının kabulüne karar verildiğinden, bu karar sonucunda yeniden hazırlanan plan paftası 19.10.2017 - 20.11.2017 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından 2017 tarihli 1/25.000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesi'nin E:2019/1183 ve E:2023/6036 sayılı dosyalarının birlikte değerlendirilmesinden, Dairemizin E:2023/6036 sayılı dosyasında temyizen incelenen ... İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı davasında, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda 08.09.2022 tarihinde dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle; Adana Büyükşehir Belediye Meclisince alınan … tarih ve … sayılı karar ile; Adana kentinde yürürlükte olan revizyon ve değişiklikler dahil 1/25000 ölçekli nazım imar planları ile bu planlara ait plan uygulama hükümleri ve açıklama raporlarının iptaline karar verildiğinden Adana kentinde yürürlükte olan herhangi bir 1/25000 ölçekli nazım imar planı bulunmadığı yolunda tespit ve değerlendirmelere yer verildiği, - Bunun üzerine, uyuşmazlığın görüm ve çözümü için gerekli görüldüğünden, Danıştay Altıncı Dairesi'nin E:2019/1183 sayılı dosyasında verilen 21.11.2023 tarihli ara kararı ile davalı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan; Adana ilini kapsayan alanda kabul edilen tüm 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarının (plan revizyonu, değişiklikleri, açıklama raporları ve uygulama hükümleri) iptali yolunda Adana Büyükşehir Belediye Meclisince verilen … tarih ve … sayılı kararın bir örneğinin istenilmesine, bu karara karşı dava açılıp açılmadığının, anılan kararın yürürlükte olup olmadığının, ayrıca Adana ilinde ve uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda yürürlükte olan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı bulunup bulunmadığının sorulmasına, buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verilmesi üzerine, davalı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı''nın 02.01.2014 tarihinde Danıştay Genel Yazı işleri Müdürlüğü kaydına alınan cevabı yazısında; Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nın … tarih ve … sayılı kararına karşı herhangi bir dava açılmadığı belirtilerek, yazı ekinde anılan kararın bir örneğinin gönderildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, dava konusu Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin, aynı belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, davacı tarafından 04.12.2007 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli Adana Çevre Düzeni Planının, Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih … sayılı kararı ile onaylanan 1/25000 ölçekli revizyon nazım imar planının ve Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının; Adana ili, Çukurova ilçesi, … köyü, … ada, … parsel (eski … pafta, … parsel), … ada, … parsel (eski … pafta, … parsel), … ada, … parsel (eski … pafta … parsel) sayılı taşınmazlara ilişkin kısımlar yönünden iptali istemiyle açılan davanın; 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planı yönünden derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddi, 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmının ise reddi yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:.., K:… sayılı kararın bozulmasına dair Danıştay Altıncı Dairesi'nin 28/02/2018 tarihli ve E.2014/7006, K.2018/1711 sayılı kararına uyularak, davanın 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden reddi, 1/25.000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmı yönünden ise konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesi'nin 20/02/2024 tarih ve E:2023/6036, K:2024/1064 sayılı kararı ile onanmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.