Danıştay Dava Dairesi · E. 2020/5453 · K. 2024/4993

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/5453 E.  ,  2024/4993 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2020/5453 Karar No : 2024/4993 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacıya ait... plakalı aracın, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3(a) maddesi uyarınca altmış (60) gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacıya ait ... plakalı araç ile kırk bir (41) kişinin para karşılığı taşındığının 15/05/2019 tarihinde gerçekleştirilen denetimler neticesinde ortaya konulduğu, davacının anılan aracının taşımacılığı yapmak için gerekli izinlere sahip olmadığı, bu hususun davacı tarafından da kabul edildiği, davacıya ait araçla belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının sübuta erdiğinin açık olduğu, her ne kadar davacı tarafından aracını kiraladığı ve olayda mesuliyeti olmadığı iddia edilmekteyse de 2918 sayılı Kanunda yer alan düzenlemeyle denetimsiz şekilde yolcu taşımacılığı yapılmasının önüne geçilmesinin hedeflendiği, kira sözleşmesinde yer alan ve ticari amaçla yolcu taşımacılığında kullanılmayacağı yönündeki maddenin varlığının tek başına idari sorumluluğunu kaldırmaya yeterli olmadığından bahisle söz konusu aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, somut olayda üçüncü şahıs olduğundan verilen cezanın maddi zarara uğramasına ve mağduriyetine neden olduğu, aracını kiralayan kişi tarafından yasaya ve sözleşme hükümlerine aykırı davranması sonucu aracının trafikten men edilmesi cezasının Anayasa'nın 38. maddesinde düzenlenen ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesinin ihlali anlamına geldiği, gerekli özeni göstererek ve tedbiri alarak yükümlülüklerini yerine getirdiği, verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacıya ait ... plakalı aracın, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3(a) maddesi uyarınca altmış (60) gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ... isimli kiralama şirketinden ... tarihinde... tarafından kiralalan davacıya ait araçla 15/05/2019 tarihinde yapılan denetimde aracın içerisinde yabancı uyruklu göçmenlere servis taşımacılığı yapıldığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir. Olayda, davacıya ait aracın ... isimli kişi tarafından ... isimli kiralama şirketinden kiralanarak göçmen kaçakçılığı suçu kapsamında kullanıldığı, davacının bu suç kapsamında isminin geçmediği, davalı idare tarafından da suç şüphelisi olduğu yönünde bilgi verilmediği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, davacıya ait aracı kiralayan kişinin aracı kiraladıktan kısa süre sonra göçmen kaçakçılığı suçu kapsamında yakalandığı, söz konusu aracın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı faaliyetinde kullanılmadığı anlaşıldığından aracın trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 02/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.