Danıştay Dava Dairesi · E. 2020/7264 · K. 2024/2414

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/7264 E.  ,  2024/2414 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2020/7264 Karar No : 2024/2414 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, Özel Düzce Safir İlkokulu'nda sınıf öğretmeni olarak görev yapabilmesi için çalışma izni düzenlenmesine yönelik olarak yapılan başvurunun reddine ilişkin Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve E… sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar kapsamında olan bir suç nedeniyle hakkında kovuşturma bulunanların kendilerine çalışma izni vb. belgelerin düzenlenmesi suretiyle ilgili özel öğretim kurumlarında personel olarak çalıştırılmayacağı açık olup, davacı hakkında, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar kapsamında olan Fetö/Pdy silahlı terör örgütüne üyelik suçu nedeniyle istinaf aşamasında devam eden ceza kovuşturmasının bulunduğu anlaşıldığından, davacının Özel Düzce Safir İlkokulu'nda sınıf öğretmeni olarak çalışabilmesi için çalışma izni düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işlemin gerekçesi olarak kendisinin FETÖ/PDY terör örgütüyle bağlantısının gösterildiği, ancak hakkında yapılan yargılama sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla beraatine karar verildiği, bu durumun işlemi sebep unsuru yönünden sakatladığı, suçlu olmadığı yargı kararıyla sabit olan birine çalışma izni düzenlenmemesinin Anayasa'ya aykırı olduğu, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle bağdaşmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY : Davacının Düzce ili, Özel Düzce … İlkokulu'nda sınıf öğretmeni olarak görev yapabilmesi için kendisine çalışma izni düzenlenmesine yönelik olarak Özel Düzce Safir İlkokulu Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısıyla davalı idare nezdinde başvuruda bulunulduğu, bu başvurunun davalı idarece yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, davacının Fetö/Pdy terör örgütüyle bağlantısı bulunduğundan bahisle Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve E…. sayılı işlemiyle reddedildiği, başvurunun reddedildiğinin Özel Düzce Safir İlkokulu Müdürlüğü'nün 10/01/2020 tarihli yazısıyla davacıya bildirilmesi üzerine de anılan dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinde "Özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranır." hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anayasa'nın "Anayasa Mahkemesinin kararları" başlıklı 153. maddesinde; Anayasa Mahkemesi'nin kararlarının kesin olduğu, iptal kararlarının gerekçesi yazılmadan açıklanamayacağı, Anayasa Mahkemesi'nin bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemeyeceği, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümlerinin, iptal kararlarının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağı, gereken hallerde Anayasa Mahkemesi'nin iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabileceği, bu tarihin, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemeyeceği, iptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda Türkiye Büyük Millet Meclisinin, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun teklifini öncelikle görüşüp karara bağlayacağı, iptal kararlarının geriye yürümeyeceği, Anayasa Mahkemesi kararlarının Resmi Gazetede hemen yayımlanacağı ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlayacağı hükmüne yer verilmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin 12/12/1989 tarih ve E:1989/11, K:1989/48 sayılı kararında, "Türk Anayasa sisteminde Devlete güven ilkesini sarsmamak ve ayrıca Devlet yaşamında bir karmaşaya neden olmamak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece, hukuksal ve nesnel alanda sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadarki dönem için geçerli sayılması sağlanmasına" ilişkin hususlar belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi uyarınca, her ne kadar dava konusu işlemin dayanağını oluşturan 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fikrasında yer alan "...veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması..." ibaresinin, anılan fıkrada yer alan "...personelinde..." ve "...anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar..." ibareleri Anayasa Mahkemesi'nin 28/09/2022 tarih ve E:2022/76, K:2022/112 sayılı kararıyla Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş ise de; dava konusu işlem tarihi olan 06/01/2020 tarihi itibariyle düzenlemenin yürürlükte olduğu, anılan düzenleme uyarınca tesis edilen dava konusu işleminde hukuka uygun olarak tesis edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan, 5580 sayılı Kanunun 4. maddesinde yer alan kurum personelinde aranacak şartlar arasında terör örgütleriyle iltisak ve irtibatlı olmamak halleri de sayılmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin 14/11/2019 tarihli ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır. Somut olayda; davacı hakkında "Terör Örgütü Üyesi Olmak" suçu isnadıyla yapılan yargılamada Düzce 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının beraatine karar verilmiş, bu kararın istinaf edilmesi üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin … tarih E: … K:… sayılı kararıyla ilk derece mahkemesi kararı bozulmuş, bunun üzerine yeniden yapılan yargılamada ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının fetö/pdy üyesi olduğu gerekçesiyle mahkumiyetine karar verilmiştir. ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; "....... sanığın eşi olan ... adına kayıtlı … gsm nolu hattının takılı bulunduğu … imei numaralı cep telefonunda 25/02/2015-18/03/2015 cgnat tarihleri arasında 232 adet bylock log kaydının olduğu, sanığın anılan gsm hattı ile bylock serverına ait … numaralı ıp ile 25/02/2015-18/03/2015 tarihleri arasında 232 adet bağlantı yaptığı, 232 adet cgnat kayıtlarından 45 adedinin 25/02/2015-18/03/2015 tarihleri araında Düzce ilinde bulunan baz istasyonlarından sinyal aldığı, Düzce ilindeki bu baz bilgilerinin sanığın iş yeri adresine yakın lokasyonlar olduğu, 187 adet cgnat kaydının 25/02/2015-18/03/2015 tarihleri arasında yine Düzce ilinde bulunan baz istasyonlarından sinyal aldığı, Düzce ilindeki bu baz bilgilerinin de sanığın ikametgah adresine yakın lokasyonlar olduğu anlaşılmıştır. 06/04/2022 tarihli hts ve his (cgnat) bilgilerinin analiz ve mukayesesine dayalı bilirkişi raporuna nazaran sanığın kullanımında olan … numaralı gsm hattı üzerinden bylock sunucularına erişimlerin sağlandığı dönemlerde (25/02/2015-18/03/2015) gsm hattının gprs bağlantısının aktif olarak kullanılması, anılan dönemde arama/aranma irtibatlarının sanığın yakın akrabalarına ilişkin olması, cgnat baz adreslerinin sanığın iş yeri ve ikametgah adresi ile örtüşmesi saptamalarına dayalı olarak sanığın bylock isimli programı aktif olarak kullandığı kanaatine ulaşılmıştır..........Sanığın örgüte iltisakı nedeniyle TMSF'ye devredilen Bankasya'da 12/09/2014 açılış tarihli hesabının bulunduğu anlaşılmıştır. Sanığın Bank Asya hesabına ait açılış ve aylık bazda bilgilerinin incelenmesinde; hesabın 12/09/2014 tarihinde açıldığı, hesap bakiyesinin 2014 yılı Eylül ayında 8.432,64 TL, 2014 yılı Ekim ayında 11.129,51 TL, 2014 yılı Kasım ayında 11.283,3 TL, 2014 yılı Aralık ayında 11.993,7 TL, 2015 yılı Mart ayında 47.786,56 TL, 2015 yılı Haziran ayında 51.375,76 TL, 2015 yılı Eylül ayında 118,47 TL, 2015 yılı Aralık ayında 408,29 TL, 2016 Temmuz ayında 0 TL olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Sanığa ait hesaba ilişkin bakiyeli ekstre bilgilerinin incelenmesinde; sanığın fetö/pdy terör örgütü elebaşısının Bank Asya mevduatlarının arttırılmasına yönelik talimatı sonrasında 12/09/2014 tarihinde Bankasya hesabını açtığı, örgüt elebaşısının örgütle iltisaklı Bank Asya'nın mevduatlarının arttırılmasına yönelik talimatı sonrası dönemde 12/09/2014 tarihinde 8.231,00 TL tutarlı hesaba kasadan para yatırma işlemi, 26/01/2015 tarihli 2.700,00TL tutarlı ATM'den para yatırma işlemi, 27/01/2015 tarihli 1400,00 TL tutarlı ATM'den para yatırma işlemi, 12/03/2015 tarihli 30.000,00 TL tutarlı hesaba kasadan para yatırma işlemi, 13/04/2015 tarihli 800.00TL tutarlı ATM'den para yatırma işlemi, 02/10/2014 tarihinde 3.467,01 TL tutarlı hurda altın alım işlemi, 26/01/2015 tarihinde 12.861.94 TL tutarlı döviz alış işlemi, 27/03/2015 tarihinde 30.737,04 TL tutarlı döviz alış işlemi, 27/01/2015 tarihli 16.962,00 TL tutarlı 33 günlük katılım hesabı açma işlemi, 12/03/2015 tarihli 29.970,68 TL tutarlı 91 günlük katılım hesabı açma işlemi, 28/04/2015 tarihli 31,538,80 TL tutarlı 31 günlük katılım hesabı açma işlemi, 02/03/2015, 06/04/2015 ve 11/05/2015 tarihli katılım hesabı temdit işlemi yaptığı anlaşılmıştır......." tespitlerine yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen Kanun hükmü dikkate alındığında; özel öğretim kurumlarında görev alacak personelin terör örgütleri ile iltisaklı ve irtibatlı olmaması gerektiği hususu dikkate alındığında; davacı hakkındaki ceza mahkemesi kararında yer alan tespitlerin davacının terör örgütü ile olan iltisak ve irtibat düzeyindeki ilişkisini ortaya koymak için yeterli olduğu kanaatine varıldığından; dava konusu işlemin yukarıda yer verilen gerekçeler ile hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Temyizen incelenen karar belirtilen gerekçeler sonucu itibariyle usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeler ile ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 30/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.