Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/1009 · K. 2024/5735

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/1009 E.  ,  2024/5735 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/1009 Karar No : 2024/5735 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Taşımacılık İnşaat Güvenlik Sistemleri Temizlik ve Gıda Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-A maddesinin ihalinden dolayı... plakalı aracın trafikten 60 gün men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararında; her ne kadar davacı tarafından aracın Belediyeye kiralandığı, şirketin sorumluluğu bulunmadığı ileri sürülse de, araç sahibinin aracın kullanımından aracı kiralamış olsa bile sorumlu olduğu açık olup, dosya kapsamı ve tutanaktaki ifadelerden dava konusu araç ile ruhsat/izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı kanaatine varılmakla, izin/ruhsat almaksızın ticari amaçlı taşımacılık yapıldığından bahisle aracın trafikten men edilmesine ilişkin tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının izinsiz ticari amaçlı yocu taşımacılığını engellemek olması, ancak; uyuşmazlıkta davacı şirketin, Sultangazi Belediyesine kiraladığı araçla belediyenin kendi personelini taşımakta olduğunun sabit olması karşısında, Yasanın 3. maddesinde düzenlenen "personel servis aracı" tanımı kapsamında bulunmayan araçla belediyenin kendi personelini taşıması eyleminin 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın Ek 2/3-a maddesi kapsamında bulunmadığı kanaatiyle, aracın trafikten yasaklanmasına dair işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, şirkete ait aracın şoförsüz olarak Sultangazi Belediye Başkanlığına kiralandığı, aracı işletenin Sultangazi Belediyesi olduğu, aracın maliki olduğu için cezalandırılmasının cezaların şahsiliği ilkesine aykırı olduğu, bu hususta Anayasa Mahkemesinin 11/09/2014 tarih, E:2014/52 K:2014/139 sayılı iptal kararı bulunduğu iddiasıyla, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava, davacı tarafından 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-A maddesinin ihalinden dolayı ... plakalı aracın trafikten 60 gün men edilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesinde; "10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen hükümlere göre, ticari amaçlı taşıma yapanların gerekli izni/ruhsatı almaksızın belediye sınırları dâhilinde yolcu taşındığının tespit edilmesi durumunda, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesinde belirtilen yaptırımın uygulanacağı, işleteni veya sahibinin, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlü olduğu açıktır. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, işleme konu davacı şirkete ait aracın ruhsatında kullanım amacının yolcu nakli-ticari olarak belirtildiği, 3(üç) aylığına sürücüsüz olarak Sultangazi Belediyesi'ne kiralandığı, sürücü imzasının olduğu olay tespit tutanağına göre, Sultangazi ve Sefaköy arasında Sultangazi Belediyesinin personel servis taşımacılığının yapıldığı ve personel taşımacılığı güzergah izin belgesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacıya ait aracın çalışma izni/ruhsatı olmaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığında kullanıldığının sabit olduğu, belediyece kiralanan işleme konu araçla belediye personeli taşınmasının kanunun uygulanması bakımından durumu değiştirmeyeceği, taraflar arasında kira sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ayrı bir davada ileri sürülebileceği, dava konusu trafikten men cezasının araca uygulanan bir işlem olması hususları göz önüne alındığında, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan, her ne kadar davacı vekili tarafından Anayasa Mahkemesi'nin 11/09/2014 tarih, E:2014/52 K:2014/139 sayılı iptal kararının uygulanması gerektiği ileri sürülse de; söz konusu kararla 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunu'nun EK 2. maddesine 6321 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle eklenen üçüncü fıkranın birinci cümlesinde yer alan "araç sahibine" ibaresi ile ikinci cümlesinin "araç sahibi" yönünden Anayasa'ya aykırı olduklarına ve iptallerine karar verilmiş; dava konusu olaya uygulanan 2918 sayılı Kanun'un EK 2. maddesinin, bu iptal kararı ve gerekçeleri göz önüne alınarak 26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değiştirilerek ilgili maddeye "... İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür." hükmü eklendiğinden ve işlem tarihi itibariyle bu yasa hükmünün yürürlüğe girdiği anlaşılmakla, davacının Anayasa Mahkemesi kararının uygulanması talebi yerinde görülmemiştir. Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 07/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.