Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/1178 · K. 2024/4107

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2021/1178 E.  ,  2024/4107 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2021/1178 Karar No:2024/4107 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurum (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ... DİĞER DAVALI : ... Valiliği KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol Gıda İnşaat İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 09/04/2019-10/04/2019 tarihlerinde gerçekleştirilen denetimde, istasyonda gizli sabit/seyyar tank, düzenek, ekipman bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle istasyonun mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... nolu tutanağın iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Aksaray İl Jandarma Komutanlığınca davacı şirkete ait istasyonda gerçekleştirilen denetimde akaryakıt istasyonunun idari binasının arkasında kapalı garaj olarak kullanılan alanda metal bir dolap içerisinde alt göze gizlenmiş vaziyette vaziyet planı haricinde kaçak bir tanka ait olduğu düşünülen 6 adet bağlantı borusunun tespit edildiği, tespiti yapılan ve vaziyet planında gözükmeyen bağlantı borularının ve bağlı bulunduğu düşünülen tankların açığa çıkarılması için ... Sulh Ceza Hakimliğinden adli arama ve kazı yapılması talebinde bulunulduğu ve ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih ve ... D.İş sayılı kararına istinaden aramaya başlanıldığı, arama sürecinin iş makinesi temininin uzaması nedeniyle ... Sulh Ceza Hakimliğinden ek süre talep edildiği ve .... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih ve ... sayılı kararı üzerine 10/04/2019 tarihi itibariyle arama faaliyetlerine devam edildiği, arama faaliyetleri sonucunda vaziyet planında yer almayan 2 adet 20 tonluk gizli yer altı tankına ulaşıldığı, tespiti yapılan bağlantı borularının bu tanklara ait borular olduğu ve başkaca bir tanka bağlanmadığının tespit edildiği, tankların açığa çıkarılması üzerine arama faaliyetine son verilerek 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 20. maddesi gereğince tüm yer altı tankları ve pompaların mühürlenerek işletmenin faaliyetinin 11/04/2019 tarihi itibarıyla geçiçi olarak durdurulmasına yönelik mühürleme tutanağının düzenlendiği, mühürleme tutanağında mühürleme nedeni olarak “2 adet vaziyet planı dışında tank olması, yazar kasaların devre dışı olması, işyerinde bulunan yaklaşık 9856 litre motorine ilişkin fatura ibraz edilememesinin” belirtildiği; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetlerin kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulacağı açıktır. Olayda, davacı şirketin akaryakıt istasyonuyla ilgili olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararı ve bu kararın kesinleştiği dikkate alındığında, dayanaksız kaldığı anlaşılan mühürleme işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. . Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, harçtan muaf olan Kurumları aleyhine harca hükmedilemeyeceği, akaryakıt istasyonunda vaziyet planında yer almayan her biri yaklaşık 20.000 litre kapasiteli, yere gömülü vaziyette içleri boş olan ve otomasyon sistemine herhangi bir bağlantısı olmayan 2 adet gizli vaziyette yer altı tankı ve bu tanklar ile bağlantısı olduğu ifade edilen 6 adet bağlantı borusunun ele geçirildiği, denetimin yapıldığı ilk gün istasyon yetkilileri tarafından denetim elemanlarına istasyona ait harhangi bir vaziyet planı sunulmamışken, denetimin ikinci günü üzerinde oynama yapılarak kazı sonucunda ortaya çıkarılan 2 adet gizli tankın sonradan vaziyet planına eklendiği yani vaziyet planında oynama yapıldığının tespit edildiği, tüm bu tespitler ışığında Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığınca lisans sahibi hakkında 5607 sayılı Kanun kapsamında adli süreç başlatıldığı ve istasyonun 11/04/2019 tarihinde mühürlendiği, vaziyet planına uygun olmayan tanklar kuruma ve yerel belediyelere bildirilmediği takdirde vaziyet planlarına uygun yasal tankların kaçak akaryakıt satışı için kullanıldığı, hatta mevcut tankların vaziyet planına aykırı içeriden ikiye bölünmek suretiyle bir bölmede ulusal markerli akaryakıt diğer bölmede kaçak akaryakıt depolanıp saklandığının bilindiği, hazırlanan düzenek şalter sistemi veya elektrikli bir “T” vana ile tanklar kontrol edilmek istenildiğinde orijinal tanktan ürün verilmekte, kaçak ürün satışı istenildiğinde ise kaçak tanktan akaryakıt satışı yapıldığı, dava dilekçesinde bahsi geçen Kurul kararının idari para cezasının tesisinden önce düzeltme imkanı olan ve kendilerine süre verilecek fiillerin tespitine ilişkin olduğu ve dava konusu mühürleme işlemi idari para cezasının dayanağı olmadığından işbu davada ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, idari işlemin 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 8. fıkrasında yer alan amir hükmünün uygulanmasından ibaret olduğu, gerek Anayasa gerek 2577 sayılı Kanun ile belirlenen idarelerin kanuniliği ilkesi ve gerekse de 5015 sayılı Kanun ile 5607 sayılı Kanun'un mühürleme ve geçici durdurmaya dair amir hükümleri uyarınca işlemin tesis edildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, davalı idarenin temyiz nedeni olarak ileri sürdüğü hususların tüm maddi olaylar ve takipsizlik kararı uyarınca yerinde olmadığı, mühürleme işleminin açıkça hukuka aykırı olduğu, davalının temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : "... Mahallesi, No:..., ... .../..." adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 09/04/2019-10/04/2019 tarihlerinde yapılan denetimlerde düzenlenen tutanaklarda, akaryakıt istasyonunun idari binasının arkasında kapalı garaj olarak kullanılan alanda metal bir dolap içerisinde alt göze gizlenmiş vaziyette vaziyet planı haricinde kaçak bir tanka ait olan 6 adet bağlantı borusu olduğu, arama faaliyetleri sonucunda vaziyet planında yer almayan 2 adet 20 tonluk gizli yer altı tankına ulaşıldığı, bağlantı borularının bu tanklara ait borular olduğu ve başkaca bir tanka bağlanmadığı, söz konusu tankların yerleşim planı ile projeye uygun olmadığı ve otomasyon sistemine de bağlı olmadığı tespitlerine yer verilmiştir. Yapılan tespite istinaden 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendi uyarınca akaryakıt istasyonunun mühürlenmesi üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde, "5607 sayılı Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez." kuralı yer almıştır. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Kaçakçılık suçları" başlıklı 3. maddesinin 14. fıkrasında , "Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Aktarılan kurallar uyarınca, kaçak akaryakıtı herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulundurma fiillerinin kaçakçılık suçunu teşkil ettiği anlaşılmaktadır. Cumhuriyet Savcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de; mühürleme işlemi bir idari tedbir mahiyetinde olduğundan, işlemin tesis edildiği tarih dikkate alınarak hukuki değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu durumda, istasyonda yapılan denetimde, akaryakıt istasyonunun idari binasının arkasında kapalı garaj olarak kullanılan alanda metal bir dolap içerisinde alt göze gizlenmiş vaziyette vaziyet planı haricinde kaçak bir tanka ait olan 6 adet bağlantı borusunun tespit edildiği, arama faaliyetleri sonucunda vaziyet planında yer almayan 2 adet 20 tonluk gizli yer altı tankına ulaşıldığı, tespiti yapılan bağlantı borularının bu tanklara ait borular olduğu ve başkaca bir tanka bağlanmadığının tespit edildiği, söz konusu tankların yerleşim planı ile projeye uygun olmadığı ve otomasyon sistemine de bağlı olmadığının tespit edilmesi nedeniyle, 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrası uyarınca kaçakçılık suçu kabul edilen kaçak akaryakıt satmaya ve herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde sabit tank, düzenek veya ekipman bulundurma fiiline ilişkin tespit edilen aykırılıklar üzerine 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca tesis edilen istasyonun mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun temyiz isteminin kabulüne; 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırılan toplam ...TL harcın istemi halinde davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/10/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, temyiz istemi yerinde görülmeyerek anılan Mahkeme kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.