Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/14638 · K. 2024/6111

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/14638 E.  ,  2024/6111 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/14638 Karar No : 2024/6111 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı 2- ...Müdürlüğü DAVALILAR VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde başpolis memuru olarak görev yapmakta iken, 25/02/2016 günlü olur ile 16/03/2016 tarihinde emekli olan davacı, "İftira" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca "Meslekten Çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü, ...sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya isnat edilen iftira eyleminin, fiil tarihi itibarıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde yer aldığı, sonradan yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'da meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiil ve hallerin sayıldığı; 8/6 maddesinde ise iftira suçuna yer verilmediği hususunda duraksama bulunmamakta ise de, 7068 sayılı Kanun'un 9 ve 34/1. maddesindeki atıf uyarınca davacının fiilinin, 657 sayılı Kanun hükümleri uyarınca değerlendirilmesi gerekeceği, davacıya isnat edilen iftira suçunun da 657 sayılı Kanun'un 125/E maddesinin (g) bendinde yer alan, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak suçu kapsamında bulunduğundan, fiilin Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektireceği, fakat Devlet memurluğundan çıkarma cezasının, meslekten çıkarma cezasına göre daha ağır sonuçları bulunması hasebiyle davacının daha lehine olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasının gerekeceği sonucuna varılmış olup, davacının eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararında mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan; davacı tarafından, her ne kadar yargılanmış olduğu ... Asliye Ceza Mahkemesinin... günlü, E:......, K:... sayılı kararıyla beraat ettiği ve suçsuz olduğu iddia edilmiş ise de, hakkında yürütülen disiplin soruşturması kapsamında işlemiş olduğu fiilin disiplin hukuku açısından sübuta erdiğinin kabul edilmesi; ayrıca 657 sayılı Kanun'un 131. maddesi uyarınca ''Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz.'' hükmü uyarınca, ceza yargılamasından beraat etmiş olsa da anılan kararın disiplin cezasının yargılamasında bağlayıcı niteliğinin bulunmadığı anlaşıldığından, davacının disiplin cezası işleminde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Danıştay Beşinci Dairesinin 25/02/2020 günlü, E:2019/2707, K:2020/1600 sayılı kararında vurgulandığı üzere, dava konusu disiplin cezasına dayanak alınan suçun 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda açıkça tanımlanması ve ceza yargılamasına konu edilmesi nedeniyle davacının bu fiili işleyip işlemediğinin ancak ceza mahkemesince verilen kararın kesinleşmesi sonucunda belirleneceği; uyuşmazlıkta, davacının kendisi hakkında tesis edilen atama işlemlerinin yasa dışı ve keyfi olarak gerçekleştirildiğinden bahisle, anılan işlemleri tesis edenler hakkında yaptığı şikayetin, kesinleşen ceza mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, Ceza Hukukunda suç sayılan "iftira" suçu kapsamında bulunmadığı, anılan suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle hakkında verilen beraat kararı da dikkate alındığında, davacının iftira suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca "Meslekten Çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yönünde verilen idare mahkemesi kararında ise, hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı idareler tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca doğrudan Dairemize iletilen dosyada, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Davacı tarafından, ... Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünde görev yapmakta iken, ... Emniyet Müdürlüğünün ... tarihli işlemi ile ... Emniyet Amirliğine atandığı, bu atama işlemine karşı açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla atama işleminin iptal edildiği ve davacının ... tarihinde yargı kararına istinaden tekrar TEM Şube Müdürlüğündeki görevine başladığı, anılan karara davalı idarenin itirazı üzerine ... Bölge idare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla itirazın kabulüne, ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği; anılan karar üzerine davacının, ... İl Emniyet Müdürlüğü tarafından ... Valiliğine hitaben yazılan 12/03/2015 tarihli yazıyla ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne atanması önerisinde bulunması üzerine aynı gün Olur verilerek atamasının yapıldığı; davacının avukatı tarafından, bu atama işlemi üzerine, ... Emniyet Müdürü İ. K., İl Emniyet Müdür Yardımcısı 2. sınıf emniyet müdürü S. S., Personel Şube Müdürü M. D. ve TEM Şube Müdürü iken terfi eden İl Emniyet Müdür Yardımcısı 2. sınıf emniyet müdürü M. K. K. hakkında "görevi kötüye kullanmak" suçundan 24/03/2015 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, anılan kişilerin kamu görevlisi olması nedeni ile ... Valiliği İl İdare Kurulu Müdürlüğünce 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkındaki Kanun gereği ön inceleme başlatıldığı, ön inceleme neticesinde ... Valiliği İl İdare Kurulu Müdürlüğünün... günlü, ... sayılı kararı ile "soruşturma izni verilmemesine" karar verildiği, bu karara istinaden ve ... Cumhuriyet Başsavcılığınca... günlü, Soruşturma No...., Karar No:... sayısı ile "Kovuşturmaya Yer Olmadığına" karar verilmesi üzerine davacı hakkında 'iftira' suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası verilmesi üzerine, davacı tarafından da anılan işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı dosyanın incelenmesinden anlaşılmıştır. Öte yandan, davacı hakkında ''iftira'' suçundan dolayı açılan ceza davasında,... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla CMK'nin 223/2-c maddesi uyarınca beraat kararı verildiği ve anılan kararın istinaf yoluna başvurulmadan kesinleştiği görülmektedir. İLGİLİ MEVZUAT: Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün (26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzüğün 1. maddesiyle bu Tüzüğün adı “Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) 8/6 maddesinde "iftira" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 2. maddesinde, "E) Meslekten çıkarma, memurun, Emniyet Teşkilatı hizmetlerinde bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır." tanımına yer verilmiş olup; aynı Tüzük'ün "Meslekten çıkarma" başlıklı 8. maddesinin 6. bendinde ise, "Hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, irtikap, rüşvet, zimmet, ihtilas, ırza geçme, ırza tasaddi, sahtecilik, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, kalpazanlık, kasden adam öldürme veya bu suçları işlemeye teşebbüs etmek, emniyeti, suiistimal, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira'' suçu meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." şeklinde geçici hüküm yer almış; anılan Kanun'da Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesinde yer alan düzenlemeyle aynı veya benzer nitelikte bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için, davacının işlediği fiile, hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir. Ceza hukuku kökenli bir ilke olan, ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin, sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun, daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir. İdare hukuku alanında, kural olarak, idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin, disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'ne göre verilen disiplin cezalarının, bu Kanun hükümlerine göre verilmiş addolunacağı, dava konusu işlemin dayanağı olan, anılan Tüzük'ün 8/6 maddesinde düzenlenen fiile veya benzer bir fiile, 7068 sayılı Kanun'da yer verilmediği, anılan Kanun'da suç olarak betimlenmeyen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitine ve işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuat uyarınca yargısal denetiminin yapılmasına imkan bulunmadığı sonucuna varıldığından, hukuki dayanaktan yoksun hale gelen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddine karar veren İdare Mahkemesi kararına dair yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir. Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 02/05/2019 günlü, E:2018/944, K:2019/2096 sayılı; 16/03/2020 günlü, E:2019/2706, K:2020/765 sayılı ve 28/01/2021 günlü, E:2020/3248, K:2021/145 sayılı kararları da bu yöndedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idareler üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 11/12/2024 tarihinde gerekçe yönünden oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) GEREKÇEDE KARŞI OY : ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde başpolis memuru olarak görev yapmakta iken, 25/02/2016 günlü olur ile 16/03/2016 tarihinde emekli olan davacı tarafından, "İftira" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca "Meslekten Çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü,... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada; davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararına karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın aynen onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.