Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/1812 · K. 2024/4270

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2021/1812 E.  ,  2024/4270 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2021/1812 Karar No:2024/4270 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI)... Kurumu VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait istasyonda 26/06/2015 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, akaryakıt fiyatı ilan yükümlülüğünün yerine getirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle 80.106,00-TL, istasyon otomasyon sistemi sağlıklı çalışmıyorken piyasa faaliyetinde bulunulduğunun tespit edildiğinden bahisle 80.106,00-TL olmak üzere 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca toplam 160.212,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 26/06/2015 tarihinde yapılan denetimde, akaryakıt istasyonunda akaryakıt fiyat panosu bulunmadığı, ayrıca istasyonda 3 ve 4 numaralı pompaların otomasyonda arızalı göründüğü, 1 numaralı motorin tankının içerisinde otomasyon verilerine göre 1384 litre ve 27 cm yakıt görünürken fiziki ölçümde 48 cm seviyesinde yakıt olduğu, 2 numaralı motorin tankının içerisinde otomasyon verilerine göre 28.905 litre ve 238 cm yakıt görünürken fiziki ölçümde 47 cm seviyesinde yakıt olduğu, bayi otomasyon verileri incelenerek sistem sağlıklı çalışmıyorken gerek bayi gerekse de dağıtıcı tarafından akaryakıt ikmaline devam edildiğinin tutanak altına alındığı ve söz konusu tutanağın işletme sorumlusu tarafından hiçbir itiraz olmaksızın imzalandığı, davacı tarafından yapılan yazılı savunmada, var olan eksikliklerin giderildiği iddia edilmekle birlikte, denetim tarihi itibarıyla söz konusu eksikliklerin olmadığına ilişkin bir açıklama getiremediği, ayrıca söz konusu eksikliklere ilişkin geçerli bir gerekçe sunamadığı, dolayısıyla otomasyon sistemiyle ilgili yükümlüklerini yerine getirmediği ve denetim tarihinde fiyat ilan panosunun bulunmadığı sabit olan davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinde 14/02/2019 tarihinde yapılan değişiklikle eylem için getirilen idari para cezasının daha fazla olması sebebiyle verilen idari para cezasının davacının lehine olduğu belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Mahkeme kararının, istasyon otomasyon sistemi sağlıklı çalışmıyorken piyasa faaliyetinde bulunulmasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; Akaryakıt istasyonunda akaryakıt fiyat ilan panosu bulunmadığından, akaryakıt fiyat ilan yükümlülüğünü yerine getirmeyerek, davacının 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. ve 2. fıkralarını ihlal ettiğinden bahisle, anılan Kanunun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 80.106-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı incelendiğinde; 5015 sayılı Kanunun 19. maddede yer verilen idari para cezalarına ilişkin fiillerden Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından belirlenen "niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olanlar" için otuz günlük süre içerisinde aykırılığın giderilmesi, aksi hâlde hakkında geçici durdurma yapılabileceğinin ihtar edileceğine ilişkin düzenlemenin, idari para cezaları yönünden cezalandırılmadan önce hukuka aykırı davranışta bulunan kişi veya kişilere hukuka aykırı durumun ortadan kaldırılması için tanınmış bir hak olduğu, bu yönüyle kişinin cezalandırılabilmesine ilişkin bir ön koşul teşkil ettiği ve söz konusu fiilleri işleyenler bakımından daha önce böyle bir usul öngörülmeyip, fiilin sabit görülmesi hâlinde doğrudan idari para cezasına muhatap oldukları dikkate alındığında, anılan Kanun değişikliğinin lehe kanun hükmü niteliğini taşıdığı, Bu itibarla, lehe kanun hükümleri uyarınca ihtar müessesesi kapsamında değerlendirilen ''fiyat ilanı yapılmadan akaryakıt satışı yapılması '' fiili sebebiyle davacıya yukarıda belirtilen usuller kapsamında ihtar yapılmaksızın doğrudan verilmiş olan idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen kabulü ile Mahkeme kararının ''fiyat ilanı yapılmadan akaryakıt satışı yapılması'' fiili yönünden kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin anılan fiile ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 5015 sayılı Kanunun 20. maddesinde yapılan düzenlemelerin fiilleri cezalandırmaları yönündeki iradede değişiklik getirmediği, yalnızca idari yaptırım uygulama usulüne ilişkin değişiklikler getirdiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. Davacı tarafından, servis kayıtlarından da anlaşılacağı üzere istasyonun bulunduğu yerin kırsal bölgede yer aldığı, sürekli elektrik kesintileri nedeniyle cihazlarda arızalar yaşandığı, nitekim denetimden 2 gün önce yaşanan elektrik kesintisi nedeniyle sistemlerde arıza meydana geldiği, arıza giderilinceye kadar piyasa faaliyetinde bulunulmadığı, denetim elemanları tarafından yapılan baskılar nedeniyle tutanağın imzalandığı, tutanağın imzalanmasının içinde yazılan hususların kabul edildiği anlamına gelmeyeceği, verilen idari para cezasının ödenmesi durumunda faaliyetlerinin durma noktasına geleceği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 1. Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 2. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının vekalet ücretine ilişkin kısmı incelendiğinde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, kararlarda yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği; 31. maddesinde, yargılama giderleri hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmış; anılan madde ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinin (ğ) bendinde, vekille takip edilen davalarda yasa gereği takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 326. maddesinin birinci fıkrasında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği; 330. maddesinde, vekil ile takip edilen davalarda mahkemece kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücretinin taraf lehine hükmedileceği; 332. maddesinde ise, yargılama giderlerine mahkemece re'sen hükmedileceği kural altına alınmıştır. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar. b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." kuralı yer almıştır. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlık Ücreti" başlıklı 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği belirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla davanın reddine karar verilerek Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı lehine 1.362,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesine karar verildiği; davacı tarafından bu karara karşı istinaf isteminde bulunulması üzerine, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla, İdare Mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın, davacı şirketin istasyon otomasyon sistemi sağlıklı çalışmıyorken piyasa faaliyetinde bulunulması fiili yönünden istinaf başvurusunun reddine, anılan Mahkeme kararının, dava konusu Kurul kararının akaryakıt fiyatı ilan yükümlülüğünün yerine getirilmemesi fiili yönünden davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, esastan incelenen davada dava konusu işlemin söz konusu fiile ilişkin kısmının iptaline karar verildiği ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.040,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 2.040,00-TL vekalet ücretinin ise davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. İdare Mahkemesince verilen kararda, davanın ret ile sonuçlanması nedeniyle davalı lehine vekalet ücretine hükmedildiği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise, daha önce davanın reddine ilişkin hüküm ve bu kısım içerisinde yer alan vekalet ücreti (1.362,00-TL) dikkate alınmaksızın davalı lehine yeniden vekalet ücretine hükmedildiği görülmektedir. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, daha önce İdare Mahkemesinin davanın reddi ile davalı lehine vekalet ücretine hükmedildiği bu kısım yönünden istinaf başvurusunun reddine karar verildiği göz önünde bulundurularak davalı lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken, mükerrer vekalet ücreti ödenmesine sebep olacak şekilde hüküm kurulmasında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır. Ancak, söz konusu eksikliklerin giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının yargılama giderlerine ilişkin kısmında yer alan ''2.040,00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin çıkarılması suretiyle düzeltilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine, 2. Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun "istasyon otomasyon sistemi sağlıklı çalışmıyorken piyasa faaliyetinde bulunulması" fiili yönünden kısmen reddi, kısmen kabulü ile Mahkeme kararının ''fiyat ilanı yapılmadan akaryakıt satışı yapılması" fiili yönünden İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin anılan fiil bakımından iptaline ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın hüküm fıkrasının yargılama giderlerine ilişkin kısmında yer alan ''...-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresi çıkarılmak suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırılan toplam ...-TL harcın istemi halinde davalıya iadesine 5. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.