Danıştay Kararı · E. 2021/1928 · K. 2024/2727

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/1928 E.  ,  2024/2727 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/1928 Karar No : 2024/2727 DAVACI : ... Sendikası VEKİLLERİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU: Davacı Sendika tarafından, Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'ne, 14/05/2016 tarih ve 29712 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen 22/A maddesinin, 22/B maddesinin ve geçici 3. maddesinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI: Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde değişiklik yapan dava konusu Yönetmeliğ'in sebep unsuru yönünden sakat olduğu ve kamu yararını ihlal ettiği, bahse konu düzenlemenin çalışma barışını bozduğu ve aile bütünlüğünü ortadan kaldırdığı, bu değişiklikle kazanılmış hakların ve hukuki güvenliğin zedelendiği, düzenlemenin Anayasa'nın emredici normlarına ve eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği belirtilerek, dava konusu düzenlemelerin iptali gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Dava konusu düzenlemeyle bazı unvanlarda görev yapan personel için belirli hizmet bölgelerinde, belirli hizmet süresini doldurduktan sonra başka bir hizmet bölgesine atanma usulünün getirildiği, halihazırda görevde bulunanlar için geçiş hükümlerinin öngörüldüğü, düzenlemenin temel amacının hizmetin daha iyi işlemesi ve bu görevlerin etkin ve verimli bir şekilde yerine getirilmesi olduğu, yapılan değişiklikle personelin müktesep haklarına müdahale edilmediği, daha verimli ve daha adil çalışma koşullarının sağlanabilmesi için zorunlu yer değişikliğinin öngörüldüğü belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Yönetmeliğ'in 22/A maddesinin ikinci fıkrası ile 22/B maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan "İlân edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır." ibareleri, 08/12/2020 tarih ve 31328 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik Değişikliği ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, anılan ibareler yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi; iptali istenilen 22/A ve 22/B maddelerinin, yürürlükten kaldırılan ibareler dışında kalan kısımları ile geçici 3. maddesine yönelik olarak ise, davacı Sendikanın iddiaları yerinde görülmeyip, kamu hizmetinin eksiksiz, düzenli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idarenin, mevzuatın öngördüğü şekilde hizmetin gereklerini esas alarak, bu hizmeti yürütecek personelin atanmasını belirli kurallara bağlama, personelin bir hizmet biriminde uzun süre görev yapmasının gerek personel, gerekse hizmet yönünden ortaya çıkarabileceği olumsuzlukları engelleme, görevde verimliliği artırma ve personelin yurdun değişik hizmet bölgeleri ve alanlarında görev yapmalarını sağlama, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi ve yaygınlaşmasını temin etme amacına yönelik olarak düzenlendiği anlaşılan dava konusu düzenlemelerde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI: ... DÜŞÜNCESİ : Davacı Sendikanın vekili tarafından, 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği"ne 14/05/2016 tarih ve 29712 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile eklenen 22/A maddesinin, 22/B maddesinin ve geçici 3. maddenin iptaline karar verilmesi istenilmiştir. Anayasanın 124. maddesinde; Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelik çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır. 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 114 üncü maddesi, 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 30 uncu maddesi, 3/5/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği hazırlanarak 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Adlî ve idarî yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları, hâkim adayları, icra müdür ve yardımcıları, icra kâtipleri ve adalet uzmanları ile ceza infaz kurumları ve tutukevleri kontrolör ve stajyer kontrolörleri hariç olmak üzere Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtı ile bağlı kuruluşlarına ilk defa Devlet memuru olarak atanacakların sınavlarında, atanmalarında ve görevde bulunan memurların nakillerinde uygulanmak üzere yürürlüğe konulan Yönetmeliğin, 22/A maddesinde, " Yazı işleri ve idari işler müdürleri zorunlu atamaya tâbi personeldir. Görevde yükselme suretiyle yazı işleri ve idari işler müdürlüğü sınavını kazananlar başarı sıralaması ve tercihlerine göre, ilân edilen boş kadro sayısını geçmeyecek şekilde, kadro ve ihtiyaç durumu dikkate alınarak atanırlar. İlân edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır. Atama öncesi veya sonrası herhangi bir nedenle görevi kabul etmekten vazgeçenlerin aynı sınava dayalı olarak atamaları yapılamaz. Yazı işleri ve idari işler müdürlerinin atama ve nakil yerleri, adli yargı bakımından 19/2/1988 tarihli ve 19730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hâkimler ve Cumhuriyet Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama ve Nakil Yönetmeliğinde belirtilen beş bölgeye, idari yargı bakımından 19/2/1988 tarihli ve 19730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İdarî Yargı Hâkim ve Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama Yönetmeliğinde belirtilen üç bölgeye ayrılır. Hizmet süreleri beşinci ve dördüncü bölgelerde en az iki, üçüncü bölgede en az üç, ikinci bölgede en az dört, birinci bölgede en az beş yıldır. Bulunulan hizmet bölgesinde herhangi bir nedenle asgari hizmet süresinden fazla geçen süreler, çalışılmayan veya zorunlu hizmet süresi tamamlanmamış olan en alt bölgeden başlamak üzere sırasıyla değerlendirilir. Dördüncü veya beşinci bölgeden birisinde asgari hizmet süresini dolduranlar bir üst bölgeye atanabilirler. Yargı teşkilâtı kapatılan yerlerde görev yapan yazı işleri ve idari işler müdürleri, bu yerler kapatılmadan önceki bölge hizmet süresine, bölgesi değiştirilen yerlerde görev yapanlar ise atandıkları tarihteki bölge hizmet süresine tâbidir. Yazı işleri ve idari işler müdürlüğü ile bu unvanlara denk zorunlu atamaya tâbi unvanlardan birinde görev yapılan süreler, yazı işleri ve idari işler müdürlüğü unvanlarından birine geçiş yapılması halinde hizmet süresinin değerlendirilmesinde esas alınır. Askerlikte, açıkta ve aylıksız izinde geçirilen süreler ile hastalık raporlarının üç aydan fazlası bölge hizmet süresinin hesabında dikkate alınmaz. Yazı işleri ve idari işler müdürleri için nakil kararnamesi kadro ve ihtiyaç durumuna göre yılda bir defa çıkarılır. Mazeret kapsamında ataması yapılanlar, mazeretlerinin herhangi bir nedenle ortadan kalkması durumunda kadro, ihtiyaç ve hizmet süreleri dikkate alınarak uygun bir hizmet bölgesine atanabilirler. Kadro, iş ve ihtiyaç durumunun gerektirdiği hallerde, bulundukları yerde iki yılını dolduranlar durumlarına uygun hizmet bölgelerine atanabilir. Yargı kolu değişikliğine ilişkin atamalar ancak hizmet gereği veya mazerete dayalı hallerde yapılabilir.”, 22/B maddesinde, "Mahallî bilgi işlem ve mahallî adlî sicildeki şube müdürleri zorunlu atamaya tâbi personeldir. Görevde yükselme suretiyle mahallî bilgi işlem ve mahallî adlî sicildeki şube müdürlüğü sınavını kazananlar başarı sıralaması ve tercihlerine göre, ilân edilen boş kadro sayısını geçmeyecek şekilde, kadro ve ihtiyaç durumu dikkate alınarak atanırlar. İlan edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır. Atama öncesi veya sonrası herhangi bir nedenle görevi kabul etmekten vazgeçenlerin aynı sınava dayalı olarak atamaları yapılamaz. Bu kişiler bulundukları yerde en az üç yıl görev yapmış olmaları kaydıyla, kadro ve ihtiyaç durumuna göre, durumlarına uygun başka bir yere naklen atanabilirler. Mahallî bilgi işlem ve mahallî adlî sicildeki şube müdürleri için nakil kararnamesi kadro ve ihtiyaç durumuna göre yılda bir defa çıkarılır. Askerlikte, açıkta ve aylıksız izinde geçirilen süreler ile hastalık raporlarının üç aydan fazlası hizmet süresinin hesabında dikkate alınmaz.”, Geçici 3. maddesinde de, "Bu Yönetmeliğin 22/A maddesinin yürürlüğe girdiği tarihte görev yapmakta olan yazı işleri ve idari işler müdürlerinden bu unvanlarda; a) İki yıldan az hizmet süresi bulunanlar, iki yılını tamamlamaları halinde üçüncü, dördüncü veya beşinci bölgeye, b) İki yıldan fazla beş yıldan az hizmet süresi bulunanlar ikinci veya üçüncü bölgeye, c) Beş yıldan fazla dokuz yıldan az hizmet süresi bulunanlar birinci veya ikinci bölgeye, ç) Dokuz yıldan fazla hizmet süresi bulunanlar birinci bölgeye, bunlardan birinci bölgede bulunanlar ise başka bir birinci bölgeye, atanırlar. Bu personel daha sonra yapılacak nakil kararnamelerinde bulundukları bölgelerin hizmet sürelerine tâbi olur.” kurallarına yer verilmiştir. Yönetmeliğin 22/A maddesinin ikinci fıkrası 01/02/2020 tarih ve 31026 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle “Görevde yükselme suretiyle yazı işleri ve idari işler müdürlüğü sınavını kazananlar başarı sıralaması ve tercihlerine göre, ilân edilen boş kadro sayısını geçmeyecek şekilde, kadro ve ihtiyaç durumu dikkate alınarak atanırlar.” şeklinde, Yönetmeliğin 22/B maddesinin ikinci fıkrası da, 08/12/2020 tarih ve 31328 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 16. maddesiyle "Görevde yükselme suretiyle mahallî bilgi işlem, mahallî adlî sicildeki şube müdürleri ve adlî destek ve mağdur hizmetleri müdürleri sınavını kazananlar başarı sıralaması ve tercihlerine göre, ilân edilen boş kadro sayısını geçmeyecek şekilde, kadro ve ihtiyaç durumu dikkate alınarak atanırlar.” şekilde değiştirilerek her iki maddenin değişiklikten önceki 2. fıkralarında yer alan "İlan edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır." cümleleri çıkartıldığından yürürlükte olmayan ve uygulama olanağı kalmayan bu cümleler açısından davanın konusuz kalması nedeniyle davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır. Yönetmeliğin 22/A, 22/B ve geçici 3. maddelerindeki diğer düzenlemelere gelince; Memurların naklen atanmaları konusunda yönetime takdir yetkisi tanındığı; bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması gerektiği tartışmasız olup, idarece kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak, personelin bir hizmet biriminde uzun süre görev yapmasının gerek personel ve gerekse hizmet yönünden ortaya çıkarabileceği olumsuzlukları gidermek ve yine personelin, ekonomik, kültürel ve coğrafi koşulları bakımından farklı bölgelerde hizmet yapmalarını sağlamak gibi amaçlarla "rotasyon" uygulaması uygulaması yapılabileceğine kuşku bulunmamaktadır. Dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen maddelerindeki düzenlemelerin incelenmesinden, kamu hizmetinin eksiksiz, düzenli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idarenin, mevzuatın öngördüğü şekilde hizmetin gereklerini esas alarak, bu hizmeti yürütecek personelin atanmasını belirli kurallara bağlama, personelin bir hizmet biriminde uzun süre görev yapmasının gerek personel, gerekse hizmet yönünden ortaya çıkartabileceği olumsuzlukları giderme, görevde verimliliği artırma ve yurdun değişik hizmet bölgeleri ve alanlarında görev yapmalarını sağlayarak, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi ve yaygınlaşmasını temin etme amacına yönelik olarak düzenlendiği anlaşıldığından dava konusu maddelerindeki düzenlemelerde kamu yararı ile hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Belirtilen nedenlerle dava konusu Yönetmeliğin 22/A ve 22/B maddelerinin ikinci fıkralarında yer alan "İlan edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır." cümlelerinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı, iptali istenilen bu maddelerin diğer kısımları ile geçici 3. maddenin iptali isteminin ise esastan reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ: 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'ne, 14/05/2016 tarih ve 29712 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen 22/A, 22/B ve geçici 3. maddeleriyle, bazı unvanlar yönünden rotasyon öngörülmesi üzerine, davacı Sendika tarafından 22/A maddesinin, 22/B maddesinin ve geçici 3. maddesinin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İNCELEME VE GEREKÇE : İLGİLİ MEVZUAT : Anayasa'nın 124. maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle, Başbakanlık, Bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma yetkisi verilmiştir. Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla, bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır. 19/04/1983 tarih ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin "Hizmet Bölgeleri ve Bölgelerdeki Zorunlu Çalışma Süreleri" başlıklı 5. maddesinde, "Türkiye'nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren illeri gruplandırılarak, gelişmişlik sırasına göre (6) hizmet bölgesine ayrılmıştır. Bu hizmet bölgelerine giren il merkezleri ekli (1) sayılı cetvelde gösterilmiştir. İlçelerin gelişmişlik sırasına göre tesbiti ve bölgelere dağılımı, hizmetlerin gereklerine ve özelliklerine göre kurumlarca yapılır. Devlet Personel Dairesi Kalkınma Planı Dönemlerinde, bu hizmet bölgelerini ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmeleri gözönünde bulundurarak ve Devlet Planlama Teşkilatının da görüşünü alarak, yeniden düzenleyebilir. (Ek : 17/7/1999 - 1999/13143 K.) Ancak, kamu kurum ve kuruluşlarını altıyı geçmemek ve en az üç bölge olmak üzere, hizmet özelliklerine göre bu hizmet bölgelerinden farklı hizmet bölgeleri de belirleyebilirler. (Ek : 17/7/1999 - 1999/13143 K.) Zorunlu yer değiştirmeye tabi personel ve en az iki yıl olmak üzere hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma süreleri, bölgelerin özellikleri, teşkilat yapısı, hizmetin ülkenin her yerine etkin olarak götürülebilmesi ve diğer hizmet gerekleri göz önünde bulundurulmak suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarınca tespit edilir. " hükmü; "Yer değiştirme suretiyle atanmalarda gözönünde bulundurulacak hususlar" başlıklı 9. maddesinde ise, "Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet Memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu gözönünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır." hükmü düzenlenmektedir. 15/03/1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Hizmet Süresi" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında, "Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır. Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler." hükmü; "Görevde Yükselme Suretiyle Atanma" başlıklı 12/C maddesinde ise, "Atanmaya hak kazanan personel, başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip en yüksek puandan başlamak üzere belirlenen başarı sıralamasındaki başarı puanlarına göre atanır. Kurumlarca tercih alınması durumunda ise başarı sıralaması esas alınarak ilgili personelin tercihlerine göre atamaları yapılır. Duyurulan kadro veya pozisyonlardan; a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi, b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadro veya pozisyonlara ya da başka bir kuruma naklen atanma, sebepleriyle boş kalan veya boşalanlara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadro veya pozisyonlar için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar, 12/B maddesine göre kurumlarca belirlenmiş olması halinde yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabilir..." hükmü yer almaktadır. Aynı Yönetmeliğin 15. maddesi ile, kurumlara kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak konuların çerçevesi de belirlenmiştir. 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 114. maddesi, 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 30. maddesi, 03/05/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğ'in geçici 1. maddesine dayanılarak, adlî ve idarî yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları, hâkim adayları, icra müdür ve yardımcıları, icra kâtipleri ve adalet uzmanları ile ceza infaz kurumları ve tutukevleri kontrolör ve stajyer kontrolörleri hariç olmak üzere Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtı ile bağlı kuruluşlarına ilk defa Devlet memuru olarak atanacakların sınavlarına, atanmalarına ve görevde bulunan memurların nakillerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmış olan Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği, 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş; 14/05/2016 tarih ve 29712 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğ'in 1. maddesiyle, Yönetmeliğ'in "Naklen atama" başlıklı üçüncü kısmına, "Naklen atama esasları" başlıklı 22. maddeden sonra gelmek üzere "22/A" ve "22/B" maddeleri; 3. maddesiyle de "geçici madde 3" eklenmiştir. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 22/A maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle, "Yazı işleri ve idari işler müdürleri zorunlu atamaya tâbi personeldir. Görevde yükselme suretiyle yazı işleri ve idari işler müdürlüğü sınavını kazananlar başarı sıralaması ve tercihlerine göre, ilân edilen boş kadro sayısını geçmeyecek şekilde, kadro ve ihtiyaç durumu dikkate alınarak atanırlar. İlân edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır. Atama öncesi veya sonrası herhangi bir nedenle görevi kabul etmekten vazgeçenlerin aynı sınava dayalı olarak atamaları yapılamaz. Yazı işleri ve idari işler müdürlerinin atama ve nakil yerleri, adli yargı bakımından 19/2/1988 tarihli ve 19730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hâkimler ve Cumhuriyet Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama ve Nakil Yönetmeliğinde belirtilen beş bölgeye, idari yargı bakımından 19/2/1988 tarihli ve 19730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İdarî Yargı Hâkim ve Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama Yönetmeliğinde belirtilen üç bölgeye ayrılır. Hizmet süreleri beşinci ve dördüncü bölgelerde en az iki, üçüncü bölgede en az üç, ikinci bölgede en az dört, birinci bölgede en az beş yıldır. Bulunulan hizmet bölgesinde herhangi bir nedenle asgari hizmet süresinden fazla geçen süreler, çalışılmayan veya zorunlu hizmet süresi tamamlanmamış olan en alt bölgeden başlamak üzere sırasıyla değerlendirilir. Dördüncü veya beşinci bölgeden birisinde asgari hizmet süresini dolduranlar bir üst bölgeye atanabilirler. Yargı teşkilâtı kapatılan yerlerde görev yapan yazı işleri ve idari işler müdürleri, bu yerler kapatılmadan önceki bölge hizmet süresine, bölgesi değiştirilen yerlerde görev yapanlar ise atandıkları tarihteki bölge hizmet süresine tâbidir. Yazı işleri ve idari işler müdürlüğü ile bu unvanlara denk zorunlu atamaya tâbi unvanlardan birinde görev yapılan süreler, yazı işleri ve idari işler müdürlüğü unvanlarından birine geçiş yapılması halinde hizmet süresinin değerlendirilmesinde esas alınır. Askerlikte, açıkta ve aylıksız izinde geçirilen süreler ile hastalık raporlarının üç aydan fazlası bölge hizmet süresinin hesabında dikkate alınmaz. Yazı işleri ve idari işler müdürleri için nakil kararnamesi kadro ve ihtiyaç durumuna göre yılda bir defa çıkarılır. Mazeret kapsamında ataması yapılanlar, mazeretlerinin herhangi bir nedenle ortadan kalkması durumunda kadro, ihtiyaç ve hizmet süreleri dikkate alınarak uygun bir hizmet bölgesine atanabilirler. Kadro, iş ve ihtiyaç durumunun gerektirdiği hallerde, bulundukları yerde iki yılını dolduranlar durumlarına uygun hizmet bölgelerine atanabilir. Yargı kolu değişikliğine ilişkin atamalar ancak hizmet gereği veya mazerete dayalı hallerde yapılabilir.” hükmüne; 22/B maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle, "Mahallî bilgi işlem ve mahallî adlî sicildeki şube müdürleri zorunlu atamaya tâbi personeldir. Görevde yükselme suretiyle mahallî bilgi işlem ve mahallî adlî sicildeki şube müdürlüğü sınavını kazananlar başarı sıralaması ve tercihlerine göre, ilân edilen boş kadro sayısını geçmeyecek şekilde, kadro ve ihtiyaç durumu dikkate alınarak atanırlar. İlan edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır. Atama öncesi veya sonrası herhangi bir nedenle görevi kabul etmekten vazgeçenlerin aynı sınava dayalı olarak atamaları yapılamaz. Bu kişiler bulundukları yerde en az üç yıl görev yapmış olmaları kaydıyla, kadro ve ihtiyaç durumuna göre, durumlarına uygun başka bir yere naklen atanabilirler. Mahallî bilgi işlem ve mahallî adlî sicildeki şube müdürleri için nakil kararnamesi kadro ve ihtiyaç durumuna göre yılda bir defa çıkarılır. Askerlikte, açıkta ve aylıksız izinde geçirilen süreler ile hastalık raporlarının üç aydan fazlası hizmet süresinin hesabında dikkate alınmaz.” hükmüne; Geçici 3. maddesinde ise, “Bu Yönetmeliğin 22/A maddesinin yürürlüğe girdiği tarihte görev yapmakta olan yazı işleri ve idari işler müdürlerinden bu unvanlarda; a) İki yıldan az hizmet süresi bulunanlar, iki yılını tamamlamaları halinde üçüncü, dördüncü veya beşinci bölgeye, b) İki yıldan fazla beş yıldan az hizmet süresi bulunanlar ikinci veya üçüncü bölgeye, c) Beş yıldan fazla dokuz yıldan az hizmet süresi bulunanlar birinci veya ikinci bölgeye, ç) Dokuz yıldan fazla hizmet süresi bulunanlar birinci bölgeye, bunlardan birinci bölgede bulunanlar ise başka bir birinci bölgeye, atanırlar. Bu personel daha sonra yapılacak nakil kararnamelerinde bulundukları bölgelerin hizmet sürelerine tâbi olur.” hükmüne yer verilmektedir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacı Sendikanın dava dilekçesinde yer alan iddiaları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dava konusu Yönetmeliğin 22/A maddesinin, 22/B maddesinin ve geçici 3. maddesinin, bazı unvanlar yönünden rotasyon öngörülmesi nedeniyle iptalinin istenildiği anlaşıldığından, inceleme belirtilen iddialarla sınırlı olarak yapılacaktır. Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla, bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'ne, Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile eklenen dava konusu 22/A maddesinin ikinci fıkrası ile 22/B maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan "İlân edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır." ibareleri yönünden uyuşmazlık incelendiğinde; Dava konusu Yönetmeliğin 22/A maddesinin ikinci fıkrası ile 22/B maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan "İlân edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır." ibareleri, 08/12/2020 tarih ve 31328 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu nedenle konusu kalmayan dava konusu Yönetmelik maddelerinin anılan ibarelere ilişkin kısımları hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Dava konusu Yönetmeliğin 22/A ve 22/B maddelerinin ikinci fıkralarında yer alan "İlân edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır." ibareleri dışında kalan kısımları ile geçici 3. maddesi yönünden uyuşmazlık incelendiğinde; Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtı ile bağlı kuruluşlarında görev yapan memurların naklen atanmalarına ve ilk defa Devlet memuru olarak atanacakların seçimine ilişkin usul ve esaslarını düzenleyen ve 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'ne, 14/05/2016 tarih ve 29712 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen, dava konusu 22/A ve 22/B maddelerinin ikinci fıkralarında yer alan ve 08/12/2020 tarih ve 31328 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile yürürlükten kaldırılan "İlân edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır." ibareleri dışında kalan kısımları ile geçici 3. maddesine yönelik davacı Sendikanın iddiaları yerinde görülmeyip, kamu hizmetinin eksiksiz, düzenli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idarenin, mevzuatın öngördüğü şekilde hizmetin gereklerini esas alarak, bu hizmeti yürütecek personelin atanmasını belirli kurallara bağlama, personelin bir hizmet biriminde uzun süre görev yapmasının gerek personel, gerekse hizmet yönünden ortaya çıkarabileceği olumsuzlukları engelleme, görevde verimliliği artırma ve personelin yurdun değişik hizmet bölgeleri ve alanlarında görev yapmalarını sağlama, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi ve yaygınlaşmasını temin etme amacına yönelik olarak düzenlendiği anlaşılan dava konusu düzenlemelerde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Dava konusu Yönetmeliğin 22/A maddesinin ikinci fıkrası ile 22/B maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "İlân edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır." ibarelerinin iptali istemi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2. Dava konusu Yönetmeliğin 22/A ve 22/B maddelerinin ikinci fıkralarında yer alan "İlân edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır." ibareleri dışında kalan kısımları ile geçici 3. maddesine yönelik iptal istemleri yönünden ise DAVANIN REDDİNE, 3. Dava kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen ret ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan....-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, yargılama giderinin diğer yarısı olan ....-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ....-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,....-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 29/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.