Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/1958 · K. 2024/5865

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/1958 E.  ,  2024/5865 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/1958 Karar No : 2024/5865 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAFLAR (DAVACILAR): 1- ... 2- ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılardan ...'a ait ... plaka sayılı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'e aynı Kanun maddesi uyarınca 5.010,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 2918 sayılı Kanunun amacının, ilgili belediyen izin alınmadan ücret karışılığı yolcu taşımacılığının önüne geçilerek, trafik ve yolcu güvenliğinin sağlanmasının olduğu, Yasanın amacına aykırı yolcu taşındığının, yetkili kamu görevlileri tarafından usulüne uygun olarak tutalan tutanak, tespit gibi somut deliller ile ortaya konulmasının gerektiği, dava konusu olayda; Mahkemelerinin 16/12/2019 ve 07/01/2020 günlü ara kararlarında dava konusu işleme dayanak olan tespit tutanağının istenilmesine rağmen davalı idarece, olaya ilişkin tutanağın dosyaya sunulmadığının görüldüğü, bu durumda, Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde Ve Takibinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesi hükmüne uygun olarak düzenlenmiş bir tespit tutanağı bulunmadan, 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasına aykırı bir şekilde belediye sınırları içerisinde izinsiz ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı yönünde hukuken kabul edilebilir açık, kesin ve tereddüte yer bırakmayan somut bilgi, belgeler olmadan tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, denetim tarihinde personel servis taşımacılığı güzergah izin belgesi bulunmaksızın ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, işlemlerden 3 gün sonra izin belgesinin temin edildiği, dava konusu işlemlerde hukuk ve usule aykırı bir husus bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Kartal İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Büro Amirliği görevlilerince davacılardan ...'a ait, sürücüsü diğer davacı ... olan ... plaka sayılı aracın 09.12.2019 tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca belediyeden izin belgesi bulunmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle, anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'e aynı Kanun maddesi uyarınca 5.010,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlemlerin tesis edildiği, işlemlerin tesis edilmesinden 3 gün sonra 12.12.2019 tarihinde personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin alındığı, bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmelerinin gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgelerin tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyeceği gibi, hakkaniyet ilkesi ve nesafet kuralı kapsamında makul süre sınırlarını da aşacağı açıktır. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri / araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır. Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince 09.12.2019 tarihinde yapılan denetimde, davacılardan ...'a ait, sürücüsü diğer davacı ... olan ... plakalı aracın durdurulduğu, tespit tutanağı düzenlenmeden görüntü kaydı alınmadan, davacının aracıyla personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanunu'nun EK 2/3-a maddesi uyarınca anılan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ve 5.010,00.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerin tesis edildiği, işlemlerin tesis edildiği tarihte bulunmayan personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin işlemlerden 3 gün sonra temin edildiği, işlemlerden önce izin belgesi verilmesi için idareye başvuru yapıldığına dair bir hususun ileri sürülmediği, dava konusu trafikten men işlemine ilişkin tutanakta ise; çalışma izin belgesi bulunmaksızın belediye sınırları içerisinde ...'e işçi servisi yapıldığı, aracın yaralanmalı trafik kazasına karıştığı hususlarının tespit edildiğine yönelik açıklamalara yer verildiği ve davacının (araç sürücüsünün) her iki işlem tutanağında da imzasının bulunduğu anlaşılmıştır. İdare Mahkemesi kararında; dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden ve dava konusu işlemlerin sebebini oluşturan tespit tutanağının, Mahkemelerince ara kararları ile davalı idareden istenilmesine karşın anılan belgenin dava dosyasına sunulmadığından işlemlerin dayanağının somut olarak ortaya konulamadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği görülmüştür. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte, davacı tarafından fiilen yapılan personel servis taşımacılığına (...'e işçi servisi yapılması) izin veren personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, düzenleme uyarınca, işlemlerin tesis edildiği sırada belgenin olması veyahut hakkaniyet ilkesi ve nesafet kuralı kapsamında en geç aynı gün düzenlenmiş olması gereken izin belgesinin, takip eden günlerde alınması halinde makul süre sınırından bahsedilemeyeceği, bu sebeple tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılıktan bahsedilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bunun yanında, dava konusu işlemler tesis edilirken, dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden ve dava konusu işlemlerin sebebini oluşturan tespit tutanağı düzenlenmesi, görüntü kaydı alınması gibi somut tespitler gerekmekte ise de, tespit tutanağının/görüntü kaydının yerine geçecek şekilde; denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği sırada düzenlenen trafikten men ve para cezası tutanaklarında, söz konusu araç ile çalışma izin belgesi bulunmaksızın belediye sınırları içerisinde ...'e işçi servisi yapıldığının tespit edildiğine yönelik açıklamalara yer verildiği ve bu tutanaklarda aracın sürücüsü olan davacının da imzasının bulunduğu, böylece dava konusu işlemlerin tesis edilme gerekçesi somut olarak, davacının kabulünde işlem tutanaklarıyla ortaya konulduğundan ve işlemlerin tesis edildiği tarihte geçerli personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 13/11/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X) - Dava; Kartal İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Büro Amirliği görevlilerince davacılardan ...'a ait, sürücüsü diğer davacı ... olan ... plaka sayılı aracın 09.12.2019 tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca belediyeden izin belgesi bulunmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle, anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ...'e aynı Kanun maddesi uyarınca 5.010,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlemlerin tesis edilmesi üzerine, söz konusu işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır. ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 2918 sayılı Kanunun amacının, ilgili belediyen izin alınmadan ücret karışılığı yolcu taşımacılığının önüne geçilerek, trafik ve yolcu güvenliğinin sağlanmasının olduğu, Yasanın amacına aykırı yolcu taşındığının, yetkili kamu görevlileri tarafından usulüne uygun olarak tutulan tutanak, tespit gibi somut deliller ile ortaya konulmasının gerektiği, dava konusu olayda; Mahkemelerinin 16/12/2019 ve 07/01/2020 günlü ara kararlarında dava konusu işleme dayanak olan tespit tutanağının istenilmesine rağmen davalı idarece, olaya ilişkin tutanağın dosyaya sunulmadığının görüldüğü, bu durumda, Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde Ve Takibinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesi hükmüne uygun olarak düzenlenmiş bir tespit tutanağı bulunmadan, 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasına aykırı bir şekilde belediye sınırları içerisinde izinsiz ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı yönünde hukuken kabul edilebilir açık, kesin ve tereddüte yer bırakmayan somut bilgi, belgeler olmadan tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği görülmüştür. Bu karara karşı yapılan istinaf istemi ise, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bu durumda, Mahkeme kararı gerekçesinde de belirtildiği gibi, dava konusu işlemlerin dayanağı tespit tutanağı düzenlenmeden, 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasına aykırı bir şekilde belediye sınırları içerisinde izinsiz ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı yönünde hukuken kabul edilebilir, denetlenebilir, açık, kesin ve tereddüte yer bırakmayan somut bilgi ve belgeler olmadan tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle, Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.