Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/1977 · K. 2024/6232

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/1977 E.  ,  2024/6232 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/1977 Karar No : 2024/6232 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Mülkiyeti davacıya ait ... plaka numaralı araçla çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşındığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a madde hükmü uyarınca söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacının 5.010,00-TL tutarında trafik para cezası ile cezalandırılmasına yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacıya ait aracın çalışma izni/ruhsatı olmaksızın belediye sınırları dâhilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığının sabit olduğu görüldüğünden, aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi hükmü uyarınca trafikten men edilmesi ve davacı adına idari para cezası uygulanmasına yönelik dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi'nce; davaya konu araç ile servis taşımacılığı yapılmasına olanak sağlayan 05/08/2010-15/05/2027 tarihleri arasında geçerli, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen, Servis Taşımacılığı Kartının bulunduğu; ancak tutanak tarihinde personel servis hizmeti verilen şirket personeli için düzenlenmiş Personel Servis Aracı Güzergah İzin Belgesinin bulunmadığının görüldüğü, tutanak ile tespit edilen faaliyetin, 2918 sayılı Yasa'nın Ek-3/2-b maddesinde belirtilen "Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında" faaliyette bulunmak kapsamında olduğu, aynı maddenin (a) fıkrası uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmediği belirtilerek davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, verilen kararın hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : 13.11.2019 tarihinde yapılan denetimde, ... plaka sayılı araç ile ilgili belediyeden izin almaksızın personel servis taşımacılığının yapıldığının tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemler tesis edilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası,  (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten men edilir.  İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden; 13.11.2019 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen ve yolcular ile sürücü tarafından da imzalanan tutanakta, araçta bulunan ve isimleri yazılı yolcuların İston çalışanları olduğu ve Arnavutköy-Hadımköy arası aylık servis ücreti karşılığında taşındığının belirtildiği görülmektedir. Dava dilekçesinde, davacının servis taşımacılığı faaliyetiyle iştigal ettiği, maliki olduğu ... plakalı aracı ile servis taşımacılığı yaptığı; ancak artık bu araçla ticari faaliyette bulunmayacağına dair taahhütname verdiği, bunun yerine uyuşmazlığa konu ... plakalı aracıyla taşımacılık yapmaya başladığı, bu arada ilgili merciilere hizmet devri yapması nedeniyle gerekli başvuruları da yaptığı, bu sebeple ... plakalı aracı için 15.11.2019 tarihli servis taşımacılığı kartının da düzenlendiği, dolayısıyla korsan taşımacılık yapıldığından bahsedilemeyeceği ileri sürülmektedir. Dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından verilmiş ve denetim tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden servis taşımacılığı yetki belgesi, ... plakalı araç adına düzenlenmiş servis taşımacılığı kartı ve yine ... plakalı araç ile Erşah Madeni Eşya firmasının personelinin Arnavutköy-Avcılar arası taşınabilmesi için düzenlenmiş personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin bulunduğu görülmektedir. Ayrıca, davacının ... plakalı aracını bundan sonra hususi olarak kullanacağını, servis aracı olarak kullanmayacağını beyan eden 12.11.2019 tarihli noter tarafından düzenlenmiş taahhütname de dosyaya sunulmuştur. Olayda, uyuşmazlığa konu araç için henüz gerekli izin belgeleri tamamlanmamış ise de, davacının dava dışı bir aracı (...) için belli bir güzergahta personel servis taşımacılığı yapmak için gerekli izin belgelerinin bulunduğu göz önünde alındığında, izinlerin geçerlilik süresi dolmamışken denetim öncesinde bu aracını (...) ticari olarak kullanmayacağını taahhüt ederek araç sayısını artırmaksızın yerine ... plakalı aracını trafiğe sokan davacının fiilinin 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-a bendi kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, davacının sahip olduğu güzergah izin belgesinin kapsamı içerisinde İston firmasının ismi yer almadığından, gerçekleştirilen taşımacılığın 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-c bendinde kural altına alınan "alınan izinde belirtilen güzergâh dışında taşımacılık yapmak" eylemini oluşturduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-c bendi kapsamında yaptırım uygulanması gerekirken aynı Kanunun Ek-2/3-a bendi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 05/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- Dava, mülkiyeti davacıya ait ... plaka numaralı araçla çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşındığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a madde hükmü uyarınca söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacının 5.010,00-TL tutarında trafik para cezası ile cezalandırılmasına yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Yapılan denetimde düzenlenen ve yolcular ile sürücü tarafından da imzalanan tutanağa göre ilgili belediyeden izin almaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığı ortaya konulmuştur. Her ne kadar davacı, izin belgeleri olan ... plakalı aracını artık ticari amaçla kullanmayacağına dair taahhütname verdiği ve uyuşmazlığa konu aracı da onun yerine servis taşımacılığında kullanmaya başladığını beyan etmişse de, ilk defa servis taşımacılığı faaliyetinde kullanılacak ... plakalı araç için ilgili belediyeden gerekli izinler alınarak yeni bir prosedürün başlatılması ve bu izinler olmaksızın aracın taşımacılıkta kullanılmaması gerektiği, aksine bir kabulün toplu taşıma faaliyetinde kullanılan servis araçlarının sayısının denetim altına alınmasını imkânsız kılacağı ve aynı anda birden fazla aracın trafiğe sokularak haksız kazanç elde edilmesine yol açabileceği kanaatine varıldığından, izinsiz personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ve temyize konu kararın bozulması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.