Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/1999 · K. 2024/4884

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/1999 E.  ,  2024/4884 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/1999 Karar No : 2024/4884 TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Valiliği VEKİLİ: Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ... 2- ... VEKİLLERİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarihli ... seri numaralı işlem ile diğer davacı adına 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarihli ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K...sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, davaya konu araç ile izin/ruhsat alınmaksızın yolcu taşıma faaliyeti yapıldığının tutanakla sabit olduğu, davacı tarafça tutanaktaki bilgilerin aksini ispata yarar hukuken kabul edilebilir nitelikte somut bir delil sunulmadığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca aracın trafikten men edilmesi ve araç sürücüsün idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararda; ... plaka sayılı araçla izin alınmadan ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı yolunda düzenlenen 16/09/2019 tarihli tutanakta; araçta bulunan yolcu, sürücünün numarasını bir arkadaşından aldığını ve sürücüyü tanımadığı, Bakırköy'den Nişantaşı'na gideceği, sürücünün ise araçta bulunan yolcuyu tanımadığı, ücret olarak 35,00 TL alacağını beyan ettiği halde tutanakta yolcu ve araç sürücüsünün beyanlarını kabul ettiklerini gösteren imzalarının bulunmadığı, yolcunun imzadan imtina ettiği şerhinin de düşülmediği, izinsiz ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı yolunda düzenlenen tutanakta sadece polislerin imzalarının ve sürücünün imza etmedi şerhinin yer aldığı dolayısıyla ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu tartışma yaratmayacak biçimde tutanak ile tespit edilmediğinden ilgili belediyeden izin alınmaksızın yolcu taşındığının somut olarak ortaya konulmadığı, bu durumda, izinsiz ticari taşımacılık yapıldığının hukuken kabul edilebilir somut bilgi belgelerle ortaya konulmaması karşısında aracın trafikten men edilmesine ve idari para cezası uygulanmasına dair işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dosya içeriği değerlendirildiğinde tesis edilen işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğunun anlaşılacağı, kanuna aykırı taşımacılığın ilgili makamlarca tespit edildiği, aksinin ispatlanamadığı belirtilerek istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacılardan ...'a ait ... plakalı aracın yapılan denetimde ilgili belediyeden gerekli izin/ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 16/09/2019 tarihli işlem ile diğer davacı adına idari para cezası tesis edilmesine ilişkin aynı tarihli işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden 16/09/2019 tarihinde yapılan denetimde davacı ...'a ait aracın Bakırköy - Nişantaşı arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; şoför ve yolcu kimlik bilgisinin bulunduğu, şoför adına "imza etmedi" şeklinde imzadan imtina şerhi bulunduğu, yolcunun yazılı ve imzalı beyan vermek istemediğinin tutanağa yazıldığı, tutanakta dava dışı yolcu beyanına göre; "sürücüyü tanımadığı, numarasını bir arkadaşından aldığı, Bakırköy'den Nişantaşı'na gittiğini, yolculuk sonunda 35 TL ücret ödeyeceği" hususlarının yer aldığı, davacı şoför beyanına göre; "yolcunun arkadaşı olduğunu iddia ettiği, ancak ismi ve ne iş yaptığını bilmediği, tekrar sorulduğunda yolcuyu tanımadığını, Bakırköy'den Nişantaşı'na götürdüğü, maddi sıkıntılar nedeniyle korsan yaptığını, bu kez işlem yapmamalarını istediği" beyanının yer aldığı, aracın belediye sorgusunda herhangi bir güzergah izin belgesi bulunmadığı, yolcuya idari para cezası uygulandığı, yolcu idari para cezası tutanağında imza etmedi şerhinin bulunduğu, aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men/Muhafaza Altına Alma Tutanağı ve davacı şoför adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanaklarda davacı şoförün imzasının yer aldığı görülmüştür. Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; Bölge İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı "tutanakta yolcu ve araç sürücüsünün beyanlarını kabul ettiklerini gösteren imzalarının bulunmadığı, yolcunun imzadan imtina ettiği şerhinin de düşülmediği, izinsiz ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı yolunda düzenlenen tutanakta sadece polislerin imzalarının ve sürücünün imza etmedi şerhinin yer aldığı dolayısıyla ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu tartışma yaratmayacak biçimde tutanak ile tespit edilmediğinden" görülse de; dava konusu taşımacılık nedeniyle dava dışı yolcuya idari para cezası uygulandığı ve imza etmedi şerhinin bu tutanakta bulunduğu, olay tutanağında yolcunun yazılı beyan ve imzayı kabul etmeyeceği beyanının bulunduğu, bu beyanın imzadan imtina kabul edilmesi gerektiği, söz konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, işlem tarihinde geçerli izin/ruhsatı bulunmayan aracın denetimde taşımacılık yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği, davacıların ileri sürdükleri iddiaları ispatlamaya yarar hiçbir bilgi/belgeyi dosyaya sunmadığı görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 27/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.