Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/2450 · K. 2024/7844

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2450 E.  ,  2024/7844 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/2450 Karar No : 2024/7844 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Turizm Taşımacılık ve Gemi Acenteliği Ticaret Ltd. Şti. 2- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... plaka sayılı araç ile belediyeden izin veya ruhsat almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek-2/3-A maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı araç trafikten men tutanağı ile araç sürücüsü olan davacının 5.010-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik aynı tarih ve ... sayılı para cezası karar tutanağının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Deniz ve İç Sular Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından davacı şirket adına düzenlenmiş ve 09/11/2021 tarihine kadar geçerli "Gemi Acenteliği Yetki Belgesi" olduğu, trafik polis memurlarınca araç şoförü ile yapılan mülakatta da davacı şirkete ait araçla Turizm taşımacılığı ve gemi acenteliği yapıldığının belirtildiği, araçta bulunan yolcuları ücret karşılığı taşındığı yönünde bir tespite yer verilmediği ve tutanakta ücret karşılığı yolcu taşınmadığının anlaşıldığının açıkça belirtilmesi karşısında, uyuşmazlığa konu araçla izinsiz ticari taşımacılık yapıldığının hukuken kabul edilebilir açık, kesin ve tereddüte yer bırakmayan somut bilgi, belgelerle ortaya konulmaması karşısında dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava, ... plaka sayılı araç ile belediyeden izin veya ruhsat almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek-2/3-A maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı araç trafikten men tutanağı ile araç sürücüsü olan davacının 5.010-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik aynı tarih ve ... sayılı para cezası karar tutanağının iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, 25/10/2019 günü saat 15:45 sıralarında Trafik Denetleme Ekipleri tarafından İstanbul Hava Limanı Giden Yolcu Terminali önünde yapılan rutin kontrol üzerine düzenlenen tutanakta; davacı araç sürücüsünün, davacı şirket adına çalıştığı, Zeytinburnu'ndan gelen yolcuların İstanbul Havalimanı yolcu katında indirileceği, yolcularla yapılan görüşmede ise Zeytinburnu'ndan ülkeye giriş yaparak acente aracı ile İstanbul Havalimanı giden katına geldiklerinin doğrulandığı ve belediyeden çalışma ruhsatı olmadan belediye sınırları içinde yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, dava konusu yolcu taşımacılığının, ücret karşılığında ticari amaçla yapıldığına ilişkin bir tespit içermediği görülse de, söz konusu turizm taşımacılığının ücretsiz olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, olay mahallinde tutanak tutularak davacı araç sürücüsü ve polis memurlarınca imza altına alındığı, davacı şirtkete ait aracın Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunmadığı, Gemi Acenteciliği yetki belgesinin bulunduğu görülmüştür. Bu durumda, tutanakla turizm taşımacılığı yaptığı tespit edilen aracın, ... tarih ve ... Sayılı Servis Araçları Yönergesi kapsamında Turizm Yolcu Taşımacılığı Belgesi bulunması gerektiği, Gemi Acenteliği Yetki Belgesinin tek başına turizm servis taşımacılığına izin vermediği, davacıların işlem tarihinde geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunmadığından, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 27/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.