Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/2806 · K. 2024/2874

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/2806 E.  ,  2024/2874 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/2806 Karar No : 2024/2874 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Av. ... 2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi (DİSKİ) Genel Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, lise diplomasının sahte olduğundan bahisle, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarılmasına" ilişkin Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Encümeninin (Yüksek Disiplin Kurulu sıfatıyla) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı mali ve sosyal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; DİSKİ Genel Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, lise diplomasının sahte olduğundan bahisle, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 125. maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarılmasına" ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin (ilk disiplin cezasının) Diyarbakır 1. İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "davacının son savunmasının alınmadığı ve davacıya isnat edilen eyleme karşılık gelen Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve halin 125. maddenin birinci fıkrasının (E) bendinin alt bentlerinde yer alan tanımlardan hangisine uyduğunun açıkça ortaya konulmadığı" gerekçesiyle iptal edildiği; bunun üzerine son savunması alınmak ve isnat edilen eyleme karşılık gelen fiilin ve halin 125. maddenin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında olduğu belirtilmek suretiyle ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemle (ikinci disiplin cezası) Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine bakılan davanın açıldığı; Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde; hakkında disiplin soruşturması yürütülen Devlet memurunun üyesi olduğu sendika temsilcisinin de, Disiplin ve Yüksek Disiplin kurullarında yer almasının asli şekil şartı olarak kabul edildiği; buna göre, ilgilinin üyesi olduğu sendika temsilcisi yer almaksızın disiplin kurullarınca alınan kararların şekil yönünden hukuka ve mevzuata aykırı teşkil edeceğinin açık olduğu; bakılan uyuşmazlıkta, 08/10/2019 ve 08/11/2019 tarihli ara kararlar ile davalı idarelerden, davacının üyesi bulunduğu sendika temsilcisine, disiplin kurulunca karar alınmadan önce kurula katılımın sağlanmasına yönelik olarak davet yazısı gönderilip gönderilmediği hususunun sorulduğu, "Sendika temsilcisinin Yüksek Disiplin Kuruluna katılımı ile ilgili davet yazısına rastlanılmamıştır" şeklinde cevap verildiği; bu durumda, davacının sendika üyesi olduğu halde Yüksek Disiplin Kuruluna davacının üyesi bulunduğu sendikadan bir temsilcinin çağrılmadığı ve temsilci bulunmadan toplanılarak karar alındığı görüldüğünden, dava konusu işlemde şekil unsuru açısından hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm mali ve sosyal haklarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; DİSKİ Genel Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, lise diplomasının sahte olduğundan bahisle, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 125. maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarılmasına" ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin (ilk disiplin cezasının) ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "davacının son savunmasının alınmadığı ve davacıya isnat edilen eyleme karşılık gelen Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve halin 125. maddenin birinci fıkrasının (E) bendinin alt bentlerinde yer alan tanımlardan hangisine uyduğunun açıkça ortaya konulmadığı" gerekçesiyle iptal edildiği; bunun üzerine son savunması alınmak ve isnat edilen eyleme karşılık gelen fiilin ve halin 125. maddenin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında olduğu belirtilmek suretiyle ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemle (ikinci disiplin cezası) Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine bakılan davanın açıldığı; ilk disiplin cezasına (01/03/2018 tarihli işleme) ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurularının "...dava konusu işlemin hukuki sebebinin, işlemde gösterildiği biçimde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (a) ve (b) bentleri olarak kabul edilmesi halinde, davacının atanmasına ilişkin 14/03/2017 tarihli işlemde olduğu gibi 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 11. maddesine göre memur statüsündeki davacıyı atama yetkisinin genel müdürlük makamında olması nedeniyle, davacının 657 sayılı Kanun'un 98. maddesi gereğince görevine son verilmesine ilişkin işlemin de yetkide paralellik ilkesi gereği atamaya yetkili amir olan genel müdür tarafından yapılabileceğinden, Büyükşehir Belediye Encümeni tarafından tesis edilen dava konusu göreve son verme işleminde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemin hukuki sebebinin, yine işlemde gösterildiği biçimde 657 sayılı Kanun'un 125. maddesi uyarınca bir disiplin cezası olarak Devlet memurluğundan çıkarılması biçiminde kabul edilmesi halinde ise, dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacıya isnat edilen sahte diploma tanzim etmek veya kullanmak eyleminin en geç davacının 01/02/2016 tarihinde Çüngüş Belediyesine atanması sırasında gerçekleşmiş olduğunun anlaşıldığı, buna karşılık dava konusu cezalandırma işleminin ise 01/03/2018 tarihinde tesis edildiği; bu durumda, isnat edilen eylemin işlenildiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra tesis edilmiş olduğundan, ceza verme yetkisinin 657 sayılı Kanun'un 127. maddesi uyarınca zamanaşımına uğramış olması nedeniyle anılan işlemde bu yönden de hukuka uygunluk bulunmadığı; diğer taraftan, ataması yapılarak göreve başlamış olan bir Devlet memurunun, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde belirtilen öğrenim şartlarını taşımadığının sonradan anlaşılması halinde, aynı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca belirlenen bağlı yetki çerçevesinde yetkili amir tarafından işlem yapılarak görevine son verileceğinin de açık olduğu" gerekçesiyle reddedildiği; bu durumda, dava konusu işlemin tesis edilmesine esas teşkil eden ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E...., K... sayılı iptal kararının gerekçesinin hukuki varlığı, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla sona erdiğinden, 21/03/2019 tarihli dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; fiil ve fail belli olmadan 2 yıllık zamanaşımı süresinin başladığından söz edilemeyeceği, aksi halde eylemin cezasız kalacağı; ayrıca, Çüngüş Belediye Başkanlığı yönünden ceza verme zamanaşımının işe başladığı 01/02/2016 tarihinden, DİSKİ Genel Müdürlüğü yönünden ise naklen atandığı 27/03/2017 tarihinden başlayacağının kabulü gerektiği; işlemin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında tesis edildiği; dava konusu işlemde yetki ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından; davacının ibraz ettiği lise diplomasının sahte olduğunun tespit edildiği, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptal gerekçesi doğrultusunda son savunması alınmak suretiyle 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 657 sayılı Kanun'un 98. maddesi kapsamında göreve son verme işlemi tesis edilmesi hususunda, usulde paralellik ilkesi uyarınca, DİSKİ Genel Müdürü yetkili olup, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Encümeninin yetkisinin bulunmadığı; ayrıca, Çüngüş Belediye Başkanlığında 01/02/2016 tarihinde işe başladığı ve disiplin cezasının ise iki yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 01/03/2018 tarihinde tesis edildiği; DİSKİ Genel Müdürlüğünde naklen göreve başladığı 27/03/2017 tarihinin ise zamanaşımının başlangıç tarihi olarak dikkate alınamayacağı; esas yönünden, uzman erbaş olarak görev yapmakta iken kendi isteğiyle görevinden ayrıldığı ve 657 sayılı Kanun'un 92. maddesi kapsamında Çüngüş Belediye Başkanlığında memur olarak göreve başladığı; memuriyete başlaması için lise mezunu olma koşulu bulunmadığı, dolayısıyla lise diplomasına dayanılarak iş başvurusu yapmadığı, sahte diplomadan bilgisinin olmadığı ve söz konusu diplomanın meslek yaşamına hiç bir etkisinin bulunmadığı, bu diplomaya dayanılarak herhangi bir kadroya ataması yapılmadığı gibi derece ve kademesinin de yükseltilmediği; dava konusu işlemde usul ve esas yönünden mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı, 13/06/2003 tarihinde Çüngüş Yatılı İlköğretim Bölge Okulundan mezun olmuş, ilköğretim mezunu olarak 04/07/2011 tarihinde Jandarma Genel Komutanlığına sözleşmeli uzman jandarma çavuş olarak atanmış ve 31/12/2015 tarihinde kendi isteğiyle sözleşmesini yenilemeyerek bu görevinden ayrılmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 92. maddesi kapsamında, 01/02/2016 tarihinde açıktan atama suretiyle Diyarbakır ili, Çüngüş Belediye Başkanlığında genel idare hizmetleri sınıfında memur olarak göreve başlamış, daha sonra 27/03/2017 tarihinde DİSKİ Genel Müdürlüğüne naklen geçiş yapmıştır. Davacı, DİSKİ Genel Müdürlüğünde görevine devam etmekte iken, özlük dosyasında yer alan lise diplomasının teyidinin yapılması için ... tarih ve ... sayılı yazıyla, davacıya ait diplomanın Açık Öğretim Lisesi tarafından verilip verilmediği Milli Eğitim Bakanlığına sorulmuş, anılan Bakanlıkça gönderilen ... tarih ve ... sayılı cevabi yazıda, davacının Açık Öğretim Lisesine kayıtlı olmadığı bildirilmiş, bunun üzerine davacı hakkında ... tarih ve ... sayılı olurla soruşturma başlatılmıştır. Soruşturma sonucu düzenlenen 24/01/2018 tarihli raporda; davacının Çüngüş Belediye Başkanlığına memur olarak atanması sırasında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 97. maddesinde belirtilen 6 aylık bekleme süresine uymadığından ve yine Çüngüş Belediye Başkanlığına memur olarak atanması sırasında ibraz ettiği lise diplomasının sahte olduğu tespit edildiğinden bahisle, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 125. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılmasının ve sahte evrak düzenlemek suçundan dolayı suç duyurusunda bulunulmasının teklif edilmesi üzerine, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Encümeninin (Yüksek Displin Kurulu sıfatıyla) ... tarih ve ... sayılı kararıyla, soruşturma raporunda getirilen teklif doğrultusunda, davacının, 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 125. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılmasına (ilk disiplin cezasına) karar verilmesi üzerine açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "davacının son savunmasının alınmadığı ve davacıya isnat edilen eyleme karşılık gelen Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve halin 125. maddenin birinci fıkrasının (E) bendinin alt bentlerinde yer alan tanımlardan hangisine uyduğunun açıkça ortaya konulmadığı" gerekçesiyle 01/03/2018 tarihli işlemin iptaline karar verilmiştir. Yargı kararı kapsamında, davacının son savunması alınmak ve isnat edilen eyleme karşılık gelen fiilin ve halin 125. maddenin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında olduğu belirtilmek suretiyle ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemle Devlet memurluğundan çıkarma cezası (ikinci disiplin cezası) ile cezalandırılması üzerine, temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Öte yandan, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla “resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğine dair mahkumiyetine yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği” gerekçesiyle davacının beraatine hükmedilmiş ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu da ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla esastan reddedilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. 17/09/1982 tarih ve 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 4. maddesinin ikinci fıkrasında; “Hakkında disiplin soruşturması yürütülen Devlet memurunun üyesi olduğu sendikanın temsilcisi de bu maddede belirtilen disiplin ve yüksek disiplin kurullarında yer alır. Her bir disiplin ve yüksek disiplin kurulunda görevlendirilen temsilci ilgili sendika tarafından önceden bildirilir. Bu şekilde üyesi çift sayıya ulaşan kurullarda oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın kararına itibar edilir...” hükmüne ve aynı maddenin (V-D) bendinde; "Mahalli idarelerin yüksek disiplin kurulu, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruludur. Ancak, büyük şehir belediye başkanlıklarında bu kurullar büyük şehir belediye encümeninden teşekkül eder." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: DİSKİ Genel Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, lise diplomasının sahte olduğundan bahisle, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Encümeninin (Yüksek Displin Kurulu sıfatıyla) ... tarih ve ... sayılı kararıyla, soruşturma raporunda getirilen teklif doğrultusunda davacının 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 125. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılmasına karar verilmesi üzerine açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "davacının son savunmasının alınmadığı ve davacıya isnat edilen eyleme karşılık gelen Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve halin 125. maddenin birinci fıkrasının (E) bendinin alt bentlerinde yer alan tanımlardan hangisine uyduğunun açıkça ortaya konulmadığı" gerekçesiyle 01/03/2018 tarihli işlemin (ilk disiplin cezasının) iptaline karar verildiği; bu karar karşı yapılan istinaf başvurularının ise ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "göreve son verme işleminde usulde paralellik ilkesi gereği DİSKİ Genel Müdürü yetkili olduğundan, Yüksek Disiplin Kurulunca tesisi edilen işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı" ve "657 sayılı Kanun'un 127. maddesi kapsamında ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı" gerekçeleriyle reddedildiği; bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine, Danıştay Onikinci Dairesinin 04/06/2024 tarih ve E:2021/2798, K:2024/2873 sayılı kararıyla, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin söz konusu kararının bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Bakılan uyuşmazlıkta, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararının gerekçesi doğrultusunda, davacının son savunması alınmak ve isnat edilen eyleme karşılık gelen fiilin ve halin 125. maddenin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında olduğu belirtilmek suretiyle ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemle Devlet memurluğundan çıkarma cezası (ikinci disiplin cezası) ile cezalandırılması üzerine işbu davanın açıldığı; İdare Mahkemesince sendika temsilcisinin Yüksek Disiplin Kuruluna çağrılmadığı gerekçesiyle 21/03/2019 tarihli dava konusu işlemin iptaline karar verildiği; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi (... tarih ve E:..., K:...) kararıyla da, "dava konusu işlemin tesis edilmesine esas teşkil eden ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E...., K.... sayılı iptal kararının gerekçesinin hukuki varlığının, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı istinaf başvurularının gerekçeli olarak reddi kararıyla sona erdiğinden bahisle 21/03/2019 tarihli dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle istinaf başvurularının gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de; Danıştay Onikinci Dairesinin 04/06/2024 tarih ve E:2021/2798, K:2024/2873 sayılı kararıyla, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verildiğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi (... tarih ve E:..., K:...) kararının hukuki dayanağının kalmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda, "dava konusu Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Encümeninin (Yüksek Disiplin Kurulu sıfatıyla) ...tarih ve ... sayılı kararının tesis edilmesine esas teşkil eden ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E...., K... sayılı iptal kararının gerekçesinin hukuki varlığının sona erdiği" gerekçesiyle verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm mali ve sosyal haklarının davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idarelere ayrı ayrı olmak üzere iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 04/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.