Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/2840 · K. 2024/16747

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2021/2840 E.  ,  2024/16747 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2021/2840 Karar No : 2024/16747 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Üniversitesi Rektörlüğü / ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Iğdır Üniversitesi Rektörlüğü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar davacının 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun esaslarına göre, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirildiğinden bahisle kamu görevinden çıkarılmasına karar verilmiş ise de, hakkında yapılan idarî soruşturma kapsamında ilgili kurumlardan temin edilen bilgiler ışığında Asya Katılım Bankası (Bank Asya) A.Ş.'de hesap varlığı ile hesap hareketine rastlanmadığı, FETÖ/PDY'ye müzahir dernek, sendika, federasyon ve konfederasyonlara üyeliğinin bulunmadığı, yine çocukları aynı terör örgütüne bağlı okullara yollamadığının ortaya konması, ayrıca hakkındaki kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının olduğuna dair yeterli ve somut bir delilin olmadığının belirlenmiş olması karşısında davacının kamu görevinden çıkarılmasına dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idare tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği, davacının darbeden önce FETÖ mensupları ile birlikte hareket ettiği, örgütün amaçları doğrultusunda faaliyette bulunduğu ve bu hususun yargı kararları ve resmi evraklarla delillendirildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği savunulmaktadır. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY ve İLGİLİ MEVZUAT: Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır. Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir. MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 121. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı’nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından, 23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinde yargı mensupları ile bu meslekten sayılanlardan; 4. maddesinde ise bunlar dışındaki tüm kamu personelinden (işçiler dâhil) “terör örgütlerine veya MGK’ca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara” üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlerin meslekten veya kamu görevinden çıkarılmalarına karar verileceği düzenlenmiştir. Davacı, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi uyarınca tesis edilen Iğdır Üniversitesi Rektörlüğü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile kamu görevinden çıkarılmıştır. Bunun üzerine, söz konusu kararın iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. Diğer yandan, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üyelik suçundan açılan adli soruşturma sonucunda Iğdır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarih ve Soruşturma No:..., Karar No:... sayılı kararıyla kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ve anılan kararın kesinleştiği anlaşılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 667 sayılı KHK'nın 4. maddesi uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin, “kamu görevinden çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir. AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından Anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28). Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, kamu görevlilerinin devlete sadakat yükümlülüğünü yitirildiğini ortaya koyan ve bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Yukarıda yer verilen yapılara üyelik ve mensubiyet olmasa da bu yapılara iltisaklı veya bunlarla irtibatlı bulunulması hâli de anılan tedbirin uygulanabilmesi için yeterlidir. Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır. Dosyada mevcut bulunan bilgi ve belgeler ile davacı hakkındaki tanık ifadelerinin ve Iğdır Üniversitesi Yönetim Kurulu Kararının birlikte incelenmesinden; söz konusu Iğdır Üniversitesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... numaralı kararında; "...1- ) ...’İN hizmet belgesi incelendiğinde; meslek lisesi mezun olduktan sonra FETÖ’nün stratejik olarak önem verdiği ve örgüt üyelerini öncelikle yerleştirmek istediği ve önemli oranda üyesini yerleştirmeyi başardığı TSK bünyesinde ilk olarak 2000 yılında işe başladığı ve kamuya bu şekilde girdiği(Ek-l), 2- ) İlgilinin 2009 yılında Iğdır Üniversitesine geçtiği ve 657 Sayılı DMK kapsamında memur olarak başladığı ve kadro değişikliği ile teknisyen kadrosuna geçtiği, halen Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı bünyesinde teknisyen kadrosunun olduğu ve çalışmaya devam ettiği, 3- ) ... hakkında FETÖ’den halen tutuklu olduğu anlaşılan ve kurumumuzdan ihraç edilen eski personeller(... ile aynı Daire Başkanlığında birlikte çalışmış olan C.A. tutuklu bulunduğu Ceza-İnfaz Kurumuna vermiş olduğu 05/09/2017 tarihli dilekçe ile ilgili şahsın dönemin Iğdır il imamı olan H.B.’un eşini okula kendi arabası ile getirip götürdüğünü yazılı olarak beyan etmiş ve ihbarda bulunmuş) ile kurum çalışanlarından bir kısmının kripto FETÖ’cü olduğunu ihbar etmeleri üzerine ilgili hakkında 667 S. KHK kapsamında idari soruşturma açıldığı ve açığa alındığı anlaşılmıştır.(Ek-2/a,b) 4- ) Soruşturulan şahsın çalışma arkadaşları soruşturma komisyonunca yeminli tanık olarak dinlenmiştir. *Tanıklardan; K.K.(Halen ... ... Nolu Şube Başkanı ve eski ... Daire Başkan Vekili ve çalışma arkadaşı) yeminli ifadesinde özet olarak(Ek-3); ... ile 1 yıl aynı birimde birlikte çalıştığını, 2013-2014 tarihleri arasında Mühendislik Fakültesi Sekreteri olarak çalıştığı dönemde ...’in FETÖ’nün İğdır İl İmamı olduğu anlaşılan H.B.’un Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği bölümünde yüksek lisans yapan eşini (Ek-4, bahsi geçen il B.B.’un öğrenci durum belgesi öğrenci işleri daire başkanlığından resen temin edilerek dosya içine alındı) 5-6 kez getirip götürdüğünü gördüğünü, kimdir diye sorduğunda ise “bu bizim genel müdürün eşidir” diye cevap verdiğini, Iğdır’da genel Müdürün ne işi ver diye sorduğunda ise “FEM dershane gurubunun Genel Müdürüdür” diye cevap verdiğini, aynı dönmede ...’i FETÖ İğdır il imamı olduğu sonradan anlaşılan H.B.’la çarşıda gezerken gördüğünü, yine aynı dönemde kendisini zaman gazetesine abone etmeye çalıştığını, ...’in 2015 yılı sonuna kadar FETÖ ile ilişkisinin devam ettiğini, ilgilinin birlikte çalıştığı dönem 3 ayrı telefon taşıdığını, Üniversitemizden FETÖ’den ihraç edilen (Ek-5, KHK ile ihraç edilen ilgili personel listesi) ve bir kısmı tutuklu olan “M.A., Ö.Y., O.B. ve C.I. ile görüştüğünü” bildiğini ve gördüğünü, soruşturulan şahsın 15 Temmuz Darbe girişimden 15-20 gün önce arıza takip ve tamiri için giden iki personelimize (Ş.G. ve E.K.) “göreceksiniz Bilgi İşlem Daire Başkanlığına yakın bir zamanda müdür olarak geri döneceğim” dediğini (Ek-6/a ve b), ilgili personelin yeminli tanık beyanları), ...’in FETÖ örgütü kripto elmanı olduğunu beyan etmiştir... *Tanık E.K.(...-Kurumuzda taşeron personeli olarak çalışıyor) yeminli beyanında özet olarak(Ek-6/a); Soruşturulan kişi hakkında FETÖ kapsamında bildiği ve gördüğü bir şey olmadığını ancak 15 Temmuz Darbe girişimden yaklaşık 15-20 gün önce teknisyen Ş.G. ile birlikte ...’in odasına arıza tamiri için gittiğimizde bize “çok yakında göreceksiniz Bilgi İşlem Daire Başkanlığınıza müdür olarak tekrar döneceğim” dediğini beyan etmiştir. *Tanık Ş.G. ...-Kurumuzda taşeron personeli olarak çalışıyor) yeminli beyanında özet olarak(Ek-6/b); Soruşturulan kişi hakkında FETÖ kapsamında bildiği ve gördüğü bir şey olmadığını ancak 15 Temmuz Darbe girişimden yaklaşık 15-20 gün önce teknisyen E.K. ile birlikte ...’in odasına arıza tamiri için gittiğimizde bize “çok yakında Bilgi İşlem Daire Başkanlığınıza müdür olarak tekrar döneceğim” dediğini beyan etmiştir. *Tanık S.Ç.(Kurumuzda ...) yeminli beyanında özet olarak(Ek-8/a,b); Üniversitenin Karaağaç kampüsünde bulunan kantini 2013 yılında işlettiğini, ...’in dershanelerin kapatılması konusunda “devlet yanlış yapıyor, cemaatle boşu boşuna uğraşıyor, devlet bunun altından kalkamaz, cemaat çok güçlü, Fetullah GÜLEN büyük bir zat, muhterem bir zat, ona haksızlık yapılıyor” dediğini duyduğunu beyan etmiştir... 6- ) Iğdır Üniversitesi Genel Sekreteri kadrosunda çalışan A.K.’un (Ek- 10) 25/09/2017 dilekçesinde (yukarıda belirtilen konulara ek olarak); FETÖ ile irtibatı olduğu gerekçesi ile KHK ile kapatılan dernek yönetici olan ve halen tutuklu ve FETÖ’den ihraç edilen Ö.T.’ın(672 KHK Liste I 320. Sıra) Aile ve Sosyal Politikalar il Müdürü olduğu dönemde ...’in FETÖ’cü müdürün iltibası ve yardımı ile yasal olmamasına rağmen(memur olarak çalışırken aynı zamanda ticari iş yapmış) ilgili müdürlüğün kamera işlerini yaptığını beyan etmiştir. (Ek-10) Iğdır Üniversitesi Genel Sekreteri A.K. (dosyada mevcut) 25/09/2017 dilekçesinde devamla; ...’in FETÖ mensupları ile birlikte hareket ettiğini, 2014 yılında Iğdır Cumhuriyet Savcısı olan ve FETÖ nedeniyle 20/12/2016 tarihinde HSYK kararı ile ihraç edilen ve halen tutuklu olduğu anlaşılan eski FETÖ’cü savcı H.E.(125...) tarafından başlatılan ... nolu soruşturmada FETÖ’cülerin tanığı olduğu, ...’in ihraç edilen FETÖ’cü savcıya vermiş olduğu 09/07/2014 tarihli ifade de(dosya eklendi); FETÖ’cü olduğu bilinen ve 2012 yılında Iğdır Üniversitesinde FETÖ’nün Rektör adayı olan V.Ç. ile A.Y.(fetö’den ihraç), H.Z.(fetö’den ihraç) Iğdır Üniversitesi rektörlüğünce haksız olarak görevlerinden uzaklaştırıldığını beyan etmiş ve örgüt üyelerini koruyucu ve kollayıcı beyanda bulunduğu, örgüt üyeleri ile birlikte hareket ettiği anlaşılmıştır. (Ek-1 l/a,b,c,d)..." tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği görülmüştür. Bu durumda, davacının örgüt içerisinde yer aldığına ve diğer hususlara yönelik tanık ifadelerinin, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakının varlığına kanaat getirilmesine yeterli düzeyde tespitler olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla dava konusu işlemin iptali ile davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne; 2. Dava konusu işlemin iptali ile davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 31/10/2024 tarihinde oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.