Danıştay Onuncu Dairesi · E. 2021/3580 · K. 2024/6182

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/3580 E.  ,  2024/6182 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2021/3580 Karar No : 2024/6182 KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Turizm San. ve Tic. A.Ş. 2- ... Seyahat Acentası Temsilen ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_ÖZETİ : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 30/12/2020 tarih ve E:2015/1278, K:2020/7204 sayılı kararının; davalı idare tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından, 3125 sayılı A Grubu Seyahat Acentası Belgesinin iptaline ilişkin .. tarih ve ... sayılı Bakanlık makamı onay kararı ile bu kararın kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine dair kararın, iptal edilen 3125 sayılı A Grubu Seyahat acentası belgesinin ...'a devrinin sağlanması ve bu işlemin tesisinden sonra seyahat acentası belgesinin tüzel kişiliğe devri ya da tüzel kişilikle birleşmek için süre verilmesi yönündeki talebin reddine ilişkin Bakanlık kararının ve ... İdare Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı iptal kararından dolayı belgeye istinaden yatırılan bedelin işlem tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte hesaplanarak çıkan teminatın hesaplarına yatırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik kararın iptalleri istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirketin kayıtlı adresinde bulunmadığı, anılan adreste başka bir firmanın faaliyet gösterdiği, adres değişikliği talebinde bulunmakla birlikte 15 günlük süre içerisinde adres değişikliğine ilişkin mevzuatta öngörülen süreci tamamlamadığı, 30 günlük süre içerisinde idarece istenen teminat bedelinin yatırılmadığının açık olduğu, bu nedenle davacı şirkete ait seyahat acentası işletmesi belgesinin, 1618 sayılı Kanun'un seyahat acentası işletmesi belgesinin iptaline ilişkin 27/b-2 maddesindeki "seyahat acentasının belge almaya esas niteliklerini kaybettiğinin veya bu Kanun'da yer almayan faaliyetlerde bulunduğunun tespiti", 27/b-3 maddesindeki "Bu Kanunun 10 uncu maddesinin (b) veya (e) bendini ihlal eden bir fiilin tespiti halinde" hükümleri uyarınca iptal edilmesi ve bu kararın kaldırılması talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, bununla birlikte dava konusu edilen diğer kararlarda da hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Davacıların başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyiz isteminin kabulüne, mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. KARAR_DÜZELTME TALEP_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı firmanın tasfiye olduğu ve ticaret sicilinden terkin edildiği, bu nedenle ehliyetini kaybettiği, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu, karar düzeltme isteminin kabul edilerek mahkeme kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 30/12/2020 tarih ve E:2015/1278, K:2020/7204 sayılı kararı kaldırılarak davacıların temyiz istemi yeniden incelendi: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava, A Grubu Seyahat Acentası Belgesinin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bakanlık makamı onay kararı ile bu kararın kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine dair kararın iptali ve iptal edilen 3125 sayılı A Grubu Seyahat acentası belgesinin ...'a devrinin sağlanması ve bu işlemin tesisinden sonra seyahat acentası belgesinin tüzel kişiliğe devri ya da tüzel kişilikle birleşmek için süre verilmesi yönündeki talebin reddine ilişkin Bakanlık kararının iptali ile ... İdare Mahkemesinin E..., K... sayılı iptal kararından dolayı belgeye istinaden yatırılan bedelin işlem tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte hesaplanarak çıkan teminatın hesaplarına yatırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik kararın iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu'nun 7. maddesinde seyahat acentaları ve şubelerinin, işyerlerinden seyahat acentalığı hizmetleri dışında faydalanamayacakları hüküm altına alınmış, 8. maddesinde seyahat acentası sahibinin haiz olması gereken nitelikler düzenlenmiş; "Seyahat acentalarının yükümlülükleri" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde "Şubeleri de dahil olmak üzere adres değişikliklerini değişiklik yapılmadan en az on gün önce Bakanlığa bildirmek", (e) bendinde "Müşterileri ile biletlerini satacakları ulaştırma müesseselerine sunacakları hizmetler ve sigorta limiti kapsamındaki yükümlülükler hariç olmak üzere tüm seyahat acentalığı işlemlerinden doğacak yükümlülüklerini yerine getirmek, karşılığı olmak ve bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde Bakanlıkça paraya çevrilerek ilgililere ödeme yapılmak üzere seyahat acentasının grubuna göre asgari beşbin Yeni Türk Lirası azami otuzbin Yeni Türk Lirası arasında Bakanlıkça belirlenecek teminatı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 34 üncü maddesinde belirtilen değerler üzerinden vermek ve teminatın eksilmesi halinde, otuz gün içerisinde tamamlamak." seyahat acentalarının uymakla yükümlü oldukları hususlar arasında sayılmış; 17. maddesinde de "Seyahat acentalarının sahipleri, tüzel kişilerde yönetim kurulu adına yetkili yöneticiler, dilekçelerinde yazılan ve işletme belgelerinde söz konusu olan hususlarda, meydana gelen değişiklikleri, oluşundan itibaren 30 gün içinde Bakanlığa yazı ile bildirirler." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "İdari para cezaları ve belge iptali" başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin 2 nolu alt bendinde; bu Kanun'un 7, 17, 19 veya 21. maddelerinden birinin veya 10. maddesinin 1. fıkrasının (c), (ç) veya (d) bentlerinden birinin ihlâlinin tespiti halinde bin Yeni Türk Lirası idari para cezası uygulanacağı; (b) bendinin 2 numaralı alt bendinde yer alan seyahat acentasının belge almaya esas niteliklerini kaybettiğinin veya bu Kanun'da yer almayan faaliyetlerde bulunduğunun tespiti hâlinde, ve (b) bendinin 3 nolu alt bendinde yer alan; Bu Kanunun 10 uncu maddesinin (b) veya (e) bendini ihlal eden bir fiilin tespiti halinde ise seyahat acentası işletmesi belgesinin iptal edileceği hükme bağlanmıştır. Seyahat Acentaları Yönetmeliği'nin 36. maddesinde; "1) Seyahat Acentası, belge almaya esas niteliklerini sürekli korumak zorundadır. 2) Seyahat acentasının şubeleri de dahil olmak üzere belgedeki adresinde veya adres değişikliği talebinde bulunması halinde yeni adresinde faaliyet göstermediğinin Bakanlık veya TÜRSAB'ca tespiti, belge almaya esas niteliklerini kaybettiğini gösterir." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, A grubu seyahat acentası işletme belgesi sahibi olan davacı şirket tarafından, 21/09/2000 tarihli dilekçeyle davalı idareye başvurularak, şirketlerinin sahip olduğu A grubu ... Seyahat Acentasına ait işletme belgesini ... adlı kişiye devretmelerine izin verilmesinin istenildiği, bu yazıda, işletme belgesini devralacak kişinin adının ve Antalya ilindeki adresinin yazılmış olduğu, davalı idarenin, devir talebinin değerlendirilmesi için bazı belgeleri istediği 03/10/2000 tarihli yazının, bu adrese gönderildiği, anılan adresten ayrılınmış olması nedeniyle yazının tebliğ edilemediği, bunun üzerine, davalı Bakanlığın 31/05/2001 tarihli yazısıyla, ... Seyahat Acentasına ait işletme belgesinde belirtilen adreste denetim yapılmasının İl Turizm Müdürlüğü ve TÜRSAB'tan istenildiği, acentanın belirtilen adreste bulunmadığının tespit edilmesi ve Antalya'da belirtilen adreste faaliyetine rastlanmadığının 19/09/2001 ve 21/09/2001 tarihli yazılarla Bakanlığa bildirilmesi üzerine, ... tarih ve ... sayılı işlemle 1618 sayılı Kanun'un 17. maddesine dayanılarak işletme belgesinin iptal edilmesi üzerine açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; daha önce Turizm Bakanlığı İşletmeler Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısının ... Seyahat Acentasının Taksim/İstanbul ilinde bulunan adresine gönderilerek; seyahat acentasının yurtdışından getirdiği 80.500 ABD Dolarının acentanın döviz kayıtlarına işlendiği ve yeni değerlendirme süresinin 31/12/2000-31/12/2002 tarihleri olarak belirlendiğinin bildirildiği, dolayısıyla ...-Seyahat Acentasının İstanbul adresinin, acentanın Antalya ilindeki adresinde denetim yapılmasının istenilmesinden, acentaların bulunamamasından ve dava konusu işlemin tesis edilmesinden önce de davalı idarece bilindiği, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan hükümlere göre, adresini değiştirdiği halde, bu durumu bildirmeyen davacı acentaya 1618 sayılı Yasanın 27/b maddesi uyarınca "ihtar" cezası verilebilmesi mümkün iken, ihtar cezası verilmeden doğrudan işletme belgesinin iptali yaptırımının uygulanmasına imkan verebilecek herhangi bir yasal düzenleme de yokken, işletme belgesinin iptali yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine davalı idare tarafından, iptaline karar verilen işletme belgesinin ... tarih ve ... sayılı olur ile ihyasına karar verildiği, 05/02/2013 tarihli yazıyla davacı şirketten; yazının tebliğinden itibaren 30 gün içinde 7.000,00 TL'lik teminatın yatırılması, yine tebliğden itibaren 15 gün içinde adres değişikliğine ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istendiği, bu yazının Seyahat Acentasının Taksim/İstanbul ilinde bulunan adresine gönderildiği, işyeri adresi olarak kayıtlara geçen "... Caddesi ... No: ... Taksim/İSTANBUL" adresine tebliğ edilemediğinden 14/02/2013 tarihinde iade edildiği, davalı idare tarafından ise aynı adreste 28/02/2013 tarihinde denetim yapıldığı, yapılan denetimlerde davacı şirketin bulunmadığı, "..." adlı firmanın olduğunun tespit edildiği, TÜRSAB Başkanlığından alınan ... tarih ve ... sayılı yazıda davacı şirketin "... Caddesi, No:... Şişli/İSTANBUL" adresine taşınma talebinin bulunduğunun 01/03/2013 tarihli dilekçe ile bildirildiği, 05/02/2013 tarihli işletme belgesinin ihyasına ilişkin yazının 28/03/2013 tarihinde davacı şirket vekiline tebliğ edildiği, davalı idare tarafından ise 15 günlük süresi içerisinde gerekli işlemlerin tamamlanmadığı, bununla birlikte daha önce davalı idarece yatırılması istenilen 7.000,00 TL'lik teminat bedelinin davacı şirket tarafından yatırılmadığı, söz konusu tespitlere istinaden 1618 sayılı Kanun'un 27/b-2,3 maddeleri uyarınca davacı şirkete ait seyahat acentası işletme belgesinin yeniden iptal edildiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından, davacı şirketin kayıtlı adresinde bulunmadığı, anılan adreste başka bir firmanın faaliyet gösterdiği, adres değişikliği talebinde bulunmakla birlikte 15 günlük süre içerisinde adres değişikliğine ilişkin mevzuatta öngörülen süreci tamamlamadığı, 30 günlük süre içerisinde idarece istenen teminat bedelinin yatırılmadığı gerekçeleri ile işletme belgesinin iptaline karar verilmiş ise de, iptaline karar verilen işletme belgesinin ... tarih ve ... sayılı olur ile ihyasına karar verildiği, işletme belgesinin ihya edildiğine ve 30 gün içinde 7.000 TL'lik teminatın yatırılması, yine tebliğden itibaren 15 gün içinde adres değişikliğine ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi istemine ilişkin yazının davacıya tebliğ edilemediği, davacı vekiline 28/03/2013 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından ise 28/02/2013 tarihli dilekçesi ile yazının tebliğinden önce bildirimde bulunulduğu anlaşıldığından davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmemiştir. Öte yandan, davacının daha önce yatırdığı teminat mektubunun, işletme belgesinin iptal edilmesi nedeniyle 26/12/2002 yılında nakde çevrildiği, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla işletme belgesinin iptali yolundaki işlemin iptal edildiği ve bu kararın Danıştay Onuncu Dairesince onanarak kesinleştiği dikkate alınarak daha önce yatırılan teminata el konulması yönündeki işlem ile A grubu seyahat acentası belgesinin ... Turizm'e devrinin sağlanması ve bu işlemin tesisinden sonra seyahat acentası belgesinin tüzel kişiliğe devri ya da tüzel kişilikle birleşmek için süre verilmesi yönündeki talebin reddine dair işlem yönünden de Mahkemece yapılacak araştırma sonucu yeniden bir karar verilmesi gerektiği tabiidir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz istemlerinin KABULÜNE, 2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 11/12/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.