Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/4464 · K. 2024/1947

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/4464 E.  ,  2024/1947 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/4464 Karar No : 2024/1947 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Çerkezköy Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli eğitmen olarak görev yapan davacının; Hizmet Sözleşmesinin 4. maddesindeki ve 13. maddesinin (b) bendindeki şartlara ve kurallara uymadığından bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca 2019 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda, davacının sözleşmesinin feshedilmesine dayanak olarak gösterilen çalışma saatlerine uymadığının tutulan tutanaklar ile sabit olduğu; ... Müdür Vekili ile davacı arasındaki whatsapp kayıtları incelendiğinde, söz konusu tutanakların davacıya tebliği amacıyla çağrıldığı ancak davacının gelmediği, dolayısıyla davacının gelmemesi sebebiyle tutanakların tebliğ edilemediği, davacının mesaiye uyması ve görevini yerine getirmesi konusunda uyarıldığı dikkate alındığında; mesaiye riayet etmeme fiilini alışkanlık haline getirdiği, mesai saatlerine uymayarak sözleşme görev tanımında belirtilen sorumluklarını yerine getirmediği dikkate alındığında, davacı hakkında Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca tesis edilen sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; uyuşmazlıkta, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelere bakıldığında; davacı hakkında tutulan 07/11/2018, 09/11/2018 ve 12/11/2018 tarihli tutanaklar dışında iki bidon ile birkaç koliyi içerir fotoğraf ve davacı ile tutanakları tutan ... Müdür Vekili arasında geçen whatsapp yazışmasına ilişkin ekran görüntüsünün sunulduğu, bunlar haricinde ilgili tutanaklarda yer alan hususların doğruluğunu ispatlar herhangi bir bilgi ve belgenin sunulamadığı, ilgili ekran görüntüsüne bakıldığında ise davacının Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne çağrıldığı, davacının ise gelemeyeceği yönünde cevap verdiği; söz konusu yazışmanın davacının göreve gitmediğini ya da hakkında tutulan tutanağı almayı kabul etmediğini göstermeyeceği; zira tutulan tutanaklarda davacının müdürlük binasında değil spor kompleksinde görevli olduğunun belirtildiği ve yazışmada davacıya neden müdürlük binasına çağrıldığının belirtilmediği görülmüş olup; bu durumda, davacı hakkındaki iddialara ilişkin yeterli araştırma ve inceleme yapılmaksızın sadece ... Müdür Vekili tarafından düzenlenip imzalanan tutanaklara istinaden davacının sözleşme hükümlerine aykırı davranışları olduğundan bahisle, tesis edilen sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden (25/01/2019) itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının, Hizmet Sözleşmesinin 13. maddesine aykırı davrandığının tutulan tutanaklar ile sabit olduğu; sözleşmeye aykırı davranış nedeniyle sözleşmenin yenilenmediği; davacının yerine istihdam yapılmadığı gibi pozisyonuna da ihtiyaç kalmadığı; dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işleme dayanak alınan ve hakkında tutulan tutanaklarla ilgili olarak kendisine bir tebliğ veya bildirim yapılmadığı, tebliğ edilmeye çalışıldığı hususunda da dosyaya bir bilgi ve belge sunulmadığı; tutanakların asılsız ve soyut kanaatten ibaret olduğu, tutanakların bir bulgu içermediği, 07/11/2018 tarihinde sorumlu müdürün bilgisi dahilinde bankaya gittiği, tutanaklara sonradan ekleme yapıldığı ve evrak sistemine girilmediği, whatsapp yazışmalarının tek başına delil olmayacağı ve söz konusu mesajda konuyla ilgili bir bilgilendirmede yapılmadığı, dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Tekirdağ ili, Çerkezköy Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli eğitmen olarak görev yapan davacının; Hizmet Sözleşmesinin 4. maddesindeki ve 13. maddesinin (b) bendindeki şartlara ve kurallara uymadığından bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca 2019 yılı için sözleşmesinin yenilenmeyeceğinin ... tarih ve ... sayılı işlemle davacıya bildirilmesi üzerine, bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında, "...Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz..." kuralı; beşinci fıkrasında, "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır..." kuralı yer almıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, sözleşmeli personel istihdamını düzenleyen 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde, "...Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri ... Cumhurbaşkanınca belirlenir. ..." kuralına yer verilmiştir. Söz konusu düzenlemeye istinaden 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde; "(Ek:22/11/2010-2010/1169) Personelin; a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi, ç) Hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması, (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarih ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.) d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması, f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması, hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir. Personel; kendi isteği ile bir ay önceden haber vermek koşuluyla veya Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. Hizmet sözleşmesi, ölüm ve 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sayılan hallerde kendiliğinden sona erer." düzenlemeleri yer almıştır. Öte yandan, davacı ile davalı idare arasında imzalanan ve 01/01/2018-31/12/2018 dönemini kapsayan Hizmet Sözleşmesinin 4. maddesinde, "Sözleşmeli personel çalışma gün ve saati olarak kurumda çalışan devlet memurları için belirlenmiş olan çalışma gün ve saatlerine uymak zorundadır." kuralına; 13. maddesinin (b) bendinde de, "Bu sözleşme hükümlerine, 5393 sayılı Belediye Kanunu'na ve tabi olduğu diğer mevzuat hükümlerine aykırı davranışı tespit edilen sözleşmeli personele Kurum tarafından gerekçesi ile birlikte bu durumu yazılı olarak tebliğ edilir. Tebligatta belirtilecek günden geçerli olmak üzere sözleşme kendiliğinden sona erer." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinde; çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında sözleşmeli personel çalıştırılmasına imkan sağlanmış ve bu personel hakkında 5393 sayılı Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine göre istihdam edilen sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. 657 sayılı Kanun'nun sözleşmeli personel istihdamını düzenleyen 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde de, sözleşmeli personelin ücretleri, izinleri, sözleşme fesih halleri ve diğer hususların ise Cumhurbaşkanı (Bakanlar Kurulu) kararıyla düzenlenmesi öngörülmüştür. Söz konusu düzenlemeyle verilen yetkiye istinaden 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile de sözleşmeli personelin ücretleri ve izinleri, sözleşme fesih halleri ve diğer hususlar ayrıntılı bir biçimde düzenlenmiş olup; anılan Esaslar'ın Ek 6. maddesinde de, personelin sözleşmesinin hangi hallerde feshedileceği sayma yoluyla tek tek belirlenmiştir. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendiyle, "hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması" sözleşme fesih hallerinden birisi olarak kabul edilmiştir. Bununla birlikte; söz konusu (ç) bendinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarih ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararıyla; "...uyuşmazlık konusu düzenlemede; personelin hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması halinde ilgilinin sözleşmesinin idare tarafından tek taraflı olarak feshedileceği düzenlenmiş ise de; sözleşmede belirtilen koşullar arasında -fiil ve hallerin ağırlığı yönünden- herhangi bir ayrım yapılmadan tüm ihlal hallerinin sözleşme feshi nedeni olarak düzenlenmesi (ölçülülük); ... yöneticilere tanınan yetkinin aynı ve benzer olay ve durumlarda, aynı doğrultuda ve aynı işlemleri ortaya koyacak şekilde kullanılmasını sağlayacak ölçütler içermemesi (nesnellik-eşitlik), uyarıya rağmen koşullara uymama halinin aynı nitelikte eylem için mi, yoksa farklı nitelikte eylem için mi düzenlendiğinin tereddütsüz ortaya konulamaması (netlik), iptali istenen düzenlemenin farklı uygulamalara ve kararlara neden olabilecek nitelikte olması; bir diğer ifade ile dava konusu düzenlemenin idarenin genel, eşit ve objektif işlem tesis etme yükümlülüğünden uzaklaşmasına yol açabilecek nitelikte olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu düzenlemede hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı..." gerekçesiyle (ç) bendinin iptaline karar verilmiş; anılan karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/12/2017 tarih ve E:2015/1889, K:2017/4349 sayılı kararıyla onanmış ve karar düzeltme istemi de aynı Kurulun 17/04/2019 tarih ve E:2018/1858, K:2019/1810 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Uyuşmazlık konusu olayda, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davalı idarede sözleşmeli eğitmen olarak görev yapan davacının, Hizmet Sözleşmesinin 4. maddesindeki ve 13. maddesinin (b) bendindeki şartlara ve kurallara uymadığından bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendindeki düzenlemeye dayanılarak 2019 yılı için davacının sözleşmesinin yenilenmediği anlaşılmaktadır. Buna göre, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin göndermede bulunduğu 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendiyle, personelin sözleşmesinin hangi hallerde feshedileceğinin Cumhurbaşkanı kararıyla düzenlenmesinin öngörüldüğü; Cumhurbaşkanı (Bakanlar Kurulu) kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesiyle de sözleşme fesih hallerinin tek tek belirlendiği; her ne kadar söz konusu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde, "hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması" durumunda sözleşmenin idare tarafından feshedileceği belirtilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin yargı kararıyla iptal edildiği, davacının sözleşmesinin de iptal edilen bu düzenlemeye dayanılarak yenilenmediği dikkate alındığında; yargı kararıyla iptal edilen ve hukuk aleminde yer almayan düzenlemeye istinaden tesis edilen dava konusu işlemde üst hukuk normlarına ve hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu durumda, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden (25/01/2019) itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden (25/01/2019) itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının davalı idareye iadesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 18/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.