Danıştay Onuncu Dairesi · E. 2021/4546 · K. 2024/3557

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/4546 E.  ,  2024/3557 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2021/4546 Karar No : 2024/3557 KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACILAR) : Kendi adına asaleten ...'e velayeten ... VEKİLİ : Av. ... KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMLERİN_KONUSU :... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının düzeltilerek onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 15/06/2020 tarih ve E:2019/7694, K:2020/1960 sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılardan ...'ün Kartal Devlet Hastanesinde gerçekleştirilen doğumunun, anılan hastane personelinin kusur ve hatası nedeniyle travmatik olarak gerçekleştirildiği ve bu nedenle ...'ün normal gelişim gösteremediğinden bahisle meydana gelen zarara karşılık toplam 310.000,00 TL (miktar artırım dilekçesi ile artırılarak 1.279.984,03 TL) maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın doğum tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 28/09/2016 tarih ve E:2016/2483, K:2016/4672 sayılı bozma kararına uyularak bozulan kısım yönünden davanın incelenmesi neticesinde, bakıcı giderine yönelik maddi tazminat isteminin kabulüne karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Taraflarca yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince verilen 15/06/2020 tarih ve E:2019/7694, K:2020/1960 sayılı kararla, dava dilekçesi ile talep edilen iş gücü kaybından kaynaklı tazminat yönünden dava tarihi olan 20/10/2005 tarihinden, miktar arttırım dilekçesi ile artırılan kısım yönünden ise söz konusu dilekçenin kayda girdiği tarih olan 24/02/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği ve kararın manevi tazminat yönünden hükmedilen vekalet ücretine yönelik kısmının Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 28/09/2016 tarih ve E:2016/2483, K:2016/4672 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiş olmasına rağmen, temyize konu kararda sehven bu hususta yeniden hüküm kurulduğunun görüldüğü gerekçeleriyle İdare Mahkemesi kararının işletilecek faiz başlangıç tarihleri ve hükmedilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. KARAR DÜZELTME TALEP_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, bakıcı giderinin hesaplanmasına yönelik olarak bozma kararında yer verilen hesaplama yönteminin hukuki dayanağının olmadığı, hakkaniyete aykırı olduğu, mülkiyet hakkını ihlal ettiği, miktar artırım dilekçesi ile artırılan tazminat miktarı için miktar artırım dilekçesinin kayda girdiği tarihten itibaren faiz işletilmesinin ve her takvim yılı başında ve yıllık peşin olarak ödenecek bakıcı giderine yönelik hükmedilen vekâlet ücretinin maktu belirlenmesinin kanunlara aykırı olduğu iddia edilerek kararın düzeltilmesi istenilmektedir. Davalı idare tarafından, olayda hizmet kusurunun bulunmadığı, tazmin müessesesinin zenginleşme vasıtası olamayacağı, hükmedilen tazminat miktarının fahiş olduğu iddia edilerek kararın düzeltilmesi istenilmektedir. TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçelerinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 15/06/2020 tarih ve E:2019/7694, K:2020/1960 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : A) Temyize Konu Kararın Esasa İlişkin Kısmının İncelenmesi: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, hükmedilen bakıcı giderine işletilecek faizin başlangıç tarihine yönelik kısmı ile manevi tazminat yönünden hükmedilen vekâlet ücretine ilişkin kısmı dışında kalan kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. B) Temyize Konu Kararın, Hükmedilen Bakıcı Giderine İşletilecek Faizin Başlangıç Tarihine Yönelik Kısmının İncelenmesi: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen "Kararın bozulması" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise kararın düzelterek onanacağı hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir. Anılan Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanun'a Geçici 7. madde olarak, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir. Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır. Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırım suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır. Bu durumda; artırılan tazminat miktarı bakımından da, adli yargıda davanın açıldığı 24/02/2014 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğinden,...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasında yer alan "bakıcı giderine yönelik maddi tazminat isteminin kabulü ile olay tarihi ile kararımızın verildiği 2018 yılı arasında geçen süre için hesaplanan 175.983,90 TL bakıcı giderinin; 10.000 TL'lik kısmına ...Asliye Hukuk Mahkemesi'ne dava açma tarihi olan 20.10.2005 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle, 165.983,90TL'lik kısmına ise ıslah tarihi olan 24.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine" ibaresinin " 175.983,90 TL bakıcı giderinin adli yargıda dava açma tarihi olan 20/10/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir. C) Temyize Konu Kararın, Hükmedilen İş Gücü Kaybından Kaynaklı Tazminatın Miktar Artırım Dilekçesi ile Artırılan 255.127,56 TL'lik Kısmına İşletilecek Faizin Başlangıç Tarihine Yönelik Kısmının İncelenmesi: Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince verilen 28/09/2016 tarih ve E:2016/2483, K:2016/4672 sayılı bozma kararı üzerine, ...İdare Mahkemesince anılan bozma kararına uyularak verilen temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bakıcı giderine yönelik maddi tazminat isteminin kabulüne karar verilerek, "davacı ... için hükmedilen 555.127,56 TL iş gücü kaybından kaynaklanan maddi tazminat isteminin kabulü yönünde verilen karar kesinleştiğinden davanın bu kısmı yönünden yeniden hüküm kurulmasına gerek olmadığı" belirtilmiş olmakla birlikte, maddi tazminat kapsamındaki iş gücü kaybından kaynaklı tazminat olarak hesaplanan 555.127,56 TL ile dava açıldığı tarihte bu kapsamda talep edilen 300.000,00 TL arasındaki fark olan ve miktar artırım dilekçesi ile artırılan 255.127,56 TL'lik tutarın faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak hüküm kurulmadığı görülmüştür. Açıklanan nedenle; temyize konu İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına "iş gücü kaybından kaynaklı tazminatın miktar artırım dilekçesi ile artırılan 255.127,56 TL'lik kısmına adli yargıda dava açma tarihi olan 20/10/2005 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine" ibaresinin eklenmesi gerekmektedir. Ç) Temyize Konu Kararın, Manevi Tazminat Yönünden Hükmedilen Vekalet Ücretine İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam eden "Kararın bozulması" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında, temyiz incelenmesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlık ücreti" başlıklı 164. maddesi, 1. fıkrasında, "Avukatlık ücreti, avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblâğı veya değeri ifade eder."; "Avukatlık ücret tarifesinin hazırlanması" başlıklı 168. maddesi, 3. fıkrasında ise, "Avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır." hükümleri yer almaktadır. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararında, "hükmedilen 15.000,00 TL manevi tazminat miktarı üzerinden A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 1.800,00 TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine" yönünde hüküm kurulmuş ve kararın bu kısmı Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 28/09/2016 tarih ve E:2016/2483, K:2016/4672 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiş olmasına rağmen, temyize konu kararda sehven bu hususta yeniden hüküm kurulduğu görülmektedir. Bu nedenle, Mahkeme kararının hüküm fıkrasında yer alan, "hükmedilen 15.000,00 TL manevi tazminat miktarı üzerinden A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 1.800,00 TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine" ibaresinin hüküm fıkrasından çıkartılması gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların esasa yönelik temyiz istemlerinin REDDİNE, maddi tazminat tutarına işletilecek faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmına yönelik temyiz istemlerinin KABULÜNE, davalı idarenin esasa yönelik temyiz isteminin REDDİNE, vekalet ücretine yönelik temyiz isteminin KABULÜNE, 2. Davanın kabulüne ilişkin... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 01/10/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.