Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/491 · K. 2024/3795

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/491 E.  ,  2024/3795 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/491 Karar No : 2024/3795 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:...; K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Niğde ili, ... Asliye Ceza Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yapmakta iken davacının, hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; soruşturma raporu ve eklerinin bir bütün olarak değerlendirilmesinden; davacının, daha önce ... Asliye Ceza Mahkemesince yazılan müzekkereye istinaden bizzat teslim aldığı ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... ve E:... sayılı dosyasının emaneti olan 27 adet telefonu, ... Asliye Ceza Mahkemesince bilirkişi incelemesi yapılmak üzere gönderilmiş gibi göstermesine rağmen, telefonları Ankara Asliye Ceza Mahkemesine göndermeyerek fiilen uhdesinde tutmak suretiyle zimmet suçunu işlediği ve ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının, "zimmet" suçundan 1 yıl, 3 ay, 18 gün hapis cezası cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kararının itiraz edilmeksizin kesinleştiği, bu bağlamda davacının eyleminin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiili kapsamında kaldığı anlaşıldığından, davacının eylemine uyan disiplin cezası ile cezalandırılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, davacı tarafından, yetkili disiplin amiri olarak belirtilen yazı işleri müdürü tarafından yapılmış olan herhangi bir disiplin soruşturmasının bulunmadığı, disiplin amirince yürütülmesi gereken soruşturmanın üst disiplin amirince yürütüldüğü ve yine teklif edilmesi gereken cezanın üst disiplin amirince teklif edilmesi nedeniyle işlemin yetki unsuru yönünden sakat olduğu ileri sürülmüşse de; Adalet Bakanlığı Disiplin Kurulları ve Disiplin Âmirleri Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri dikkate alındığında, disiplin soruşturmasının disiplin amirince yürütüleceği gibi disiplin amirince görevlendirilecek bir muhakik tarafından da yapılabileceği, üst disiplin amirinin bu sıfatla haiz oldukları yetkilerini her derecedeki memur hakkında doğrudan kullanabileceği düzenlemesi dikkate alındığında, davacı hakkında yürütülen ilk disiplin soruşturmasında görevlendirilen muhakkik K.E'nin, hakkında soruşturma yapılan memura eşit bir görevde olduğu ve disiplin cezasının davacının yönetmeliğin ekinde yer alan üst disiplin amirince kararı almaya yetkili merci olan Niğde İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu'na sevkedildiği, dolayısıyla bu yönüyle yetkisiz merci tarafından disiplin soruşturması yapıldığı iddiasının yerinde olmadığı, ayrıca, teklif edilen cezaya ilişkin usulüne uygun savunma istenilmediği, hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının memuriyetten çıkarma cezasına esas alınmasının yasaya aykırı olduğu iddialarında da bulunulmuş ise de; Mahkemelerinin 04/10/2018 tarihli kararından sonraki süreçte Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 29/06/2018 tarihli yazısıyla davacının savunmasının istenilmesi sonrasında davacı vekilince 12/07/2018 tarihli savunmanın sunulduğu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 131. maddesinde de yer verilen memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmamasının ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği yönündeki mevzuat hükmü dikkate alındığında davacının bu yöndeki iddialarına da itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Usule ilişkin olarak; yetkili disiplin amiri tarafından yapılmış bir disiplin soruşturmasının bulunmadığı, yetki yönünden açıkça yasaya aykırılık bulunduğu, esas yönünden; kendisine isnat edilen fiilin cezasının kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirdiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacının ileri sürdüğü hususların kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Danıştay Beşinci Dairesince Dairemize devredilen dosya, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Ulukışla İlçe Emniyet Amirliğine gelen isimsiz ve imzasız ihbar mektubunda; ... Adliyesinde görevli olan davacının, adliyede bulunan, sağlam çalışır vaziyette olan telefonların imei numarasını Ulukışla'da faaliyet gösteren telefon şirketleriyle birlikte hareket ederek, telefonculardaki bozuk telefonların imeilerini değiştirip, adliyedeki telefonlara monte ettiği ve adliyede telefonculardan aldığı hurda telefonu yerine koyarak yeni telefonları kendisine mal edip zimmetine geçirdiğinin bildirilmesi üzerine telefon satıcısı C.A.'nın iş yerinde yapılan aramada; arkalarında 65, 66, 53, 54, 72 ve 74 ibareli etiketlerin bulunduğu ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasının emaneti olan ve bilirkişiye incelenmek üzere gönderilecek telefonların olduğunun tespit edildiği, davacının eşi A.E.'nin soruşturma işlemlerine başlandıktan sonra Niğde İl Emniyet Müdürlüğüne giderek evlerinde bulunan ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasının emaneti olan 27 adet telefonu görevlilere teslim ettiği, telefonların daha önceden ... Asliye Ceza Mahkemesince yazılan müzekkereye istinaden davacı tarafından bizzat teslim alındığı, telefonların ... Asliye Ceza Mahkemesince bilirkişi incelemesi yapılmak üzere gönderilmiş gibi gösterilmesine rağmen, telefonların ... Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmeyerek fiilen davacıda kaldığı, aldırılan bilirkişi raporuna göre 54 adet telefonun imei numarasının başka marka ve model cep telefonun kaçak olarak kullanıma açıldığının tespit edildiği iddialarıyla 21/12/2015 tarihinde davacı hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı, 07/01/2016 tarihli soruşturma raporu ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği; Asliye Ceza Mahkemesi Hakimince; davacının soruşturmaya konu eyleminin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendinde düzenlenen "Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak" kapsamında görüldüğü ve verilmesi gereken disiplin cezasının kademe ilerlemesinin durdurulması cezası olduğu belirtilerek aynı Kanun'un 126. maddesindeki düzenleme gereği kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının atamaya yetkili amir tarafından verileceği gerekçesiyle 07/01/2016 tarihli disiplin soruşturması kararı ile dosyanın Niğde Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığına gönderilmesine karar verildiği; ...tarih ve ... sayılı Niğde Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı kararıyla; disiplin amirinin teklifi uygun görülerek, soruşturma dosyasının iki yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası yönünden karar alınmak üzere Adalet Bakanlığı Disiplin Kuruluna tevdi edildiği, Disiplin Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararıyla; davacının disipline konu eyleminin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendi kapsamında değil, aynı Kanunun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde düzenlenen "Memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında değerlendirilebileceği belirtilerek dosyanın doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine karar verildiği, Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla; Adalet Bakanlığı Disiplin Kurulunca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, davacı hakkında yapılan ceza yargılaması sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "zimmet" suçundan 1 yıl, 3 ay, 18 gün hapis cezası cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği belirtilerek Danıştay Beşinci Dairesi'nin 03/01/2017 tarih ve E:2016/19188, K:2017/521 sayılı ve 09/01/2017 tarih ve E:2016/26380, K:2017/521 sayılı kararları doğrultusunda davacının Devlet memurluğundan çıkarılması yönünde Yüksek Disiplin Kuruluna teklifte bulunmak üzere soruşturma dosyasının atamaya yetkili amirin takdirine sunulmak üzere Personel Genel Müdürlüğüne tevdine karar verildiği, Personel Genel Müdürlüğünün, Bakan adına Müsteşar Yardımcısının 13/09/2017 tarihli Oluruyla; davacının fiilinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde düzenlenen "Memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" şeklinde oluştuğu anlaşıldığından, Devlet memurluğundan çıkarılma cezası yönünden değerlendirme yapılması için dosyanın Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine karar verildiği, Yüksek Disiplin Kurulunca; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 131. maddesinde yer alan "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez, Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü, dosyada mevcut tutanaklar, soruşturma raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına kararı verildiği; anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; "Uyuşmazlıkta, soruşturma dosyasının Yüksek Disiplin Kuruluna tevdiinden önce amirin devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi için teklifinin olmadığı, Disiplin Kurulunun yetkisi dışında dosyayı Yüksek Disiplin Kuruluna göndermesi ve Yüksek Disiplin Kurulunca, kanunda öngörülen yönteme aykırı olarak, amirin devlet memurluğundan çıkarma cezası yönünde teklifinin bulunup bulunmadığının bildirilmesi istemiyle dosyanın Personel Genel Müdürlüğününe gönderilmesi sonrasındaki teklif ile tesis edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir." gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf isteminin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla reddildiği, bu karar uyarınca davacının eyleminin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında kaldığı değerlendirilerek soruşturma dosyasının Yüksek Disiplin Kurulu'na gönderilmesine disiplin amirince 08/06/2018 tarihinde karar verildiği, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 01/11/2018 tarih ve 424 sayılı kararıyla davacının eyleminin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında kaldığı değerlendirilerek Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu olayda, ilk olarak Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan işlemin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiği, Mahkeme kararının gerekçeleri doğrultusunda Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacının yeniden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılması üzerine anılan işlemin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesince verilen iptal kararına karşı davalı idare tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı istinaf isteminin reddi yolundaki kararının, Dairemizin 26/09/2024 tarih ve E:2021/274, K:2024/3790 sayılı kararıyla; disiplin kurulunun kendi yetkisinde görmediği bir ceza ve bu cezaya dayanak olan fiile ilişkin dosyayı yetkili gördüğü disiplin amiri veya kurula göndermesinin, idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu yönündeki anayasa kuralının gereği olduğu, aksi düşüncenin, disiplin kurulunu, kendi yetkisinde görmediği bir ceza teklifi hakkında kabul veya ret yönünde bir karar vermesi sonucuna götüreceği, bu durumun da kabul veya ret şeklinde tesis edilen idari işlemin yetki bakımından hukuka aykırı olmasına neden olacağı, davacının eylemlerinin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunmak fiilini oluşturduğu gerekçesiyle, dosyanın Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usule aykırılık bulunmadığı, bu nedenle davanın esasının incelenerek bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır. Bu durumda; davacıya verilen ...tarih ve ... sayılı ilk Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile ilgili işleme karşı açılan davada, işin esası hakında bir karar verilecek olup, yetki yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle verilen iptal kararının uygulanması amacıyla tesis edilen ve iş bu davanın konusunu oluşturan ... tarih ve ... sayılı Devlet memurluğundan çıkarma cezasına ilişkin işlemin gerekçesinin ortadan kalkmış olduğu hususu dikkate alınarak ve ilk işlem ile ilgili açılan davanın sonucu gözetilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 26/09/2024 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Bölge İdare Mahkemesince verilen karar usul ve hukuka uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.