Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/516 · K. 2024/7868

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/516 E.  ,  2024/7868 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/516 Karar No : 2024/7868 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Organizasyon San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, adına kayıtlı ... plakalı aracın 2918 sayılı Trafik Kanunu'nun EK 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, 11.11.2019 tarihinde yapılan denetimde, davacıya ait aracın denetimde görevli memurlar tarafından durdurulduğu, "... plakalı aracın şöförüyüm. Araçtaki öğrencileri Kağıthane'den aldım. Güneşli'ye getirdim. Ücreti okul aylık olarak ödeme yapıyor. Aracın öğrenci taşımacılığı belgesi yoktur." şeklinde tutanak tutulduğu, söz konusu tutanağın araç sürücüsü tarafından imzalandığının görüldüğü, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını ve alınan izin belgesinin kapsamı dışında yolcu taşımacılığının engellenmesi olduğu, davacının ise, öğrenci taşımacılığı işiyle iştigal ettiği ve tespit tarihinden bir gün sonra 12.11.2019 tarihinde makul sürede, öğrencileri taşımak üzere, Okul Servisi Güzergah Kullanımı İzin Belgesi düzenlenmesi için başvurduğu, 13.11.2019 tarihinde söz konusu belgeyi aldığı görüldüğünden, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuk ve usule uygun olarak tesis edildiği, temyize konu istinaf kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul Valiliği Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Sivil Trafik Ekipler Amirliği'ne bağlı polis memurları tarafından davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı servis aracı durdurularak 11/11/2019 tarihinde yapılan denetim neticesinde düzenlenen aynı günlü tespit tutanağında; "... plakalı aracın şöförüyüm. Araçtaki öğrencileri Kağıthane'den aldım. Güneşli'ye getirdim. Ücreti okul aylık olarak ödeme yapıyor. Aracın öğrenci taşımacılığı belgesi yoktur." şeklindeki araç sürücüsünün beyanı ve imzası ile birlikte görevlilerin imzalarının yer aldığı, İstanbul Valiliği'nce; söz konusu tutanağa istinaden, davacının servis aracıyla ilgili belediyeden güzergah izin belgesi alınmaksızın okul servis taşımacılığı yapıldığından bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. 25/10/2017 tarih ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Okul Servis Araçları Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (ğ) bendinde; Özel izin belgesi: Karayolları Trafik Kanunu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Belediye Kanunu, 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği ve bu Yönetmelik ile Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), il-ilçe trafik komisyonu kararlarına uygunluğu anlaşılan okul servis araçlarına büyükşehirlerde ilgili büyükşehir belediyeleri, diğer yerlerde ise ilgili belediyeler tarafından verilen ve okul servis aracının ilgili büyükşehir belediyesi/belediye sınırları içinde izleyeceği güzergah ile işletenini, şoförünü, rehber personelini, taşıtın plakasını, cinsini, taşıma sınırını belirten belgeyi ifade ettiği, "Taşımacının şartları ve yükümlülükleri" başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde; Taşımacılar; Taşımanın tamamının veya bir kısmının bir büyükşehir belediyesi/belediye sınırları içerisinde gerçekleşmesi halinde; şehir içinde izlenecek güzergâh için ilgili büyükşehir belediyesinden/belediyeden özel izin belgesi almakla yükümlü oldukları düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmelerinin gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri / araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır. Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince davacı şirkete ait ... plaka sayılı aracın 11/11/2019 tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde, düzenlenen aynı günlü tespit tutanağında; "... plakalı aracın şöförüyüm. Araçtaki öğrencileri Kağıthane'den aldım. Güneşli'ye getirdim. Ücreti okul aylık olarak ödeme yapıyor. Aracın öğrenci taşımacılığı belgesi yoktur." şeklindeki araç sürücüsünün beyanı ve imzası ile birlikte görevlilerin imzalarının yer aldığı, davalı idarece, söz konusu tutanağa istinaden davacının servis aracıyla ilgili belediyeden güzergah izin belgesi alınmaksızın okul servis taşımacılığı yapıldığından bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edildiği, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davaya ilişkin dilekçede; denetim tarihinde okul güzergah kullanımı izin belgesinin alınamadığı, iki gün sonra alınan izin belgesinin ise dosyaya sunulduğunun belirtildiği görülmüştür. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte; usulüne uygun düzenlenen tespit tutanağı ile fiilen yapıldığı belirlenen öğrenci servis taşımacılığına ilişkin okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, dosyaya sunulan denetim/işlem tarihinden iki gün sonra 13.11.2019 tarihinde düzenlenen okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin ise tesis edilen işlemi hukuka aykırı hale getirmediği, bu itibarla, geçerli güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan yapılan öğrenci servis taşımacılığının 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi kapsamına girdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, yukarıda yer verilen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve Okul Servis Araçları Yönetmeliği'nin ilgili madde hükümleri uyarınca; işlemin tesis edildiği tarihte düzenlenmiş olması gereken geçerli okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan belediye sınırları içerisinde öğrenci servis taşımacılığı yapıldığının açık olduğu görüldüğünden, dava konusu anılan aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 31/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının; usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.